Γεννιέται ο ΟΗΕ και αλλάζει η παγκόσμια οικονομία
24 Οκτωβρίου 1945
ΟΗΕ: Νότια Κορέα ζητά αποπυρηνικοποίηση. Ρωσία δηλώνει στρατιωτικός εταίρος της Βόρειας Κορέας
Στις 24 Οκτωβρίου 1945, τέθηκε επισήμως σε ισχύ ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, σηματοδοτώντας τη γέννηση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Το γεγονός αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα της μεταπολεμικής ιστορίας, όχι μόνο σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο, αλλά και στην οργάνωση της διεθνούς οικονομικής συνεργασίας.
σχετικά άρθρα
Ο κόσμος έβγαινε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έχοντας υποστεί τεράστιες ανθρώπινες απώλειες, καταστροφές βιομηχανικών εγκαταστάσεων, αποδιοργάνωση των μεταφορών και δραματική μείωση της παραγωγικής ικανότητας πολλών οικονομιών.
Η Ευρώπη αντιμετώπιζε ελλείψεις τροφίμων, καυσίμων, πρώτων υλών και συναλλάγματος. Οι οικονομίες της Ασίας είχαν επίσης υποστεί σοβαρές καταστροφές, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονταν αντιμέτωποι με τη φτώχεια, την ανεργία και τον εκτοπισμό.
Η ίδρυση του ΟΗΕ αποτελούσε απάντηση στην ανάγκη δημιουργίας ενός μόνιμου διεθνούς πλαισίου συνεργασίας, ικανού να περιορίσει τις συγκρούσεις και να υποστηρίξει τη σταθερότητα.
Ο Χάρτης είχε υπογραφεί στις 26 Ιουνίου 1945, στο Σαν Φρανσίσκο, από αντιπροσώπους των χωρών που συμμετείχαν στη διάσκεψη για τη δημιουργία του νέου οργανισμού.
Στις 24 Οκτωβρίου, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών επικύρωσης, ο ΟΗΕ άρχισε επισήμως να υφίσταται.
Η οικονομική σημασία του Οργανισμού αποτυπωνόταν ήδη στον ιδρυτικό του Χάρτη.
Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση οικονομικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών προβλημάτων.
Για τον σκοπό αυτό προβλέφθηκε η δημιουργία του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου (ECOSOC), ενός από τα κύρια όργανα του ΟΗΕ, με αρμοδιότητες στους τομείς της οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης, της κοινωνικής πολιτικής και της διεθνούς συνεργασίας.
Η νέα διεθνής αρχιτεκτονική δεν περιοριζόταν στον ΟΗΕ.
Είχε προηγηθεί, το 1944, η διάσκεψη του Bretton Woods, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Οι θεσμοί αυτοί είχαν διαφορετικές αποστολές, αλλά εντάσσονταν στην ευρύτερη προσπάθεια οικοδόμησης ενός πιο σταθερού και συνεργατικού μεταπολεμικού οικονομικού συστήματος.
Το ΔΝΤ επικεντρώθηκε στη νομισματική συνεργασία και στη σταθερότητα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα συνδέθηκε αρχικά με τη χρηματοδότηση της ανασυγκρότησης και στη συνέχεια με την αναπτυξιακή χρηματοδότηση.
Ο ΟΗΕ ανέπτυξε σταδιακά ένα ευρύ δίκτυο οργανισμών και προγραμμάτων, που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη, στην εργασία, στη γεωργία, στην υγεία, στο διεθνές εμπόριο και στην ανθρωπιστική βοήθεια.
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO), η οποία είχε ιδρυθεί το 1919, συνδέθηκε θεσμικά με το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών το 1946, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση διεθνών εργασιακών προτύπων.
Παράλληλα, ο οργανισμός αποτέλεσε πεδίο διαπραγματεύσεων για ζητήματα οικονομικής ανάπτυξης και ανισοτήτων μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.
Η συμβολή του δεν μπορεί να αποτιμηθεί αποκλειστικά σε χρηματικούς όρους, καθώς περιλαμβάνει τη δημιουργία θεσμών συνεργασίας, κανόνων και μηχανισμών που επιδρούν στις οικονομικές σχέσεις των κρατών.
Η 24η Οκτωβρίου 1945 αποτελεί έτσι μια ημερομηνία με βαθιά γεωοικονομική σημασία.
Υπενθυμίζει ότι η διεθνής οικονομική ανάπτυξη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις και τις αγορές, αλλά και από την ύπαρξη θεσμών που διευκολύνουν τη συνεργασία.
Το σημαντικότερο δίδαγμα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα, η ειρήνη και η οικονομική ανάπτυξη συνδέονται στενά, χωρίς καμία από αυτές να μπορεί από μόνη της να εγγυηθεί τις υπόλοιπες.
