Φωτιές: Η Πύρινη Υστερία Κρύβει την Αλήθεια;

Κάθε καλοκαίρι, η ίδια ιστορία. Πυρκαγιές, τηλεοπτικά «δράματα», αναρτήσεις στα social media που φωνάζουν «κάθε πέρυσι και χειρότερα». Όμως, τι θα λέγατε αν φέτος, παρά την υστερία, τα πράγματα ήταν… καλύτερα από τον μέσο όρο; Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια διαφορετική, σχεδόν ανατρεπτική, εικόνα!
Μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, η χώρα μας μέτρησε περίπου 335 τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένης γης. Ακούγεται πολύ, σωστά; Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια προοπτική: το μακρινό ρεκόρ του 2007 άγγιξε τα 2.257 τετραγωνικά χιλιόμετρα! Ακόμη και σε πιο πρόσφατες χρονιές, όπως το 2023 (1.726 τ.χλμ.) ή το 2021 (1.300 τ.χλμ.), οι εκτάσεις ήταν πολλαπλάσιες. Ναι, η φετινή χρονιά ήταν, συγκριτικά, αρκετά καλή.
Το πραγματικό πρόβλημα, λοιπόν, δεν ήταν οι φλόγες, αλλά η… ενημέρωση. Γιατί η Πυροσβεστική, και κατ’ επέκταση τα μέσα, δεν μας λένε τι ακριβώς καίγεται; Είναι διαφορετικό να καίγονται εύφλεκτα πεύκα χαμηλού υψομέτρου από τα φυλλοβόλα δέντρα ή τα ορεινά δάση με έλατα. Η συμπεριφορά τους στη φωτιά διαφέρει δραματικά, όπως και η ικανότητα αναγέννησής τους.
Αποφεύγονται επιμελώς οι λεπτομέρειες, ενώ κλισέ όπως «δεν υπήρχαν αντιπυρικές ζώνες» ή «δεν έγινε καθαρισμός του δάσους» (μιλάμε για άγρια βουνά;) επαναλαμβάνονται. Οι «δύσβατες περιοχές» γίνονται το άλλοθι για την έλλειψη εκπαίδευσης των πυροσβεστών. Θυμάστε την πυρκαγιά της Τραπεζίτσας; Μια εβδομάδα πρωτοσέλιδα για λίγα καμένα δέντρα και μια φυσική, έρπουσα φωτιά από κεραυνό.
Και το χειρότερο; Η πολιτική εκμετάλλευση. Στη μεγάλη πυρκαγιά της Δυτικής Αττικής, η Περιφέρεια έσπευσε να δηλώσει «απαγορεύονται οι ανεμογεννήτριες στα καμένα»! Μια ανακοίνωση που τροφοδοτεί ψεύδη και συνωμοσιολογίες, αποπροσανατολίζοντας από την ουσία του προβλήματος. Η Πολιτική οφείλει να είναι πιο υπεύθυνη.
Αυτή η στρεβλή πληροφόρηση γεννά μια άλογη κοινωνική ανασφάλεια. Η φωτιά, από φυσικό φαινόμενο που απαιτεί επιστημονική διαχείριση, μετατρέπεται σε «κακό δαίμονα». Αυτή η υστερία μας κάνει ευάλωτους στους επερχόμενους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής: θύελλες, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασίες που φέρνουν σοβαρές Οικονομικές και ανθρώπινες απώλειες.
Ο πανικός θα εντείνεται όσο η κοινή γνώμη αντιμετωπίζει ακραία φαινόμενα με παραμορφωτική πληροφόρηση. Κάθε φορέας, από την κυβέρνηση μέχρι τον τελευταίο δημοσιογράφο, έχει χρέος να καλλιεργεί τη λογική κατανόηση των κινδύνων, όχι την τυφλή αγανάκτηση. Γιατί μόνο με την αλήθεια μπορούμε να προστατευτούμε πραγματικά.

