Η κάλπη των δύο ερωτημάτων: Πρόσωπο ή αλλαγή πολιτικής;
Με ποια κριτήρια θα ψηφίσουν οι πολίτες;
Η κυβέρνηση επενδύει στο δίλημμα «ποιος θα κυβερνήσει», η αντιπολίτευση επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση στο «τι θα αλλάξει».
σχετικά άρθρα
Η προεκλογική αντιπαράθεση έχει ήδη μεταφερθεί στο πεδίο των διλημμάτων, πολύ πριν από την επίσημη έναρξη της προεκλογικής περιόδου. Και το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν επιχειρούν απλώς να πείσουν για τις θέσεις τους. Προσπαθούν ταυτόχρονα να καθορίσουν και το ερώτημα στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι πολίτες μπροστά στην κάλπη.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, το μήνυμα είναι σαφές: οι εθνικές εκλογές δεν αφορούν μόνο την επιλογή κόμματος, αλλά και την επιλογή πρωθυπουργού. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το διατύπωσε με χαρακτηριστικό τρόπο στη Βουλή, αναφέροντας διαδοχικά τα διλήμματα «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης», «Μητσοτάκης ή Τσίπρας» και τους υπόλοιπους πολιτικούς αρχηγούς.
Πρόκειται για μια πολιτική γραμμή που μεταφέρει το βάρος της εκλογικής αναμέτρησης από τη σύγκριση κομματικών προγραμμάτων στη σύγκριση κυβερνητικών επιλογών και προσώπων.
Στη ΔΕΘ το ίδιο αφήγημα πήρε διαφορετική μορφή: «σταθερότητα ή περιπέτεια». Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη σταθερότητα με την ανάγκη ισχυρής κυβέρνησης και υποστήριξε ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να λαμβάνουν γρηγορότερα αποφάσεις χωρίς τους περιορισμούς των κυβερνητικών συνεργασιών.
Η αντιπολίτευση μετακινεί τη συζήτηση
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να αλλάξει το κέντρο βάρους.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, από τη ΔΕΘ, παρουσίασε ένα κοστολογημένο σχέδιο διακυβέρνησης, με έμφαση στην ακρίβεια, το εισόδημα, τη στέγη, την εργασία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Το μήνυμα που εκπέμπεται από τη Χαριλάου Τρικούπη είναι ότι η πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να εξαντληθεί στο ποιος θα διαδεχθεί ποιον, αλλά στο ποια πολιτική θα εφαρμοστεί μετά τις εκλογές.
Έτσι, πίσω από το δίλημμα «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης» επιχειρείται να διαμορφωθεί ένα άλλο ερώτημα: συνέχιση της σημερινής πολιτικής ή αλλαγή προτεραιοτήτων;
Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία, καθώς επιτρέπει στο ΠΑΣΟΚ να επιχειρεί να μεταφέρει την εκλογική συζήτηση από τα πρόσωπα στον κυβερνητικό απολογισμό και στις προτάσεις για την επόμενη ημέρα.
Ο Τσίπρας προσθέτει το δικό του δίλημμα
Στην ίδια λογική, αλλά από διαφορετική πολιτική αφετηρία, κινείται και ο Αλέξης Τσίπρας.
Στην πρώτη του παρουσία στη ΔΕΘ ως επικεφαλής της ΕΛ.ΑΣ., έθεσε στο επίκεντρο την πολιτική αλλαγή, αλλά ταυτόχρονα επέμεινε ότι η αλλαγή κυβέρνησης δεν αρκεί. Όπως ανέφερε, στόχος του είναι μια αλλαγή πολιτικής και, εφόσον υπάρξει η δυνατότητα, ο σχηματισμός κυβέρνησης στη βάση συγκεκριμένου προγράμματος.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί έτσι να διαμορφώσει έναν ξεχωριστό χώρο στην αντιπολίτευση. Δεν αντιμετωπίζει μόνο τη Νέα Δημοκρατία ως πολιτικό αντίπαλο, αλλά τοποθετεί το ΠΑΣΟΚ στη σφαίρα του ανταγωνισμού για την έκφραση του προοδευτικού χώρου.
