Η ΕΚΤ μπορεί να προβεί σε λάθος πολιτική αύξησης επιτοκίων
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη έχει φθάσει σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν σε περιόδους σοβαρής κρίσης, όπως η πανδημία του 2020 και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Ο σύνθετος δείκτης υπεύθυνων αγορών υποδηλώνει ότι η δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα συρρικνώνεται πλέον μέτρια. Ακόμη και η ανάκαμψη του τραπεζικού δανεισμού προς τα νοικοκυριά έχει επιβραδυνθεί από 3,1% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο σε 2,9% τον Απρίλιο.
σχετικά άρθρα
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα περαιτέρω εμπόδιο, όπως η αύξηση των επιτοκίων, θα μπορούσε να επιδεινώσει τη ζημιά από τον πόλεμο στο Ιράν. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) φαίνεται έτοιμη να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στις 11 Ιουνίου, μια κίνηση που, κατά την άποψη του αναλυτή, θα ήταν λανθασμένη για τις προοπτικές της ευρωζώνης.
Για τις αγορές, το βασικό ζήτημα είναι εάν η ΕΚΤ θα παράσχει κάποια ένδειξη για την περαιτέρω αντίδρασή της σε πιθανά σενάρια πολέμου στο Ιράν και τιμών ενέργειας. Η ΕΚΤ αναμένεται να τονίσει, όπως συνήθως, ότι θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που εξαρτάται από τα δεδομένα και θα πραγματοποιείται σε κάθε συνάντηση. Ωστόσο, πιθανές αναθεωρήσεις προς τα πάνω στις τριμηνιαίες προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό και η συζήτηση σεναρίων ενδέχεται να μεταφέρουν το μήνυμα ότι η ΕΚΤ θα προβεί σε περισσότερες αυξήσεις των επιτοκίων εάν ο πληθωρισμός αυξηθεί περαιτέρω. Συγκεκριμένα, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, η ΕΚΤ μπορεί να αυστηροποιήσει ξανά τη νομισματική της πολιτική ήδη από την επόμενη συνεδρίασή της στις 23 Ιουλίου.
Αυτή την εβδομάδα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ μπορούν να επικαλεστούν ορισμένα σοβαρά επιχειρήματα υπέρ υψηλότερων επιτοκίων. Λόγω του σοκ στο Ιράν, ο πληθωρισμός αυξήθηκε από 1,9% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο σε 3,2% τον Μάιο. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΚΤ, σύμφωνα με τον αναλυτή, θα πρέπει να εξετάσει το δυσμενές σοκ προσφοράς αντί να αποδυναμώσει περαιτέρω την οικονομία της ευρωζώνης μέσω αυξήσεων των επιτοκίων που θα επιδεινώσουν τη ζημιά στην εγχώρια ζήτηση.
Η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να αποτρέψει την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκαλείται από το σοκ προσφοράς στο Ιράν. Το βασικό ερώτημα για την ΕΚΤ είναι εάν το στασιμοπληθωριστικό σοκ προσφοράς θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα πιο εδραιωμένο πρόβλημα πληθωρισμού. Ο αναλυτής θεωρεί ότι η ΕΚΤ θα ήταν καλό να εξετάσει το σοκ του Ιράν. Ωστόσο, η πλειοψηφία των μελών του συμβουλίου της ΕΚΤ φαίνεται να διαφωνεί.
Η τρέχουσα κατάσταση διαφέρει ριζικά από αυτήν που επικρατούσε πριν από το σοκ πληθωρισμού του 2022. Με τον πληθωρισμό και το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2% κατά την έναρξη του νέου σοκ των τιμών της ενέργειας, ο κίνδυνος δευτερογενών και τριτογενών επιπτώσεων είναι πλέον πολύ χαμηλότερος από ό,τι ήταν το 2022.
Ο Χόλγκερ Σμίντινγκ είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg.
