Σουηδία: Το «καναρίνι» της Ευρώπης προειδοποιεί
σχετικά άρθρα
Ένα ρήγμα στην καρδιά της σουηδικής οικονομίας, με την οικονομική δραστηριότητα να καταγράφει βουτιά 0,8% τον Ιούλιο, στέλνει κύματα ανησυχίας σε όλη την Ευρώπη. Το «καναρίνι στο ορυχείο» της Γηραιάς Ηπείρου, όπως αποκαλούν τη Σουηδία, δείχνει σημάδια κόπωσης, προμηνύοντας άσχημα μαντάτα για το ευρύτερο οικονομικό μέλλον.
Η Σουηδία δεν είναι μια τυχαία χώρα. Με μία από τις πιο ανοιχτές και εξαγωγικές οικονομίες της Ευρώπης, όπου οι εξαγωγές αγγίζουν το 45% του ΑΕΠ, λειτουργεί ως βαρόμετρο. Όταν η παγκόσμια ζήτηση φρενάρει, οι σουηδικές επιχειρήσεις, ειδικά ο μεταποιητικός τομέας, νιώθουν πρώτες το τράνταγμα.
Η BCA Research κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η μέση τιμή της οικονομικής δραστηριότητας για το τελευταίο τρίμηνο έχει σχεδόν μηδενιστεί, με τη βιομηχανική παραγωγή να είναι η βασική αιτία της επιβράδυνσης. Αυτό το 0,8% δεν είναι απλώς ένας αριθμός, είναι ένας συναγερμός.
Φυσικά, η σουηδική στατιστική υπηρεσία επισημαίνει ότι ο μηνιαίος δείκτης είναι προκαταρκτικός και μεταβλητός. Η ετήσια ανάπτυξη, παρά την πτώση του Ιουλίου, παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Όμως οι αγορές δεν αγνοούν τα προειδοποιητικά σημάδια.
Για την BCA, η πραγματική αξία αυτού του στοιχείου είναι η προοπτική του για την υπόλοιπη Ευρώπη. Οι αναλυτές βλέπουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ: αδύναμη οικονομική δραστηριότητα και ταυτόχρονα αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Ένας εφιάλτης για κάθε κεντρική τράπεζα.
Οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται σε δίλημμα. Οι υψηλές ενεργειακές τιμές «κόβουν» τη μείωση των επιτοκίων, ενώ τα ήδη αυξημένα επιτόκια στραγγαλίζουν επενδύσεις, κατανάλωση και βιομηχανία. Η BCA εκτιμά ότι ο κίνδυνος τεχνικής ύφεσης στην ευρωζώνη (δύο συνεχόμενα τρίμηνα συρρίκνωσης) είναι μεγαλύτερος από ό,τι πιστεύουν οι αγορές.
Δεν επικρατεί όμως πανικός. Η Nordea βλέπει μια αναμενόμενη διόρθωση μετά από μήνες ισχυρής ανάπτυξης. Παρόλο που η πτώση του Ιουλίου ξεπέρασε τις προβλέψεις, η τράπεζα αναμένει ανάκαμψη, τονίζοντας τη μεταβλητότητα του μηνιαίου δείκτη.
Ούτε η αγορά εργασίας έχει καταρρεύσει. Η ανεργία ανέβηκε στο 8,9% τον Αύγουστο (από 8,6% τον Ιούλιο), αλλά ταυτόχρονα αυξήθηκε και η απασχόληση. Οι αναλυτές της SEB εξηγούν ότι η αύξηση οφείλεται στην είσοδο νέων ατόμων στην αγορά, όχι σε δραματική μείωση θέσεων.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει για την υπόλοιπη ευρωπαϊκή οικονομία. Η ευρωζώνη έδειξε ανάπτυξη 0,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, αλλά μεγάλο μέρος προήλθε από την ασταθή ιρλανδική οικονομία. Χωρίς αυτήν, ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης κυμάνθηκε στο συγκρατημένο 0,2%-0,3% ανά τρίμηνο.
Ρωγμές εμφανίζονται και στην ευρωπαϊκή βιομηχανία. Η Γερμανία και η Γαλλία αντιμετωπίζουν αδυναμίες στην παραγωγή, ενώ οι υψηλές ενεργειακές τιμές πλήττουν τους ενεργοβόρους κλάδους. Πλεονεκτήματα όπως η δημιουργία αποθεμάτων, που στήριξαν τη μεταποίηση στην αρχή του έτους, εξασθενούν.
Γι’ αυτό η Σουηδία είναι υπό στενή παρακολούθηση. Μια πτώση ενός μήνα δεν σημαίνει απαραίτητα ύφεση για την Ευρώπη. Μπορεί να είναι απλώς μια διόρθωση. Αν όμως ακολουθήσουν παρόμοια στοιχεία από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τότε το σουηδικό -0,8% θα αποκτήσει δραματικά διαφορετική σημασία.
Το «καναρίνι» μπορεί να μην έχει σταματήσει εντελώς να τραγουδά, αλλά η φωνή του ακούγεται πιο αδύναμη από ποτέ. Μένει να δούμε αν αυτή η μελωδία είναι απλά μια κακή νότα ή η αρχή μιας θλιβερής συμφωνίας για το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν οι ανησυχίες της Σουηδίας θα γίνουν και οι δικές μας.