Με αυτόν τον τρόπο, η επιστροφή Τσίπρα στην πολιτική σκηνή προσθέτει μία ακόμη διάσταση στην εκλογική εξίσωση: όχι μόνο ποιος μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία, αλλά και ποιος θα εκφράσει την πολιτική αλλαγή.
Το κυβερνητικό αφήγημα απέναντι στην πολυφωνία
Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι όσο πλησιάζει η κάλπη θα αυξάνονται οι εναλλακτικές προτάσεις και τα διαφορετικά σενάρια διακυβέρνησης.
Γι’ αυτό και η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει ένα διαφορετικό επιχείρημα: ότι ο πολίτης δεν επιλέγει απλώς ένα κόμμα, αλλά εκείνον που θα αναλάβει να κυβερνήσει και να λάβει τις αποφάσεις της επόμενης ημέρας.
Η πολυκομματική εικόνα της αντιπολίτευσης εντάσσεται έτσι στο κυβερνητικό αφήγημα περί ανάγκης σταθερής διακυβέρνησης. Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να παρουσιάσει την εκλογική αναμέτρηση ως επιλογή ανάμεσα σε μια συγκεκριμένη κυβερνητική πρόταση και σε διαφορετικές εναλλακτικές που θα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να μετατραπούν σε κυβερνητικό σχέδιο.
Η αντιπολίτευση επιχειρεί την αντίστροφη διαδρομή: να μην επιτρέψει η συζήτηση να εγκλωβιστεί σε ένα πρόσωπο και να επαναφέρει διαρκώς στο προσκήνιο τον απολογισμό της κυβέρνησης και το περιεχόμενο των προτάσεων για την επόμενη ημέρα.
Η πραγματική μάχη είναι για το ερώτημα
Κάπως έτσι διαμορφώνονται δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας εκλογικής αναμέτρησης.
Η πρώτη θέτει το ερώτημα: ποιος μπορεί να κυβερνήσει;
Η δεύτερη απαντά με ένα άλλο ερώτημα: τι ακριβώς θα αλλάξει αν αλλάξει η κυβέρνηση;
Στην πρώτη εκδοχή βρίσκονται η σταθερότητα, η κυβερνητική εμπειρία, η ισχυρή κυβέρνηση και η επιλογή πρωθυπουργού.
Στη δεύτερη βρίσκονται η ακρίβεια, οι μισθοί, η στέγη, η Υγεία, η Παιδεία, η λειτουργία του κράτους, η φορολογία και συνολικά το περιεχόμενο της πολιτικής που θα εφαρμοστεί μετά τις εκλογές.
Επομένως, η επόμενη μεγάλη πολιτική μάχη δεν θα αφορά μόνο τα ποσοστά των κομμάτων. Θα αφορά και τον τρόπο με τον οποίο θα «διαβαστεί» η κάλπη.
Η κυβέρνηση θέλει να κυριαρχήσει το ερώτημα «ποιος θα είναι πρωθυπουργός;».
Το ΠΑΣΟΚ και η ΕΛ.ΑΣ. επιχειρούν να μεταφέρουν το βάρος στο «ποια πολιτική θα εφαρμοστεί την επόμενη ημέρα;».
Και όσο η απόσταση από τις εκλογές θα μικραίνει, τόσο περισσότερο η αντιπαράθεση θα μετατρέπεται σε μάχη για το ίδιο το πλαίσιο της εκλογικής συζήτησης.
Γιατί τελικά, πριν ακόμη κριθεί η ψήφος, κάθε πλευρά θέλει να έχει κερδίσει κάτι εξίσου σημαντικό: να έχει αποφασίσει ποιο είναι το ερώτημα που θα απαντήσει ο ψηφοφόρος.
