Τουρισμός: Νέοι κανόνες-φωτιά! Τέλος το ανεξέλεγκτο;
Η κυβέρνηση βάζει οριστικό τέλος στο ανεξέλεγκτο «χτίσιμο» στον ελληνικό τουρισμό, θεσμοθετώντας ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που αλλάζει ριζικά τους κανόνες για επενδύσεις, νησιά και προορισμούς υπό πίεση. Η νέα εποχή απαιτεί βιωσιμότητα και προστασία, με τους υπουργούς Σταύρο Παπασταύρου και Όλγα Κεφαλογιάννη να τονίζουν την ανάγκη για ποιοτική και ισόρροπη ανάπτυξη.
σχετικά άρθρα
Ξεχάστε το «όπου φύγει φύγει». Το νέο πλαίσιο, που τέθηκε σε εφαρμογή, απαντά στο αίτημα για σαφείς χωρικούς κανόνες, προστατεύοντας το περιβάλλον και δίνοντας ασφάλεια στις επενδύσεις. Για τον Σταύρο Παπασταύρου, αυτή είναι «επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας», ενώ η Όλγα Κεφαλογιάννη εστιάζει στην «ποιοτική ανάπτυξη με μέτρο και ισορροπία».
Ο στόχος είναι διπλός: προστασία των κορεσμένων προορισμών και ώθηση σε περιοχές με ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Οι βασικές επιδιώξεις περιλαμβάνουν την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, την επιμήκυνση της σεζόν και τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων. Επίσης, προωθεί την ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καταλυμάτων.
Ο νέος «χάρτης» της χώρας χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες: Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Α), Αναπτυγμένες (Β), Αναπτυσσόμενες (Γ), Πρώιμης Ανάπτυξης (Δ) και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Ε). Η κατάταξη καθορίζεται από την ένταση του τουριστικού φαινομένου, μετρώντας τις τουριστικές κλίνες σε σχέση με την έκταση και τον πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας. Αυτή η διαφοροποίηση καθορίζει πλέον τους όρους για νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις.
Στους πιο «βαριά» τουριστικούς προορισμούς, δηλαδή τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, το ελάχιστο απαιτούμενο γήπεδο για νέο ξενοδοχείο εκτός σχεδίου εκτινάσσεται στα 16 στρέμματα. Εδώ, μόνο τριών, τεσσάρων και πέντε αστέρων καταλύματα επιτρέπονται. Αντίστοιχα, στις Αναπτυγμένες Περιοχές, το όριο πέφτει στα 12 στρέμματα, ενώ για τα νησιά αυτής της κατηγορίας μπαίνει «κόφτης» στις 350 κλίνες.
Όσο απομακρυνόμαστε από την τουριστική «πρωτοκαθεδρία», τόσο οι κανόνες χαλαρώνουν. Σε Αναπτυσσόμενες και Πρώιμης Ανάπτυξης Περιοχές, το ελάχιστο γήπεδο μειώνεται στα 8 στρέμματα, προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για νέες επενδύσεις και ειδικές μορφές τουρισμού. Οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης στοχεύουν στη δημιουργία νέων προορισμών, με κίνητρα για glamping και αναβάθμιση διατηρητέων κτιρίων, όλα με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η νησιωτική Ελλάδα αποκτά ξεχωριστή μεταχείριση, με τα νησιά (εκτός Κρήτης και Εύβοιας) να χωρίζονται σε τρεις ομάδες ανάλογα με την έκτασή τους. Στόχος είναι η αυστηρή σύνδεση της ανάπτυξης με τη φέρουσα ικανότητα και την προστασία του τοπίου. Σε μεγάλα νησιά όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα, ο τοπικός σχεδιασμός προβλέπει ακόμα και ζώνες απαγόρευσης τουριστικής δόμησης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Και κάτι που καίει πολλούς: οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, το αγαπημένο «παιδί» του AirBnB. Το Ειδικό Χωροταξικό βάζει και αυτές στο μικροσκόπιο. Πλέον, μπορούν να επιβληθούν περιορισμοί στη διάρκεια της δραστηριότητας, γεωγραφικές ζώνες απαγόρευσης ή περιορισμού, αλλά και όρια στη δημιουργία νέας προσφοράς, ειδικά σε πιεσμένες περιοχές και νεόδμητες κατοικίες. Η φέρουσα ικανότητα, δηλαδή οι πραγματικές δυνατότητες κάθε προορισμού, γίνεται ο ακρογωνιαίος λίθος του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Αυτό το νέο πλαίσιο δεν είναι απλώς ένα σχέδιο για το πού θα χτιστούν νέα ξενοδοχεία. Είναι μια φιλοσοφία που αναδιαμορφώνει το τουριστικό τοπίο της Ελλάδας. Περισσότερος έλεγχος στους κορεσμένους, περισσότερες ευκαιρίες στους λιγότερο αναπτυγμένους, και μια σαφής δέσμευση για σεβασμό στο περιβάλλον και την τοπική ταυτότητα. Τι σημαίνει αυτό για εσάς; Είτε είστε επενδυτής, είτε κάτοικος, είτε επισκέπτης, ο τρόπος που βιώνετε τον ελληνικό τουρισμό αλλάζει. Μένει να δούμε πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη και αν θα φέρει την ισορροπία που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος μας.
