Η Βουλή ξεκινά τις διαδικασίες αναθεώρησης του Συντάγματος
Οι εργασίες για την αναθεώρηση του Συντάγματος ξεκίνησαν, με την παρούσα Βουλή να αναλαμβάνει τον καθορισμό της ανάγκης αναθεώρησης και τον προσδιορισμό των σχετικών διατάξεων. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Σεπτέμβριο, ώστε να μην επηρεαστούν ενδεχόμενες πολιτικές εξελίξεις. Η ουσιαστική αναθεώρηση θα πραγματοποιηθεί από την επόμενη Βουλή, υπό την προϋπόθεση ότι θα συγκεντρωθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία. Η τρέχουσα Βουλή δεν δύναται να δεσμεύσει την επόμενη ως προς το περιεχόμενο της αναθεώρησης, παρά μόνο ως προς το θεματικό αντικείμενο, συνήθως με την αναφορά συγκεκριμένου άρθρου ή παραγράφου.
σχετικά άρθρα
Ένα κεντρικό σημείο της διαδικασίας αφορά τις απαιτούμενες πλειοψηφίες: για να αναθεωρηθεί μία διάταξη που θα λάβει 151 θετικές ψήφους στην παρούσα Βουλή, απαιτείται συναίνεση 180 ψήφων για τον καθορισμό του περιεχομένου στην επόμενη Βουλή. Αυτή η πρόβλεψη εδράζεται στην αρχή ότι ο ρόλος του Συντάγματος δεν είναι να διευκολύνει την εκάστοτε πλειοψηφία, αλλά να προστατεύει την κοινωνία και να διασφαλίζει την αξιοπιστία των θεσμών.
Υπό αυτό το πρίσμα, είναι εύλογη η επιφύλαξη της αντιπολίτευσης, προκειμένου να διαδραματίσει ρόλο εγγυητή της συναίνεσης στην επόμενη Βουλή. Στο παρελθόν, όπως το 2019, η τότε πλειοψηφία προχώρησε σε αναθεώρηση βασικών συνταγματικών διατάξεων (π.χ. εκλογή Προέδρου με σχετική πλειοψηφία), γεγονός που οδήγησε σε συζητήσεις περί της δέσμευσης της αναθεωρητικής διαδικασίας. Μια αντίθετη άποψη, που υποστηρίζει τη συγκέντρωση 180 ψήφων στην παρούσα Βουλή ώστε η επόμενη να αναθεωρήσει με 151 ψήφους, κρίνεται ότι ενέχει τον κίνδυνο να μετατρέψει το Σύνταγμα σε «έπαθλο του νικητή» της εκάστοτε εκλογικής αναμέτρησης.
Ωστόσο, ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η αβεβαιότητα ως προς τη σύνθεση της επόμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η αναθεώρηση του Συντάγματος προϋποθέτει την ύπαρξη κυβέρνησης που να χαίρει της εμπιστοσύνης της Βουλής. Το κρίσιμο ερώτημα που ανακύπτει είναι ποια θα είναι η αυριανή κυβερνητική πλειοψηφία, ποιοι οι συσχετισμοί δυνάμεων και, εν συνεχεία, ποιος θα αναλάβει τον ρόλο του εγγυητή της αναθεωρητικής συναίνεσης.
Σχετικά με τις τάσεις της κοινής γνώμης, οι δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν, σε σύγκριση με τα αποτελέσματα του 2023, μετατόπιση προς σχηματισμούς του συντηρητικού χώρου, ιδίως της άκρας Δεξιάς. Αντίθετα, στην αριστερά της Νέας Δημοκρατίας δεν παρατηρείται, αθροιστικά, σημαντική μεταβολή. Εάν η μελλοντική κυβερνητική πλειοψηφία επηρεαστεί από αυτές τις τάσεις, τίθεται το ερώτημα πώς μπορεί να επιτευχθεί μία αναθεώρηση που θα ενισχύει τον φιλελεύθερο και εγγυητικό χαρακτήρα του Συντάγματος. Το γενικότερο δίλημμα αφορά τη διασφάλιση του κράτους δικαίου σε ένα πολιτικό σύστημα με μειωμένη ανταγωνιστικότητα και νεοσυντηρητικό προσανατολισμό, ανεξαρτήτως αναθεώρησης. Αυτά αποτελούν τα ουσιώδη συνταγματικά διλήμματα που αναμένεται να απασχολήσουν τον προσεχή χρόνο.
