Ισραήλ: Χαρεντίμ & εκλογές. Ποιος κερδίζει;
Το Ισραήλ βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού, με τις εκλογές του Οκτωβρίου 2026 να μην αφορούν απλώς πολιτικές παρατάξεις, αλλά την ίδια την ψυχή του κράτους: τη θρησκευτική ταυτότητα απέναντι στον κοσμικό χαρακτήρα του, με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης να παίζει επίσης σημαντικό ρόλο.
σχετικά άρθρα
Μια νέα, εκρηκτική μελέτη του Israel Democracy Institute, δημοσιευμένη μόλις τον Ιούνιο του 2026, αποκάλυψε ένα σοκαριστικό εύρημα: η θρησκευτική ταυτότητα των Ισραηλινών καθορίζει πλέον την πολιτική τους τοποθέτηση περισσότερο από τον παραδοσιακό άξονα Αριστεράς-Δεξιάς. Το εκλογικό σώμα έχει διασπαστεί σε τρεις, σαφώς διακριτές, κατηγορίες: τους υπερορθόδοξους (Χαρεντίμ), τους εθνικοθρησκευτικούς (Θρησκευτικοί Σιωνιστές) και τους κοσμικούς.
Οι Χαρεντίμ αποτελούν μια ραγδαία αυξανόμενη κοινότητα, με τον πληθυσμό στρατεύσιμης ηλικίας να διπλασιάζεται περίπου κάθε είκοσι χρόνια, αλλά και να εξαιρείται σε μεγάλο βαθμό από τις στρατιωτικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, οι Θρησκευτικοί Σιωνιστές, γνωστοί και ως «πλεκτά κιπά», βλέπουν τη διεκδίκηση της Γης του Ισραήλ ως θρησκευτικό δικαίωμα και αναπόσπαστο πυλώνα της κρατικής υπόστασης.
Από την άλλη πλευρά, η αστική, μορφωμένη κοσμική ελίτ αντιλαμβάνεται την εβραϊκή ταυτότητα ως πρωτίστως πολιτισμική, ενώ το κράτος του Ισραήλ ως ιστορική αναγκαιότητα. Αυτή η ομάδα δεν είναι ενιαία, προερχόμενη από ευρωπαϊκές, αμερικανικές, αργεντίνικες ή μετασοβιετικές κοινότητες, αλλά συσπειρώνεται κατά του κυβερνητικού συνασπισμού. Όπως επισημαίνει ο πρώην βουλευτής της Κνεσέτ Μοσί Ραζ, «στη σημερινή Δεξιά, όποιος αντιτίθεται στον Νετανιάχου χαρακτηρίζεται αυτομάτως αριστερός».
Ωστόσο, στην παρούσα συγκυρία, ένας άλλος παράγοντας επισκιάζει τα πάντα: η ασφάλεια. Αυτές είναι οι πρώτες εκλογές μετά τις φρικτές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το συλλογικό τραύμα από τα χιλιάδες θύματα, τις εκατοντάδες ομηρίες και τη βιαιότητα των επιθέσεων, κλόνισε την πίστη στη διαπραγμάτευση και τροφοδοτεί περαιτέρω βία. Αυτό έχει τουλάχιστον δύο σοβαρές πολιτικές συνέπειες:
Πρώτον, καμία πολιτική δύναμη δεν μπορεί πλέον να αναλάβει την ευθύνη σχηματισμού κυβέρνησης που θα περιλαμβάνει τη στήριξη αραβικών κομμάτων. Ενώ η αραβοϊσραηλινή Κοινή Λίστα (Joint List) είχε στο παρελθόν παράσχει κοινοβουλευτική στήριξη σε προοδευτικότερες κυβερνήσεις (όπως του Γιτζάκ Ράμπιν το 1992 και το 2021), σήμερα τα αραβικά κόμματα, με δημοσκοπικά ποσοστά 12%-13% συνολικά (το ισλαμιστικό Ραάμ στο 5%-6% και η πιο κοσμική Κοινή Λίστα στο 7%-8%), βρίσκονται εκτός κυβερνητικών σχεδίων.
Δεύτερον, η παρατεταμένη στρατιωτική κινητοποίηση έχει οξύνει τη σύγκρουση με τους Χαρεντίμ. Πολλοί από αυτούς εξαιρούνται από τη θητεία για θρησκευτικούς και εκπαιδευτικούς λόγους, ενώ ο διαχωρισμός τους από την υπόλοιπη κοινωνία αυξάνει την εξάρτησή τους από το κράτος πρόνοιας. Μια κατάσταση που προκαλεί έντονες τριβές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται μπροστά σε ένα τεράστιο δίλημμα: πώς θα διατηρήσει την υποστήριξη των θρησκευόμενων εθνικιστών και των Χαρεντίμ, προσελκύοντας ταυτόχρονα επαρκή αριθμό κοσμικών ψηφοφόρων; Ο βασικός του αντίπαλος, Γκάντι Αϊζενκοτ, αντιμετωπίζει την ακριβώς αντίστροφη πρόκληση: να διατηρήσει την κοσμική του βάση και να διευρύνει την επιρροή του προς πιο θρησκευόμενα ακροατήρια. Διεθνώς, το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών θα καθορίσει όχι μόνο την εσωτερική πορεία του Ισραήλ, αλλά και την ευρύτερη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, σε μια εποχή που οι ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες από ποτέ. Ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
