Μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού προτείνει μείωση τιμών κατοικιών
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποδίδεται μόνο στην έλλειψη κατοικιών, αλλά κυρίως στη διαχείριση του υφιστάμενου αποθέματος, καθώς πολλά «κλειστά» ακίνητα παραμένουν ανεκμετάλλευτα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η οποία αναλύει τις πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά κατοικίας. Η μελέτη προτείνει την αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος ακινήτων, καθώς και διαφορετική φορολόγηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε σχέση με τις μακροχρόνιες, το ξεμπλοκάρισμα των κληρονομιών και την αύξηση της προσφοράς κατοικιών σε περιοχές υψηλής ζήτησης, μέσω κινήτρων για ανακαινίσεις και νέες οικοδομές.
σχετικά άρθρα
Παρά την αύξηση του συνολικού αποθέματος κατοικιών κατά 3,5% την περίοδο 2011-2021, οι διαθέσιμες κενές κατοικίες για μακροχρόνια ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%. Αντίστοιχα, οι προς πώληση κατοικίες συρρικνώθηκαν κατά 33,1%. Παράλληλα, οι κενές κατοικίες που δεν προσφέρονταν ούτε για ενοικίαση ούτε για πώληση αυξήθηκαν κατά 6,1%, από 1,71 εκατομμύρια σε 1,81 εκατομμύρια. Τα στοιχεία της απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ του 2021 καταδεικνύουν ότι σχεδόν μία στις τρεις κατοικίες εμφανίζεται κενή, χωρίς όμως να είναι άμεσα αξιοποιήσιμη λόγω κληρονομικών, νομικών ή κατασκευαστικών εκκρεμοτήτων, ή εποχικής χρήσης.
Με βάση ειδικό μακροοικονομικό μοντέλο, η μελέτη εκτιμά ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών έχει ενισχύσει τις πραγματικές τιμές έως και κατά 19,1%, με την επίδραση να μπορεί να φτάσει το 26,7% υπό ορισμένες συνθήκες. Αντίθετα, η σταδιακή επιστροφή μέρους των αδρανών κατοικιών στην αγορά θα μπορούσε, σε βάθος εξαετίας, να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των πραγματικών τιμών από 15,5% έως 24,6%.
Για μια ισορροπημένη στεγαστική στρατηγική, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή προτείνει πέντε άξονες μέτρων: 1. Επίλυση κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων, με ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και μείωση του συμβολαιογραφικού κόστους για μεταβιβάσεις μικρής αξίας. 2. Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις, όπως μειωμένος φορολογικός συντελεστής για το εισόδημα από αυτές. 3. Στήριξη των ανακαινίσεων με στοχευμένες επιδοτήσεις ή προγράμματα πράσινων δανείων, με την προϋπόθεση ένταξης των ακινήτων στη μακροχρόνια αγορά μίσθωσης για συγκεκριμένο διάστημα. 4. Ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων με διαφορετικό φορολογικό καθεστώς, αδειοδοτικές απαιτήσεις ή τέλη σε περιοχές υψηλής ζήτησης, για την επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια αγορά. 5. Συμπληρωματικές δημόσιες επενδύσεις σε κατοικίες. Πολιτικές για την ώθηση της νέας οικοδομικής δραστηριότητας, μέσω ταχύτερων αδειοδοτήσεων, χαμηλότερου κατασκευαστικού κόστους και μεταρρύθμισης των χρήσεων γης, είναι απαραίτητες, αλλά ως συμπληρωματικά μέτρα και όχι ως υποκατάστατα της ενεργοποίησης του υφιστάμενου αποθέματος.
