Ανατροπή: Δεν «πουλάνε» τα διλήμματα Μητσοτάκη – Οι πολίτες ψηφίζουν με γνώμονα τη διαφθορά και τη διαφάνεια
Οι ψηφοφόροι δεν... τσιμπάνε στο δίλημμα "σταθερότητα ή ακυβερνησία";"
Η νέα δημοσκόπηση της ALCO φέρνει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα κρίσιμο πολιτικό συμπέρασμα, το οποίο αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τη στρατηγική όλων των κομμάτων όσο πλησιάζουν οι εθνικές εκλογές.
Το κεντρικό αφήγημα της κυβέρνησης, σύμφωνα με το οποίο το πραγματικό δίλημμα των εκλογών είναι «σταθερότητα ή ακυβερνησία», δεν φαίνεται να βρίσκει την αναμενόμενη απήχηση στην κοινωνία. Αντίθετα, οι πολίτες δείχνουν να αξιολογούν την επόμενη εκλογική αναμέτρηση μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα: εκείνο της διαφάνειας, της λειτουργίας των θεσμών και της αντιμετώπισης της διαφθοράς.
Τα στοιχεία της ALCO είναι αποκαλυπτικά.
Το 64% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα ψηφίσει με βασικό κριτήριο το δίλημμα «Διαφάνεια ή Διαφθορά», ενώ μόλις το 28% θεωρεί σημαντικότερο το δίλημμα «Σταθερότητα ή Ακυβερνησία». Η διαφορά των 36 ποσοστιαίων μονάδων αποτυπώνει μια σαφή μετατόπιση της δημόσιας ατζέντας.
Πρόκειται για εύρημα με ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η κυβέρνηση έχει επενδύσει επί σειρά ετών στο επιχείρημα ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί το κυρίαρχο ζητούμενο για τους ψηφοφόρους. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι ένα πολύ μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας εμφανίζεται περισσότερο προβληματισμένο από ζητήματα που αφορούν τη διαφάνεια, το κράτος δικαίου, τη λειτουργία των θεσμών και τη διαφθορά.
Η εικόνα αυτή συνδέεται και με τα βασικά προβλήματα που απασχολούν τους πολίτες. Πρώτη εξακολουθεί να παραμένει η ακρίβεια, ενώ αμέσως μετά ακολουθούν τα ζητήματα θεσμών, κράτους δικαίου και διαφάνειας, τα οποία συγκεντρώνουν συνολικά ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά και διαμορφώνουν πλέον ένα από τα βασικά κριτήρια ψήφου.

Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το εύρημα που αφορά τη διάθεση του εκλογικού σώματος απέναντι στην επόμενη κυβέρνηση.
Μόλις το 24% δηλώνει ότι επιθυμεί τη συνέχιση της σημερινής διακυβέρνησης, ενώ το 63% εκφράζει προτίμηση υπέρ μιας πολιτικής αλλαγής.
Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι έχει διαμορφωθεί ήδη μία πλειοψηφική εναλλακτική κυβερνητική πρόταση. Δείχνει όμως ότι το κοινωνικό αίτημα για αλλαγή είναι σήμερα σημαντικά ισχυρότερο από την επιθυμία διατήρησης του σημερινού πολιτικού σκηνικού.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη αλλά με σοβαρές δυσκολίες
Στην πρόθεση ψήφου η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται με 24%.
Ωστόσο, η διαφορά της από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα περιορίζεται στις 9,3 μονάδες, καθώς το νέο κόμμα καταγράφει 14,7%, εμφανίζοντας άνοδο περίπου δύο μονάδων μέσα σε έναν μήνα.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ με 10,4%, ενώ η «Ελπίδα» της Μαρίας Καρυστιανού υποχωρεί στο 7,8%, χάνοντας σημαντικό μέρος της προηγούμενης δυναμικής της.
Η αδιευκρίνιστη ψήφος παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, στο 15,7%, στοιχείο που δείχνει ότι σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος εξακολουθεί να αναζητά πολιτική έκφραση.
Η μεγάλη πληγή της ΝΔ είναι η συσπείρωση
Η δημοσκόπηση αναδεικνύει ως βασικό πρόβλημα της κυβερνητικής παράταξης τη χαμηλή συσπείρωση.
Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει συσπείρωση μόλις 58%, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους της του 2023 (24%) δηλώνει σήμερα αναποφάσιστος.
Το συγκεκριμένο εύρημα εξηγεί γιατί, παρά την πρωτιά της, η κυβερνητική παράταξη δυσκολεύεται να δημιουργήσει δυναμική αυτοδυναμίας.
Άνοδος για τον Τσίπρα

