1789: Το Σύνταγμα των ΗΠΑ ως το Απόλυτο Οικονομικό Συμβόλαιο

4 Μαρτίου 1789

1789: Το Σύνταγμα των ΗΠΑ ως το Απόλυτο Οικονομικό Συμβόλαιο

Εν μέσω της Μεγάλης Ύφεσης, ο Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ (FDR) ορκίζεται Πρόεδρος των ΗΠΑ. Η οικονομία βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση και ο πανικός (bank runs) έχει αδειάσει τα ταμεία. Μία από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να κηρύξει εθνική «Τραπεζική Αργία», κλείνοντας υποχρεωτικά όλες τις τράπεζες της χώρας για να σταματήσει την αιμορραγία των αναλήψεων.

σχετικά άρθρα

Οικονομικά, το τραπεζικό σύστημα κλασματικών αποθεμάτων (fractional reserve banking) βασίζεται αποκλειστικά στην ψυχολογία. Όταν η εμπιστοσύνη εξατμίζεται, το σύστημα καταρρέει μαθηματικά, αφού καμία τράπεζα δεν έχει στα ταμεία της το σύνολο των καταθέσεων. Η απόφαση της 4ης Μαρτίου (και το Emergency Banking Act που ακολούθησε) απέδειξε ότι, στις στιγμές του απόλυτου συστημικού ρίσκου, το «αόρατο χέρι» της αγοράς παραλύει και το κράτος οφείλει να παρέμβει ως ο απόλυτος εγγυητής της ρευστότητας.

Σήμερα, από την κρίση του 2008 έως την κατάρρευση της Silicon Valley Bank το 2023, οι κεντρικοί τραπεζίτες ακολουθούν το εγχειρίδιο του FDR: η ψυχολογία της αγοράς διασώζεται μόνο με άμεσες, δραστικές, κρατικές παρεμβάσεις που εγγυώνται τις καταθέσεις (π.χ. FDIC). Η 4η Μαρτίου του 1933 μας υπενθυμίζει ότι το χρήμα δεν είναι απλώς χαρτί ή ψηφία, αλλά μια υπόσχεση εμπιστοσύνης. Αν χαθεί αυτή, το σύστημα σβήνει.