ΚΕΔΕ: Ο Μητσοτάκης πετάει ψίχουλα «ρεαλισμού» στους δήμους

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε πακέτο μέτρων 6+2 στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, αλλά απέφυγε να απαντήσει στο χρηματοδοτικό κενό των 5,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση κάνει λόγο για αποσπασματικές παροχές που δεν καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες.

σχετικά άρθρα

Μητσοτάκης: Να απαντήσει ο Τσίπρας γιατί κράτησε τη Βουλή ανοιχτή το 2019, ποια γραμμάτια εξαργύρωσε με αυτή την επιλογή

Δημοσκόπηση Alco: ΝΔ στο 23,4%, ΕΛ.Α.Σ. στο 13,4%, ΠΑΣΟΚ στο 11,4% – Το 68% ζητά αλλαγή διακυβέρνησης

Τσίπρας: «Η κυβέρνηση παίζει παιχνίδι με τον καταδικασμένο εγκληματία Κασιδιάρη»

Η ομιλία στην Καλαμάτα

Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στο ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας. Παρουσίασε οκτώ μέτρα, τα οποία χαρακτήρισε «πρωτοβουλίες ρεαλισμού». Δήλωσε ότι «δεν είμαι εδώ για να σας κοροϊδέψω με ψεύτικες υποσχέσεις» και επικαλέστηκε το ασταθές διεθνές περιβάλλον. Σύμφωνα με τον ίδιο, «οι συνθήκες είναι αντίξοες» και «οι επόμενες εξελίξεις αχαρτογράφητες» .

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν

Το πακέτο περιλαμβάνει άμεση πίστωση 300 εκατομμυρίων ευρώ από τον ΕΟΑΝ για έργα ανακύκλωσης. Επιπλέον, 240 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς παρόχους ενέργειας . Το Τέλος Παρεπιδημούντων αυξάνεται από 0,75% σε 1%. Διπλασιάζεται η ετήσια κρατική επιχορήγηση για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων. Προβλέπεται κονδύλιο 50 εκατομμυρίων ευρώ για μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές ΑΠΕ. Η εσωτερική οδοποιία θα ενισχύεται με 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως μέσω Ειδικού Τέλους, μόλις ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων. Σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, δρομολογείται ρύθμιση για τις εναπομείνασες οφειλές των δήμων έως 60 εκατομμύρια ευρώ. Τέλος, προωθείται Ειδικό Τιμολόγιο Ρεύματος για την Αυτοδιοίκηση .

Η «μαύρη τρύπα» των 5,4 δισεκατομμυρίων

Το κεντρικό ζήτημα δεν βρίσκεται στα μέτρα που ανακοινώθηκαν, αλλά σε αυτά που παραλείφθηκαν. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, η Αυτοδιοίκηση δικαιούται βάσει του νέου Κώδικα (νόμος 5314/2026) ποσό 9,67 δισεκατομμυρίων ευρώ από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους . Πρόκειται για θεσμοθετημένους πόρους από την αύξηση κρατικών εσόδων σε φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ. Ωστόσο, με την πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 6461/23.10.2026), το ανώτατο όριο μεταβιβάσεων ΚΑΠ για το 2027 καθηλώνεται στα 4,246 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αφορά συνδυαστικά Δήμους και Περιφέρειες . Η διαφορά φτάνει τα 5,424 δισεκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για χρήματα που αφαιρούνται από την καθαριότητα, τη συντήρηση σχολείων και τις βασικές κοινωνικές υποδομές.

Η διατήρηση του μνημονιακού πλαφόν

Η κυβέρνηση διατηρεί στην πράξη το πλαφόν του 2011, δεκαπέντε χρόνια μετά την επιβολή των μνημονιακών περιορισμών. Η νέα ΚΥΑ αυξάνει μεν το όριο κατά 170 εκατομμύρια ευρώ συνολικά, αλλά δεν καταργεί τον περιορισμό . Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης (νόμος 5314/2026) ψηφίστηκε τον Ιούνιο και κωδικοποιεί πάνω από 2.000 διατάξεις . Ωστόσο, η χρηματοδότηση παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα πλαίσιο που δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες των δήμων.

Η μετάθεση ευθυνών

Ο πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε σε ανακοινώσεις. Κάλεσε τους δημάρχους να κάνουν «αυτοκριτική», εγκαλώντας τους για απευθείας αναθέσεις και προσλήψεις εκτάκτων. Παράλληλα, επεδίωξε να μετατοπίσει την ατζέντα στην πολιτική σταθερότητα, καλώντας τους παρευρισκόμενους να μείνουν «μακριά από περιπέτειες και πειραματισμούς». Επιτέθηκε στην αντιπολίτευση, λέγοντας ότι «αρνείται να ψηφίσει ακόμα και ρυθμίσεις που προστατεύουν ουσιαστικά τους δανειολήπτες» .

Το χρηματοδοτικό κενό που παραμένει

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν αντιμετωπίζουν επιμέρους ζητήματα, αλλά δεν αγγίζουν τη δομική ανισορροπία. Η ΚΕΔΕ έχει υπολογίσει χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2026, όπως δήλωσε ο πρόεδρός της Λάζαρος Κυρίζογλου λίγες ημέρες πριν από το συνέδριο . Το ποσό αφορά τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων. Χωρίς την απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, οι δήμοι θα συνεχίσουν να λειτουργούν με έκτακτες επιχορηγήσεις και αποσπασματικές ενισχύσεις.

Το διακύβευμα για τις τοπικές κοινωνίες

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο λογιστικά μεγέθη. Αφορά την ικανότητα των δήμων να παρέχουν στοιχειώδεις υπηρεσίες. Καθαριότητα, συντήρηση σχολείων, οδοποιία, κοινωνικές δομές. Όταν το κράτος παρακρατεί 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τους θεσμοθετημένους πόρους, το κενό καλύπτεται από την υποβάθμιση των υπηρεσιών ή από πρόσθετες επιβαρύνσεις στους πολίτες. Η αύξηση του Τέλους Παρεπιδημούντων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: ένα μέτρο που παρουσιάζεται ως ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης μεταφέρει το βάρος σε επισκέπτες και τοπικές επιχειρήσεις.