Χάρης Δούκας: «Η Ευρώπη των πλατειών ζητά νέο κοινωνικό συμβόλαιο» – «Η δημοκρατία δεν είναι λογιστική άσκηση»
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας γράφει στο NEWS 24/7 για τις ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις που αντανακλούν την κρίση του κοινωνικού συμβολαίου
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, γράφει στο NEWS 24/7 για τις ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις. Αυτές αντανακλούν την κρίση του κοινωνικού συμβολαίου και τη διεκδίκηση αξιοπρεπούς ζωής από τους πολίτες. Αναφέρεται σε όσα συμβαίνουν στο Παρίσι, τη Ρώμη, τις Βρυξέλλες, τη Λισαβόνα και τα Τίρανα. «Τι είναι αυτό που βγάζει ολοένα περισσότερους ανθρώπους στους δρόμους, γεμίζει τις πλατείες και φέρνει κοντά διαφορετικές γενιές και κοινωνικές ομάδες;», διερωτάται. Παράλληλα, σημειώνει ότι οι αφορμές μπορεί να διαφέρουν. Ωστόσο, πίσω από τις κινητοποιήσεις διακρίνεται μια κοινή, βαθύτερη αγωνία. «Το κοινωνικό συμβόλαιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η μεταπολεμική Ευρώπη έχει διαρραγεί», υπογραμμίζει.
Οι τρεις αρχές που δοκιμάζονται
Το κοινωνικό συμβόλαιο στηρίχθηκε σε τρεις αρχές. Πρώτον, η εργασία εξασφαλίζει αξιοπρέπεια. Δεύτερον, η επόμενη γενιά προοδεύει. Τρίτον, τα βασικά αγαθά διατηρούν τον δημόσιο χαρακτήρα τους και προστατεύονται από δημοκρατικούς θεσμούς. Σήμερα και οι τρεις αρχές δοκιμάζονται. «Δεν αρκεί να έχεις δουλειά όταν το ενοίκιο καταπίνει τον μισθό», σημειώνει. Επίσης, «δεν αρκεί να αποκτάς πτυχίο όταν η ανεξαρτησία αναβάλλεται επ’ αόριστον». Ακόμη, «δεν αρκεί ένα αγαθό να ονομάζεται δημόσιο, αν η πρόσβαση σε αυτό εξαρτάται από το εισόδημα ή τον ταχυδρομικό κώδικα».
Τα στοιχεία της Eurostat
Ο κ. Δούκας παραθέτει στοιχεία. Σύμφωνα με τη Eurostat, σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους των ελληνικών πόλεων διαθέτουν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση. Παράλληλα, στο Ευρωβαρόμετρο για τις πόλεις, το 51% των κατοίκων χαρακτήρισε την έλλειψη προσιτής κατοικίας άμεσο και επείγον πρόβλημα. «Οι αριθμοί εξηγούν γιατί η δυσαρέσκεια αποκτά γεωγραφία», τονίζει. Οι μεγαλουπόλεις της Ευρώπης, ανάμεσά τους και η Αθήνα, συγκεντρώνουν ευκαιρίες αλλά και αντιφάσεις. Οι αξίες των ακινήτων αυξάνονται, ενώ οι άνθρωποι που κρατούν την πόλη όρθια δυσκολεύονται να κατοικήσουν σε αυτήν. Η άναρχη τουριστική ανάπτυξη συρρικνώνει τον δημόσιο χώρο. Οι επενδύσεις διαφημίζονται ως επιτυχία, αλλά σπανίως αξιολογούνται με κριτήριο πόσο βελτιώνουν την καθημερινότητα των κατοίκων. «Έτσι η πόλη γίνεται εργαστήριο ανισοτήτων», σημειώνει.
«Εργαστήριο Δημοκρατίας»
Παράλληλα, ο κ. Δούκας υποστηρίζει ότι η πόλη γίνεται και εργαστήριο Δημοκρατίας. Στην Αθήνα, τα κινήματα πολιτών στην Κυψέλη, στη Γκράβα, στα Προσφυγικά, στη Ριζάρη, στα Εξάρχεια, στο Γουδί και στη Βασιλίσσης Όλγας υπενθυμίζουν κάτι ουσιαστικό. «Οι γειτονιές δεν είναι οικόπεδα προς αξιοποίηση, ούτε οι κάτοικοί τους εμπόδια στην ανάπτυξη», τονίζει. «Είναι κοινότητες με μνήμη, ανάγκες και δικαίωμα να συνδιαμορφώνουν το μέλλον τους». Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαφωνία τους και η διεκδίκησή τους δεν αποδυναμώνει την πόλη. Αντίθετα, την υποχρεώνει να αναμετρηθεί με όσα κάποιοι προτιμούν να αποσιωπούν. Το ίδιο ισχύει για τα εκπαιδευτικά συλλαλητήρια. Πίσω από τα αιτήματά τους βρίσκεται η αγωνία μιας γενιάς. Εκείνη πληρώνει ακριβά τη στέγη και τις μετακινήσεις. Παράλληλα, φοβάται ότι σε λίγο θα πληρώνει ακριβά και τη γνώση. Ακόμη, φοβάται την ίδια την προοπτική της.
«Από τη διαχείριση στην υπέρβαση»
Ο κ. Δούκας θέτει το ερώτημα τι επιτάσσουν όλα αυτά για την πολιτική της πόλης και της χώρας. Η απάντησή του είναι σαφής. «Να εγκαταλείψουμε τη μίζερη διαχείριση της ανεπάρκειας. Να περάσουμε από τη διαχείριση στην υπέρβαση». Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το πραγματικό δίλημμα δεν είναι απλώς τι κοστίζει, αλλά τι αξίζει. «Αξίζει ένα καλό σχολείο ανοιχτό στη γειτονιά, μια κατοικία προσιτή, ένα αξιόπιστο λεωφορείο, ένας χώρος που ανήκει σε όλους, μια πόλη όπου οι νέοι μπορούν να μείνουν και να δημιουργήσουν», αναφέρει. Χρειάζεται μια τολμηρή αλλαγή. Σε αυτήν περιλαμβάνονται ο συμμετοχικός σχεδιασμός και τα κοινωνικά κριτήρια στις επενδύσεις. Επίσης, ο δημόσιος έλεγχος των κρίσιμων υποδομών και οι συμμαχίες δήμων και κατοίκων. Και κυρίως, πολιτική τόλμη. «Να ακούμε όσους γεμίζουν τις πλατείες περισσότερο από τους λογιστές των Βρυξελλών και τους μανδαρίνους της εξουσίας, ως μοναδικούς κριτές του εφικτού», τονίζει. Και καταλήγει: «Η δημοκρατία δεν είναι λογιστική άσκηση. Είναι η συλλογική απόφαση για τη ζωή που αξίζουμε». Η κοινωνία παρακολουθεί. Παράλληλα, ο διάλογος για το κοινωνικό συμβόλαιο συνεχίζεται.
Η επόμενη μέρα
Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται. Παράλληλα, οι πόλεις αναζητούν λύσεις. Η κοινωνία παρακολουθεί. Ο διάλογος για τη στέγαση και τη δημοκρατία συνεχίζεται.
