Το ΚΕΠΕ προειδοποιεί πως η φυγή αλλοδαπών απειλεί την οικονομία
Το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) εκφράζει την ανησυχία του για τη μαζική αποχώρηση αλλοδαπών εργαζομένων από την Ελλάδα, γεγονός που επιτείνει τις ελλείψεις προσωπικού στην ελληνική αγορά εργασίας και αναδεικνύει ένα σύνθετο πρόβλημα για την εθνική οικονομία.
σχετικά άρθρα
Από τη μία πλευρά, δημιουργούνται συνεχώς νέες θέσεις απασχόλησης, ενώ από την άλλη, η δεξαμενή των διαθέσιμων εργαζομένων συρρικνώνεται. Αυτό οφείλεται τόσο στη δημογραφική γήρανση όσο και στη φυγή των αλλοδαπών που επί δεκαετίες στήριζαν κρίσιμους κλάδους.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΠΕ, στο τέλος του 2025 οι κενές θέσεις εργασίας υπερέβησαν τις 31.000, καταγράφοντας αύξηση περίπου 2.700 εντός ενός έτους. Το εύρημα αυτό ενδέχεται να υποδηλώνει μια νέα ανοδική τάση στις ελλείψεις προσωπικού.
Τα σημαντικότερα προβλήματα εντοπίζονται στον κλάδο της εκπαίδευσης, όπου λείπουν σχεδόν 6.900 εργαζόμενοι. Ακολουθούν η υγεία και η κοινωνική μέριμνα, η μεταποίηση και το εμπόριο, τομείς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομικής δραστηριότητας.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της μελέτης αφορά τη ραγδαία μείωση των αλλοδαπών που διαβιούν και εργάζονται στη χώρα. Μέσα σε έναν χρόνο, ο αριθμός τους μειώθηκε κατά 140.500 άτομα, δηλαδή περισσότερο από 51%, με τη μεγαλύτερη πτώση να παρατηρείται στις γυναίκες.
Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας παρουσίασε μείωση 12.700 ατόμων, παρά τη μικρή αύξηση των Ελλήνων πολιτών. Ενδεικτικά, το 2008 οι αλλοδαποί αντιστοιχούσαν στο 6% του πληθυσμού και στο 8,2% του εργατικού δυναμικού, ενώ σήμερα τα ποσοστά αυτά έχουν περιοριστεί περίπου στο ένα τρίτο.
Παρά τη μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται το 2025. Οι συνολικές θέσεις εργασίας ενισχύθηκαν κατά 73.700, ωστόσο η αύξηση αυτή προήλθε αποκλειστικά από τους Έλληνες εργαζόμενους, οι οποίοι αυξήθηκαν κατά 126.600 άτομα. Αντίθετα, οι νόμιμα απασχολούμενοι αλλοδαποί μειώθηκαν κατά 53.000 άτομα ή 37,1%. Η συνολική αύξηση του εργατικού δυναμικού κατά 19.500 άτομα οφείλεται αποκλειστικά στη μεγαλύτερη συμμετοχή των ημεδαπών, κυρίως των γυναικών. Η ελληνική αγορά εξακολουθεί να αντλεί εφεδρείες από τον εγχώριο πληθυσμό, όμως αυτές οι δυνατότητες δεν είναι ανεξάντλητες.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι όσοι αλλοδαποί παραμένουν στην Ελλάδα συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας. Πάνω από το 88% των ανδρών άνω των 15 ετών ανήκει στο εργατικό δυναμικό, έναντι 60% των ημεδαπών, ενώ το 84% εργάζεται – ποσοστό σχεδόν 30 μονάδες υψηλότερο από εκείνο των Ελλήνων. Η ανεργία των αλλοδαπών διαμορφώνεται στο 7,6%, έναντι 8,3% των ημεδαπών, και μόλις 4,9% στους αλλοδαπούς άνδρες. Παρά την έντονη εργασιακή συμμετοχή, αυτό δεν αρκεί για να τους κρατήσει στη χώρα.
Το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι οι αποφάσεις των αλλοδαπών να εγκαταλείψουν την Ελλάδα δεν σχετίζονται μόνο με τη διαθεσιμότητα θέσεων. Οι χαμηλές αμοιβές, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας, η ποιότητα των θέσεων και οι γεωγραφικές ανισορροπίες ωθούν πολλούς να αναζητήσουν καλύτερες ευκαιρίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με περίοδο ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Από το 2014 έως το τέλος του 2025 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 803.000 νέες θέσεις εργασίας, κυρίως στο εμπόριο, τις επαγγελματικές και επιστημονικές δραστηριότητες, καθώς και στη φιλοξενία και την εστίαση.
Η ελληνική αγορά εργασίας αλλάζει προφίλ. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον η μείωση της ανεργίας, αλλά η κάλυψη των νέων θέσεων που δημιουργούνται. Η δημογραφική συρρίκνωση, η γήρανση και η αποχώρηση αλλοδαπών εργαζομένων διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου η έλλειψη προσωπικού εξελίσσεται σε βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη. Αυτή η τάση καθιστά την έλλειψη προσωπικού ένα βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Αν η τάση συνεχιστεί, η Ελλάδα θα χρειαστεί όχι μόνο επενδύσεις και νέες θέσεις, αλλά κυρίως μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τη διατήρηση και προσέλκυση εργαζομένων, ώστε η ανάπτυξη να μη σκοντάψει στην απουσία ανθρώπινου δυναμικού που θα τη στηρίξει.
