Παρουσιάζεται προσχέδιο νόμου για νέο Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης

Το προσχέδιο νόμου για τη δημιουργία νέου Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας αναμένεται να παρουσιαστεί στον Πρωθυπουργό. Ως στόχος αυτής της πρωτοβουλίας δηλώνεται ο τερματισμός του κατακερματισμού στη χρηματοδότηση και την εποπτεία

Παρουσιάζεται προσχέδιο νόμου για νέο Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης
Παρουσιάζεται προσχέδιο νόμου για νέο Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης

Ωστόσο, η προοπτική αυτή δεν φαίνεται να βρίσκει καθολική αποδοχή. Υπουργοί που πρόκειται να χάσουν την εποπτεία ερευνητικών κέντρων του χαρτοφυλακίου τους, καθώς και τα σχετικά κονδύλια, φέρονται να εκφράζουν επιφυλάξεις. Ανάλογες επιφυλάξεις διατυπώνουν και πανεπιστημιακοί, οι οποίοι παρατηρούν την ευκολία με την οποία υπουργοί δίνουν συνεντεύξεις σχετικά με την κατανομή των πόρων.

σχετικά άρθρα

Σε ευρύτερο πλαίσιο, εκφράζονται ανησυχίες κάθε φορά που η κυβέρνηση αναφέρεται σε «εφαρμοσμένη έρευνα» και «καινοτομία». Αυτή η καχυποψία πηγάζει από προηγούμενες εμπειρίες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα «Trust Your Stars», μία πρωτοβουλία 80 εκατομμυρίων ευρώ για έρευνα σε δημόσια πανεπιστήμια. Το πρόγραμμα αυτό τελικά αποσύρθηκε οριστικά από το Ταμείο Ανάκαμψης, έπειτα από αρκετά χρόνια παλινωδιών και σοβαρών καταγγελιών.

Επιπλέον, αναφέρεται το κέντρο «αμυντικής καινοτομίας», το οποίο αντικατέστησε μια υφιστάμενη λειτουργική υπηρεσία. Δύο χρόνια μετά την ίδρυσή του, δεν υπάρχουν δημοσιευμένες ισολογίσεις ούτε πιστοποιήσεις συστημάτων. Όλα τα προκηρυσσόμενα έργα χαρακτηρίζονται ως ήδη ώριμης τεχνολογίας. Η κατάσταση αυτή ερμηνεύεται ως «καινοτομία» κατ’ όνομα, αλλά στην ουσία ως προμήθεια, με το κόστος να επιβαρύνει τον φορολογούμενο.

Τέλος, εξετάζεται η περίπτωση του ΚΕΤΥΑΚ, όπου η ένδειξη «τεχνολογική ανάπτυξη» φέρεται να κάλυπτε την υποδομή του συστήματος Predator. Ευρωπαϊκά κονδύλια και πόροι του ΕΣΠΑ συνεχίζουν να κατευθύνονται, ακόμη και μέσω άσχετων υπουργείων, σε αλλεπάλληλες απευθείας αναθέσεις, επικαλούμενοι την «εθνική ασφάλεια». Εγείρονται ερωτήματα για το γιατί αυτή η δραστηριότητα παρουσιάζεται ως «εφαρμοσμένη έρευνα» συνδεδεμένη με τα πανεπιστήμια, εάν δεν συνιστά έρευνα. Ζητείται, γενικότερα, σαφήνεια προς τους πολίτες εν μέσω σκόρπιων και αντικρουόμενων διακηρύξεων.

Συνολικά, παρατηρείται ένα κοινό μοτίβο όπου η «καινοτομία» λειτουργεί πρωτίστως ως ανακοίνωση, εστιάζοντας σε κονδύλια, ποσοστά ΑΕΠ και τελετές εγκαινίων. Δεν καταγράφονται όμως αποτελέσματα ή η απώλεια πόρων λόγω γραφειοκρατίας. Κατά συνέπεια, η εξαγγελία ενός νέου υπουργείου ως λύσης στον κατακερματισμό και τη γραφειοκρατία, ειδικά σε προεκλογική περίοδο, αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, καθώς εκτιμάται ότι απαιτείται τουλάχιστον ένα έτος για την ολοκλήρωση των αλλαγών οργανογραμμάτων και των μεταφορών αρμοδιοτήτων. Η οικονομική διαχείριση και η αποδοτικότητα αυτών των πρωτοβουλιών παραμένουν υπό εξέταση.