Η μεγαλύτερη μεταβολή της δημοσκόπησης καταγράφεται στην ενίσχυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αυξάνει τα ποσοστά του κατά περίπου δύο μονάδες μέσα σε έναν μήνα και σταθεροποιείται πλέον ως ο βασικός αντίπαλος της Νέας Δημοκρατίας.
Αντίθετα, η Μαρία Καρυστιανού εμφανίζει αισθητή υποχώρηση, γεγονός που δείχνει μετακινήσεις ψηφοφόρων προς άλλους πολιτικούς χώρους.
Το ενδεχόμενο κόμματος Σαμαρά

Η έρευνα καταγράφει επίσης ενδιαφέρον για ένα πιθανό πολιτικό εγχείρημα του Αντώνη Σαμαρά.
Το 11% δηλώνει ότι θα μπορούσε να στηρίξει ένα τέτοιο κόμμα, με τις μεγαλύτερες διαρροές να προέρχονται κυρίως από τους χώρους της «Ελπίδας» και της Ελληνικής Λύσης.
Συνεργασίες χωρίς καθαρή εικόνα
Στο ενδεχόμενο μη αυτοδυναμίας, το 21% θεωρεί ότι η Νέα Δημοκρατία θα πρέπει να συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ.
Ωστόσο, το 55% των πολιτών δηλώνει ότι δεν μπορεί να προσδιορίσει ποια κυβέρνηση συνεργασίας θα ήταν η καλύτερη επιλογή, γεγονός που αποτυπώνει τη γενικότερη πολιτική ρευστότητα.
Αρνητικό το κλίμα για μια τρίτη κυβερνητική θητεία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ποιοτικά στοιχεία της έρευνας.
Η προοπτική μιας τρίτης κυβερνητικής θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη προκαλεί θετικά συναισθήματα μόλις στο 24% των πολιτών, ενώ περίπου επτά στους δέκα δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν αυτό το ενδεχόμενο με φόβο, ανασφάλεια ή απογοήτευση.
Αντίστοιχα, πάντως, δεν καταγράφεται ακόμη υψηλή θετική αποδοχή ούτε για τα εναλλακτικά κυβερνητικά σενάρια, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το πολιτικό σκηνικό παραμένει εξαιρετικά ρευστό.
Τα βασικά ευρήματα της δημοσκόπησης
- Νέα Δημοκρατία: 24%.
- ΕΛ.Α.Σ. (Αλέξης Τσίπρας): 14,7%.
- ΠΑΣΟΚ: 10,4%.
- «Ελπίδα» (Μαρία Καρυστιανού): 7,8%.
- Διαφορά ΝΔ – ΕΛ.Α.Σ.: 9,3 μονάδες.
- Αναποφάσιστοι: 15,7%.
- Συσπείρωση ΝΔ: 58%.
- Πιθανή στήριξη σε κόμμα Σαμαρά: 11%.
- Κριτήριο ψήφου «Διαφάνεια ή Διαφθορά»: 64%.
- Κριτήριο ψήφου «Σταθερότητα ή Ακυβερνησία»: 28%.
- Επιθυμία πολιτικής αλλαγής: 63%.
- Επιθυμία συνέχισης της σημερινής κυβέρνησης: 24%.
