Μαστίγιο και καρότο Μητσοτάκη στον Ανδρουλάκη

Πόσο πιστεύει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συγκυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ;

Μαστίγιο και καρότο Μητσοτάκη στον Ανδρουλάκη

Το Μαξίμου κλιμακώνει την πίεση προς τη Χαριλάου Τρικούπη, στέλνοντας μηνύματα συνεργασίας αλλά και προειδοποιήσεις. Οι δημοσκοπήσεις, οι κόκκινες γραμμές και το ρήγμα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ.

σχετικά άρθρα

Του Σωτήρη Σταθόπουλου

Η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη απέναντι στον Νίκο Ανδρουλάκη έχει πλέον δύο όψεις. Από τη μία, το Μαξίμου αφήνει ανοιχτή την πόρτα της μετεκλογικής συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζοντας τη σύμπραξη των δύο κομμάτων ως μια ενδεχόμενη λύση πολιτικής σταθερότητας. Από την άλλη, ανεβάζει τους τόνους, πιέζει δημόσια τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και επιχειρεί να τον φέρει αντιμέτωπο με το ερώτημα που αποφεύγει να απαντήσει ευθέως: με ποιον θα κυβερνήσει την επόμενη ημέρα;

Πρόκειται για μια τακτική που θυμίζει περισσότερο πολιτικό μαστίγιο και καρότο παρά μια απλή πρόσκληση συνεννόησης. Ο πρωθυπουργός πηγαίνει τον Νίκο Ανδρουλάκη στο κρύο και στη ζέστη, γνωρίζοντας ότι όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης τόσο πιο δύσκολη θα γίνεται η διαχείριση των μετεκλογικών συσχετισμών για τη Χαριλάου Τρικούπη.

Η δημοσκοπική εικόνα ενισχύει αυτή την τακτική. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση, αλλά η αυτοδυναμία εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολο στόχο. Η ΕΛΑΣ εμφανίζεται στη δεύτερη θέση, με σημαντική απόσταση από το κυβερνών κόμμα, ενώ το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να περιορίσει τη διαφορά και να ανακτήσει τον ρόλο του βασικού αντίπαλου πόλου. Για το Μαξίμου, όμως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα τερματίσει δεύτερος ή τρίτος, αλλά ποιος θα μπορεί να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση συνεργασίας.

Το «τυράκι» της κυβερνητικής σταθερότητας

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει κρύψει ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί, κατά την άποψή του, τον μοναδικό πιθανό κυβερνητικό εταίρο από τον χώρο της αντιπολίτευσης. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Το Μαξίμου γνωρίζει ότι υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα ψηφοφόρων του παραδοσιακού Κέντρου που εξακολουθεί να βλέπει θετικά τον πρωθυπουργό, ενώ αρκετές κυβερνητικές πολιτικές βρίσκουν απήχηση και σε πολίτες που στις προηγούμενες εκλογές επέλεξαν το ΠΑΣΟΚ.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αξιοποιήσει η κυβέρνηση. Να δημιουργήσει από τώρα ένα περιβάλλον στο οποίο η συνεργασία ΝΔ – ΠΑΣΟΚ θα εμφανίζεται ως μια λογική, σχεδόν αυτονόητη επιλογή, εφόσον δεν προκύψει αυτοδυναμία. Στο κυβερνητικό επιτελείο επικαλούνται την ανάγκη σταθερότητας, τις οικονομικές προκλήσεις, τις διεθνείς εξελίξεις και την ευρωπαϊκή προεδρία που αναλαμβάνει η Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2027, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια παρατεταμένης εκλογικής αβεβαιότητας.

Το μήνυμα είναι σαφές: αν δεν βγαίνουν οι αριθμοί για αυτοδύναμη κυβέρνηση, το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του. Κυβερνητικό στέλεχος, μάλιστα, επιμένει ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης οφείλει να ξεκαθαρίσει με ποιους σκοπεύει να συνεργαστεί.

Η παγίδα των διλημμάτων

Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός δεν αφήνει την πίεση να περιοριστεί σε παρασκηνιακές συζητήσεις. Αντιθέτως, επιλέγει να προκαλεί δημόσια τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, θέτοντας το ζήτημα των πιθανών συνεργασιών στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η αναφορά του ότι το ΠΑΣΟΚ έκανε συνέδριο για να αποκλείσει τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, χωρίς να προχωρήσει σε αντίστοιχη αποκήρυξη συνεργασιών με τον ΣΥΡΙΖΑ, τον Αλέξη Τσίπρα ή την Πλεύση Ελευθερίας, μόνο τυχαία δεν ήταν.

Ουσιαστικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να εγκλωβίσει τον Νίκο Ανδρουλάκη σε ένα πολιτικό δίλημμα. Είτε θα αποδεχθεί ότι υπάρχει περιθώριο συνεννόησης με τη Νέα Δημοκρατία είτε θα πρέπει να εξηγήσει με ποιες πολιτικές δυνάμεις μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Και όσο το ΠΑΣΟΚ αποφεύγει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, τόσο περισσότερο το Μαξίμου θα επαναφέρει το ίδιο ερώτημα.

