Στο πρόσφατο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, η διακήρυξη περιέλαβε την πρόταση ότι «η Πολιτική Αλλαγή δεν μπορεί να υπάρξει με τη Νέα Δημοκρατία σε οποιονδήποτε κυβερνητικό ρόλο». Η εν λόγω πρόταση έτυχε θετικής υποδοχής από το σύνολο των μελών, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου και της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Η ομοφωνία αυτή ενισχύει την αισιοδοξία για την επιτυχία της στρατηγικής της πρωτιάς, ακόμη και με οριακή πλειοψηφία.
σχετικά άρθρα
Ωστόσο, το ζήτημα της επιστροφής στην προηγούμενη εκλογική επιρροή δεν είναι απλό για το ΠΑΣΟΚ, ούτε για άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη. Το ΠΑΣΟΚ υπήρξε το πρώτο που αντιμετώπισε σημαντική εκλογική συρρίκνωση, καθιερώνοντας τον όρο «pasokification». Ακόμη και κόμματα που διατηρούν σημαντική παρουσία και έχουν αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες, καταβάλλουν προσπάθειες για να αναστρέψουν την πτωτική πορεία των ποσοστών τους. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το δανέζικο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, το οποίο παρέμεινε στην πρώτη θέση με τη χειρότερη επίδοσή του από το 1903, καθώς και το γερμανικό SPD, που χάνει παραδοσιακά προπύργια σε βιομηχανικές περιοχές. Το γαλλικό σοσιαλιστικό κόμμα εμφανίζεται αποδυναμωμένο σε εθνικό επίπεδο, ενώ το πορτογαλικό, το οποίο ήλεγχε την απόλυτη πλειοψηφία του Κοινοβουλίου μόλις το 2024, απώλεσε πέρυσι τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης από το ακροδεξιό Chega.
Οι ερμηνείες για το καθοδικό σπιράλ των ευρωπαίων σοσιαλδημοκρατών είναι ποικίλες. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι έχουν αποξενωθεί από την ιστορική τους βάση, τους εργαζόμενους πολίτες, οι οποίοι στρέφονται προς αντισυστημικά κόμματα, καθώς οι παραδοσιακοί εκπρόσωποί τους δεν προσφέρουν ελκυστικές λύσεις για το αυξανόμενο κόστος ζωής. Υπάρχει και η αντίθετη άποψη, που θεωρεί ότι η εκλογική βάση έχει μετασχηματιστεί, με την αποβιομηχάνιση να έχει αμβλύνει τις άλλοτε σαφείς διαχωριστικές γραμμές στο εργατικό δυναμικό.
Άλλοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κεντροαριστερά αδυνατεί να παρουσιάσει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, το οποίο να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες κοινωνικές ανησυχίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον της εργασίας. Κάποιοι πιστεύουν ότι έχει εγκλωβιστεί σε κεντρώα διλήμματα, διατυπώνοντας προτάσεις παρόμοιες με αυτές της Κεντροδεξιάς. Μια ακόμη ανάγνωση είναι ότι στην προσπάθειά της να ικανοποιήσει όλους, καταλήγει να μην γοητεύει κανέναν.
Στην ελληνική περίπτωση, οι περισσότερες από τις παραπάνω εξηγήσεις φέρονται να ισχύουν. Ωστόσο, στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ στο Τάε Κβον Ντο, δεν υπήρξε εκτενής συζήτηση για τις αιτίες της δημοσκοπικής στασιμότητας, ούτε αναζητήθηκαν τρόποι αντιστροφής αυτής της τάσης. Αντιθέτως, η έμφαση δόθηκε στην απόρριψη της Νέας Δημοκρατίας, με την απόφαση να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα του κόμματος αφήνοντάς τα να παραμείνουν άλυτα.
