ΓΣΕΕ & ΚΕ.ΠΕ.Α. Διευκρινίσεις για Εργασία και Αμοιβές το Πάσχα
Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) και το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων (ΚΕ.ΠΕ.Α.) εξέδωσαν αναλυτικές διευκρινίσεις σχετικά με το καθεστώς απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα κατά την εορταστική περίοδο του Πάσχα. Η ανακοίνωση αποσαφηνίζει τις ημέρες που ορίζονται ως υποχρεωτικές αργίες, τον τρόπο υπολογισμού των προσαυξήσεων στα ημερομίσθια για όσους εργαστούν, καθώς και τις αυστηρές κυρώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τις περιπτώσεις παράνομης απασχόλησης.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, το Μεγάλο Σάββατο αποτελεί εργάσιμη ημέρα για τους εργαζομένους που νόμιμα απασχολούνται Σάββατο στον ιδιωτικό τομέα, εκτός εάν έχει καθιερωθεί ως αργία ή ημιαργία από διάταξη Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, Κανονισμού Εργασίας της επιχείρησης, ή από επιχειρησιακή συνήθεια και έθιμο, κατά το οποίο η επιχείρηση παραμένει κλειστή την εν λόγω ημέρα.
Για την Κυριακή του Πάσχα ισχύει ο γενικός κανόνας της Κυριακής αργίας, δηλαδή απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων. Για τους μισθωτούς που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις λοιπές αργίες, προβλέπονται τα εξής: 1) Εάν αμείβονται με ημερομίσθιο, δικαιούνται το σύνηθες καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν. 2) Εάν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νόμιμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν. 3) Εφόσον οι εργαζόμενοι απασχοληθούν Κυριακή άνω των 5 ωρών, δικαιούνται επιπρόσθετα αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό) σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.
Η Δευτέρα του Πάσχα είναι εκ του νόμου ημέρα υποχρεωτικής αργίας για όλες τις επιχειρήσεις. Στις επιχειρήσεις που δεν λειτουργούν, καταβάλλεται χωρίς κάποια προσαύξηση το σύνηθες ημερομίσθιο σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ενώ σε όσους αμείβονται με μισθό καταβάλλεται ο μηνιαίος μισθός τους. Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν τη Δευτέρα του Πάσχα δικαιούνται: 1) Εάν αμείβονται με ημερομίσθιο, το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν. 2) Στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό: α) Αν πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα κατά τις Κυριακές και τις λοιπές αργίες, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νόμιμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν. β) Αν πρόκειται για επιχειρήσεις που αργούν κατά τις Κυριακές και ημέρες αργίας και εκτάκτως θα λειτουργήσουν τη Δευτέρα του Πάσχα, οφείλεται το 1/25 του συνήθως καταβαλλόμενου μισθού τους και επιπλέον προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ημερομισθίου για όσες ώρες απασχοληθούν.
Επισημαίνονται τα εξής: – Οι διατάξεις της νομοθεσίας για την Κυριακή αργία, τις αργίες της περιόδου του Πάσχα και τον χρόνο εβδομαδιαίας ανάπαυσης των εργαζομένων, καθώς και τις εξαιρέσεις από αυτές, περιέχονται στα άρθρα 193-209 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (ΠΔ 80/2022, Α΄222). – Σε περίπτωση που ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι (π.χ. από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, Κανονισμό Εργασίας, επιχειρησιακή συνήθεια ή έθιμο) ως προς τις προσαυξήσεις της αμοιβής για εργασία σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας ή Κυριακής, αυτοί υπερισχύουν. – Σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων και η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκτός από εκείνες που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις γιορτές. – Δεν είναι νόμιμος ο συμψηφισμός ημέρας οφειλόμενης ανάπαυσης (ρεπό) με την ημέρα υποχρεωτικής αργίας. – Δεν περιλαμβάνονται στην ετήσια άδεια με αποδοχές οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας. – Κατά τις Κυριακές και τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας, απαγορεύεται κάθε βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία και κάθε επαγγελματική γενικά δραστηριότητα, πλην των εξαιρέσεων που αναφέρονται ρητά στη νομοθεσία. – Όσες επιχειρήσεις δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του νόμου, δεν μπορούν να λειτουργήσουν νόμιμα και συνεπώς δεν μπορούν να απασχολούν εργαζομένους, χωρίς να έχουν λάβει ειδική άδεια από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας ή, σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης (κίνδυνος καταστροφής προϊόντων ή βλάβης εγκαταστάσεων ή υλικών), ύστερα από αναγγελία στην Αστυνομία. – Η παράνομη απασχόληση προσωπικού κατά την Κυριακή ή τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας κατατάσσεται στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων, με υψηλότατο πρόστιμο και περαιτέρω ποινική ευθύνη του εργοδότη.
