Το Υπουργείο Πολιτισμού φωτίζει τον Λευκό Πύργο και τα τείχη
Το Υπουργείο Πολιτισμού ολοκληρώνει το έργο αποκατάστασης και ανάδειξης του οχυρωματικού συνόλου της Θεσσαλονίκης, το οποίο περιλαμβάνει το Επταπύργιο, τον Λευκό Πύργο και τα βυζαντινά τείχη. Τα μνημεία πλέον διαθέτουν σύγχρονο αρχιτεκτονικό φωτισμό, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παρέμβασης για την αναβάθμιση του πολιτιστικού τοπίου της πόλης.
σχετικά άρθρα
Η υλοποίηση του έργου κατέστη δυνατή χάρη σε δωρεά της εταιρείας «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε.» προς το Υπουργείο Πολιτισμού. Επιπλέον, κρίσιμες παρεμβάσεις σε βυζαντινά μνημεία έχουν ολοκληρωθεί με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» του ΕΣΠΑ. Έως το τέλος του 2026, αναμένεται η ολοκλήρωση του εκτεταμένου έργου συντήρησης και ανάδειξης των βόρειων, βορειοδυτικών και δυτικών τειχών.
Τα βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης, ενταγμένα από το 1988 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης και της βυζαντινής κληρονομιάς. Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε ότι «από το 2019, εκτελέστηκαν και εκτελούνται μείζονες παρεμβάσεις στο σύνολο των βυζαντινών μνημείων της Θεσσαλονίκης». Υπογράμμισε ότι «η προστασία, η αποκατάσταση και η ανάδειξη των βυζαντινών τειχών αποτέλεσαν προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού».
Η κ. Μενδώνη επεσήμανε πως το έργο αποκατάστασης του οχυρωματικού συνόλου ολοκληρώνεται με την καθοριστική παρέμβαση του φωτισμού του Επταπυργίου, του Λευκού Πύργου και των τειχών. Όπως ανέφερε, «η φωτιστική ανάδειξή του προσφέρει μια σύγχρονη αισθητική προσέγγιση που αναδεικνύει την ιστορική αξία των μνημείων και την αρχιτεκτονική τους αρτιότητα».
Ο νέος φωτισμός στοχεύει στην καθαρή και ευκρινή ανάγνωση του όγκου και της γεωμετρίας των μνημείων, τόσο από κοντά όσο και από διαφορετικά σημεία θέασης. «Έτσι, συμβάλλουμε καθοριστικά στην αναβάθμιση του πολιτιστικού τοπίου της πόλης και στη βελτίωση της καθημερινότητας των Θεσσαλονικέων. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Ευάγγελο Μυτιληναίο για τη γενναιόδωρη δωρεά του προς τη Θεσσαλονίκη και το Υπουργείο Πολιτισμού», πρόσθεσε η υπουργός.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην ανάδειξη του Λευκού Πύργου, του Επταπυργίου και των επιμέρους τμημάτων των τειχών, καθώς και στην αναβάθμιση του υπάρχοντος φωτισμού. Στόχος είναι η βελτίωση της εικόνας των μνημείων κατά τις νυχτερινές ώρες και η διασφάλιση της λειτουργικότητας και της μακροχρόνιας συντήρησης του συστήματος. Ειδικά ο Λευκός Πύργος, τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, αναδεικνύεται μέσω φωτισμού υψηλών και σύγχρονων βιοκλιματικών προδιαγραφών, ενισχύοντας την αισθητική και ιστορική ταυτότητα της πόλης.
Ιστορικό Πλαίσιο
Τα βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης αποτελούν ένα από τα πιο επιβλητικά οχυρωματικά έργα της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η οχύρωση της πόλης ανάγεται στην ίδρυσή της από τον Κάσσανδρο το 316 π.Χ. και εξελίχθηκε διαχρονικά μέσα από αλλεπάλληλες επεμβάσεις, επεκτάσεις και επισκευές.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο, η οχύρωση διαμορφώθηκε σε περίβολο μήκους περίπου 8 χιλιομέτρων, ενισχυμένο με πύργους και προτείχισμα, που κατέληγε στην Ακρόπολη. Εκεί ιδρύθηκε το Επταπύργιο, το τελευταίο οχυρωματικό καταφύγιο των κατοίκων κατά την ύστερη βυζαντινή εποχή.
Επί οθωμανικής κυριαρχίας, το Επταπύργιο υπέστη εκτεταμένες μετασκευές, καθώς λειτούργησε ως αμυντικό καταφύγιο και διοικητικό κέντρο της Θεσσαλονίκης. Από τα τέλη του 19ου αιώνα έως το 1989 χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή και στη συνέχεια αποδόθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Από την αρχική περίμετρο των περίπου 8 χιλιομέτρων των τειχών, σήμερα διατηρούνται ορατά περίπου 4, τα οποία αποτελούν σύνθετο σύνολο κατασκευαστικών φάσεων, με κυρίαρχη εκείνη της ύστερης ρωμαϊκής και πρώιμης βυζαντινής περιόδου (4ος–5ος αιώνας). Το μνημείο εξακολουθεί να δεσπόζει στο τοπίο της σύγχρονης πόλης, οριοθετώντας τον ιστορικό της πυρήνα.
