Καθώς η χώρα εισέρχεται στο τελευταίο και πιο κρίσιμο «κατοστάρι» πριν από τις εθνικές εκλογές, το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει επικίνδυνα. Η πόλωση μεταξύ των κομμάτων εξουσίας αναμένεται να λάβει σφοδρά χαρακτηριστικά, με αιχμή όχι μόνο τα προγράμματα και τις υποσχέσεις, αλλά κυρίως τα σκάνδαλα που ήδη βρίσκονται στο μικροσκόπιο ή απειλούν να εκραγούν στη δημόσια σφαίρα. Σε αυτό το περιβάλλον, η διαφορά μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τις εξαγγελίες για την οικονομία, αλλά από το ποιος θα αντέξει λιγότερες φθορές στο πεδίο της αξιοπιστίας.
σχετικά άρθρα
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και οι καταγγελίες για διασπάθιση κοινοτικών πόρων με τα μαϊμού προγράμματα του ΟΠΕΚΑ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα. Οι βαριές αιχμές αγγίζουν υπουργικά γραφεία, κομματικούς μηχανισμούς και πρόσωπα με κεντρικό ρόλο στη δημόσια ζωή. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω διογκούμενη οργή ενός εκλογικού σώματος που δείχνει να αντιμετωπίζει με αυξανόμενη καχυποψία το σύνολο του πολιτικού συστήματος.
Η αφασία της κεντροαριστεράς
Την ίδια στιγμή, ο χώρος της κεντροαριστεράς εμφανίζεται σε κατάσταση πολιτικής αφασίας. Η δημοσκοπική μάχη μοιάζει να περιορίζεται σε μια διπολική σύγκρουση, ωστόσο το πραγματικό «σκοτεινό σημείο» είναι η γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων και το ενδεχόμενο υψηλής αποχής.
Πρόκειται για μεταβλητές που δεν αποτυπώνονται εύκολα στις ποσοτικές μετρήσεις και συχνά ανατρέπουν τα δεδομένα την ύστατη ώρα. Τα εκλογικά επιτελεία επενδύουν σε αναλύσεις ποιοτικών χαρακτηριστικών, αλλά η αδυναμία ακριβούς ανάγνωσης των τάσεων παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα ρίσκα της προεκλογικής στρατηγικής.
Για το Μέγαρο Μαξίμου, η πρόκληση είναι διπλή. Από τη μία, επιχειρείται η μετατόπιση της ατζέντας στο ζήτημα της ακρίβειας και της καθημερινότητας, με παράλληλη ανάδειξη θετικών ειδήσεων σε πεδία όπως η κοινωνική πολιτική, η στέγαση και η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Από την άλλη, η σκιά των σκανδάλων υπονομεύει την επικοινωνιακή προσπάθεια και συντηρεί την αίσθηση ότι «όλοι ίδιοι είναι» — μια αντίληψη που λειτουργεί διαβρωτικά για το πολιτικό σύστημα συνολικά.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη φθορά της κυβέρνησης. Η κοινωνική εντύπωση ότι τα δύο βασικά κόμματα που διεκδικούν τη διακυβέρνηση έχουν εμπλακεί σε υποθέσεις κακοδιαχείρισης ή αδιαφάνειας δημιουργεί συνθήκες γενικευμένης αποστροφής. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ψήφος διαμαρτυρίας, η αποχή ή η στροφή προς εναλλακτικές — ακόμη και ετερόκλητες — επιλογές αποκτούν ιδιαίτερη δυναμική.
Ο «ανεπιθύμητος» Μητσοτάκης
Η είσοδος ή επανενεργοποίηση αντισυστημικών παικτών, όπως ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά και η αυξημένη επιρροή προσώπων με έντονο καταγγελτικό λόγο (Μαρία Καρυστιανού) περιπλέκουν περαιτέρω το τοπίο. Το αφήγημα της αυτοδυναμίας μοιάζει πιο εύθραυστο από ποτέ, ενώ στο παρασκήνιο συζητούνται σενάρια «ειδικού σκοπού» και μεταβατικών σχημάτων, εφόσον οι κάλπες δεν δώσουν καθαρή εντολή.
Καθοριστικός παράγοντας είναι η στάση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο διαμηνύει ότι δεν προτίθεται να συγκυβερνήσει με τη Νέα Δημοκρατία, την ώρα που σύσσωμη η αντιπολίτευση θέτει ως βασικό διακύβευμα την αποχώρηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την πρωθυπουργία. Το αφήγημα της αντιπολίτευσης δεν είναι πλέον να πέσει η ΝΔ, αλλά να φύγει ο Μητσοτάκης.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το αίτημα δεν περιορίζεται στην εναλλαγή κόμματος στην εξουσία, αλλά προσωποποιείται. Αυτό δημιουργεί εσωτερικές πιέσεις, ακόμα και στη λεγόμενη «γαλάζια πολυκατοικία», όπου η συζήτηση για την επόμενη μέρα — έστω ψιθυριστά — έχει αρχίσει.
Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι κανένας από τους βασικούς πολιτικούς αρχηγούς δεν διαθέτει, στα μάτια της πλειοψηφίας, αδιαμφισβήτητο «πρωθυπουργήσιμο προφίλ». Έτσι, η προεκλογική στρατηγική μετατρέπεται σε διαγωνισμό αποδόμησης του αντιπάλου. Η αρνητική καμπάνια, οι στοχευμένες διαρροές και η ανάδειξη σκιών του παρελθόντος αναμένεται να ενταθούν.
Η συμμαχία της τερατογένεσης
Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, το κυβερνητικό επιτελείο επαναφέρει το επιχείρημα της «πολιτικής τερατογένεσης» — τον φόβο ενός ετερόκλητου σχήματος που θα μπορούσε να προκύψει από μετεκλογικές συνεννοήσεις. Το αφήγημα του «Φρανκενστάιν», δηλαδή μιας σύμπραξης δυνάμεων με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες και αντιφατικές στοχεύσεις, επιχειρεί να συσπειρώσει τον παραδοσιακό κορμό της κεντροδεξιάς και να αποτρέψει διαρροές.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: θα επικρατήσει ο φόβος της αστάθειας ή η κόπωση από τη φθορά της εξουσίας; Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν όχι μόνο τη διαφορά των ποσοστών, αλλά και το μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας. Σε μια συγκυρία όπου η εμπιστοσύνη αποτελεί το πιο σπάνιο πολιτικό κεφάλαιο, η μάχη δεν θα δοθεί μόνο στις κάλπες, αλλά πρωτίστως στη συνείδηση ενός εκλογικού σώματος που ζητά πειστικές απαντήσεις και καθαρούς λογαριασμούς.
