Η Αθήνα αναπτύσσεται τουριστικά, αλλά οι γειτονιές πιέζονται
Η Αθήνα αναπτύσσεται τουριστικά, αλλά οι γειτονιές πιέζονται
Η Αθήνα έχει αναδειχθεί σε προορισμό που προσελκύει επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ωστόσο η εντατικοποίηση της τουριστικής δραστηριότητας ασκεί πιέσεις στις τοπικές κοινότητες. Αυτό προκύπτει από την πρώτη επικαιροποίηση της Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας, η οποία διενεργήθηκε για το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού που λειτουργεί μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας.
σχετικά άρθρα
Τα στοιχεία για την περίοδο 2018-2025 καταδεικνύουν ότι, μετά την προσωρινή κάμψη λόγω της πανδημίας, ο τουρισμός στην πρωτεύουσα επέστρεψε με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς, ξεπερνώντας τα προ πανδημίας επίπεδα. Συγκεκριμένα, το 2025, ο Δήμος Αθηναίων διέθετε 19.071 μονάδες τουριστικής διαμονής, σημειώνοντας αύξηση από τις 14.288 μονάδες του 2018. Οι διαθέσιμες κλίνες υπερέβησαν τις 105.000, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 24,3%. Ιδιαίτερα δυναμική αποδεικνύεται η πορεία των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης (STR), τα οποία έφτασαν τις 18.769 μονάδες, αυξημένα κατά 33,5% σε σχέση με το 2018 και κατά περίπου 60% σε σύγκριση με το 2021. Παράλληλα, ο ξενοδοχειακός κλάδος κατέγραψε αύξηση 29,1% στον αριθμό των ξενοδοχείων την ίδια περίοδο.
Πέραν της αύξησης των καταλυμάτων, η επικαιροποιημένη μελέτη υπογραμμίζει ότι η πραγματική τουριστική πίεση αυξάνεται με ακόμη ταχύτερους ρυθμούς. Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο σχεδόν τριπλασιάστηκαν (+183,7%) μέσα στην τελευταία οκταετία, ενώ οι τουρίστες ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 142,2%. Αυτά τα δεδομένα φανερώνουν ότι η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας στις γειτονιές της Αθήνας υπερβαίνει την απλή αύξηση των διαθέσιμων καταλυμάτων, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη συνεχή παρακολούθηση των επιπτώσεων στην κατοικία, στις υποδομές και στην καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση τουριστικής δραστηριότητας εξακολουθεί να εντοπίζεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα, η οποία φιλοξενεί σχεδόν το 60% των συνολικών τουριστικών κλινών του δήμου. Στις περιοχές με τον εντονότερο τουριστικό χαρακτήρα περιλαμβάνονται διαχρονικά το Εμπορικό Κέντρο, το Μοναστηράκι-Πλάκα, η περιοχή Ψυρρή-Κουμουνδούρου, Μακρυγιάννη, το Θησείο, η περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου – Πλατείας Βάθης, η Καλλιρρόης, το Δουργούτι (Νέος Κόσμος) και η Πλαστήρα (Παγκράτι). Στο Εμπορικό Κέντρο, οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην οκταετία, ενώ αξιόλογη αύξηση καταγράφεται και σε περιοχές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια, σηματοδοτώντας τη διάχυση της τουριστικής ανάπτυξης πέρα από τον παραδοσιακό πυρήνα του ιστορικού κέντρου.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, τόνισε ότι «η Αθήνα χρειάζεται τον τουρισμό, αλλά χρειάζεται και γειτονιές που παραμένουν ζωντανές για τους κατοίκους τους. Σήμερα το 60% των τουριστικών κλινών του δήμου συγκεντρώνεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία από την εφαρμογή της αναστολής έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στην 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα. Ενώ την περίοδο 2023-2024 η αύξηση των STR κυμαινόταν μεταξύ 18% και 20%, την περίοδο 2024-2025 περιορίστηκε σε 1,7% έως 5,4%. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν την πρώτη ένδειξη ότι το μέτρο λειτουργεί ως μηχανισμός επιβράδυνσης της περαιτέρω εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ωστόσο, καθώς το υφιστάμενο απόθεμα παραμένει ενεργό, η τουριστική πίεση σταθεροποιείται χωρίς ακόμη να υποχωρεί.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας, Ελισσαίος Σαρμάς, ανέφερε ότι «το σημαντικότερο συμπέρασμα της επικαιροποίησης δεν είναι μόνο ότι η τουριστική ανάπτυξη συνεχίζεται με έντονους ρυθμούς. Είναι ότι πλέον ο Δήμος Αθηναίων διαθέτει έναν μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης, ο οποίος επιτρέπει να εντοπίζουμε εγκαίρως τις πιέσεις, να αξιολογούμε την αποτελεσματικότητα των μέτρων και να σχεδιάζουμε πολιτικές βασισμένες σε τεκμηριωμένα στοιχεία».