Η πίεση γίνεται ακόμη πιο έντονη από τη στιγμή που υπάρχει το ενδεχόμενο το ΠΑΣΟΚ να βρεθεί στην τρίτη θέση. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι πολιτικές ισορροπίες θα είναι εξαιρετικά δύσκολες για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ιδίως εάν ακολουθήσουν δεύτερες εκλογές, όπου η πόλωση και η λογική της συσπείρωσης γύρω από τα δύο ισχυρότερα κόμματα ενδέχεται να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια του τρίτου.

Οι κόκκινες γραμμές της Χαριλάου Τρικούπη

Στη Χαριλάου Τρικούπη, πάντως, δεν έχουν καμία διάθεση να εμφανιστούν ως πρόθυμος κυβερνητικός εταίρος της Νέας Δημοκρατίας. Ο Νίκος Ανδρουλάκης γνωρίζει ότι μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην κομματική βάση, ξυπνώντας μνήμες από την περίοδο της μνημονιακής συγκυβέρνησης, όταν το ΠΑΣΟΚ πλήρωσε βαρύ πολιτικό τίμημα.

Επιπλέον, μια συνεργασία με τη ΝΔ θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με τον στρατηγικό στόχο του κόμματος να εμφανιστεί ως η εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Πώς μπορείς να διεκδικείς την πολιτική αλλαγή και ταυτόχρονα να αφήνεις ανοιχτό το ενδεχόμενο να συγκυβερνήσεις με εκείνον που καταγγέλλεις;

Υπάρχει, βεβαίως, και το προσωπικό πολιτικό μέτωπο. Οι υποκλοπές, το κράτος δικαίου, η λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών και η συνολική αντιπαράθεση Ανδρουλάκη – Μητσοτάκη έχουν δημιουργήσει ένα φορτισμένο κλίμα που δεν ξεπερνιέται με μια απλή επίκληση της κυβερνητικής σταθερότητας.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει, άλλωστε, ξεκαθαρίσει ότι πρωθυπουργός μιας κυβέρνησης πρέπει να είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος. Με τη θέση αυτή απορρίπτει και τα σενάρια μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία υπό την προϋπόθεση ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αποχωρήσει από την ηγεσία της.

Το ρήγμα στο πράσινο στρατόπεδο

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη, ωστόσο, μπορεί να μην βρίσκεται μόνο απέναντι από την παράταξή του, αλλά και μέσα σε αυτήν. Είναι κοινό μυστικό ότι στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει ενιαία αντίληψη για την επόμενη ημέρα των εκλογών.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις της Άννας Διαμαντοπούλου και του Χάρη Δούκα αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο τις αποκλίνουσες στρατηγικές που υπάρχουν στο κόμμα. Η μία πλευρά αντιμετωπίζει με διαφορετικό τρόπο την ανάγκη πολιτικών συνεννοήσεων και την ευρωπαϊκή εμπειρία των κυβερνητικών συνεργασιών, ενώ η άλλη επιμένει σε μια σαφέστερη προοδευτική κατεύθυνση και στην απόρριψη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπάρχουν στελέχη που δεν αποκλείουν εκ των προτέρων μια συζήτηση για την επόμενη ημέρα, ενώ άλλοι θεωρούν ότι οποιαδήποτε προσέγγιση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα ακυρώσει στην πράξη την αντιπολιτευτική στρατηγική του κόμματος.

Το πρόβλημα είναι ότι όποια απόφαση κι αν ληφθεί μετά τις κάλπες, θα έχει εσωκομματικό κόστος. Και αυτό είναι κάτι που ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν μπορεί να αγνοήσει.

Ο πρωθυπουργός παίζει και με τον χρόνο

Στην πραγματικότητα, το Μαξίμου επιχειρεί να κερδίσει από τώρα μια μάχη που θα κριθεί μετά τις εκλογές. Θέλει να συνηθίσει την κοινή γνώμη στην ιδέα μιας πιθανής συνεργασίας, να μεταφέρει την ευθύνη των αποφάσεων στην πλευρά του ΠΑΣΟΚ και να αναδείξει τις αντιφάσεις της στρατηγικής του.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνωρίζει ότι δεν αρκεί να είναι πρώτο κόμμα. Χρειάζεται είτε αυτοδυναμία είτε έναν αξιόπιστο δρόμο προς την εξουσία. Και γι’ αυτό κρατά τον Νίκο Ανδρουλάκη διαρκώς στο κάδρο, πότε με προσκλήσεις συνεννόησης και πότε με δημόσιες προκλήσεις.

Το ερώτημα είναι αν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα καταφέρει να διατηρήσει την αυτονομία των πολιτικών του επιλογών ή αν θα βρεθεί τελικά να απολογείται για συνεργασίες που δεν επιθυμεί, αλλά τις οποίες το εκλογικό αποτέλεσμα ενδέχεται να του επιβάλει να συζητήσει.

Μέχρι τότε, το Μαξίμου θα συνεχίσει το μαστίγιο και το καρότο. Και ο Ανδρουλάκης θα πρέπει να αποφασίσει αν θα παίξει το παιχνίδι με τους όρους του Μητσοτάκη ή αν θα καταφέρει να επιβάλει τη δική του ατζέντα.