Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, η Ελλάδα ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επέκταση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής. Το αίτημα υποβλήθηκε την Πέμπτη 6 Αυγούστου και αφορά την κάλυψη επενδύσεων που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα.

σχετικά άρθρα

ΥΠΕΘΟ: Υποβλήθηκε το αίτημα για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής – Επενδύσεις 1 δισ. ευρώ στην ενέργεια

ΕΕ – Φόροι σε πλούτο, crypto και τζόγο για τον νέο προϋπολογισμό

Νέος Κώδικας Ιδιοκτησίας: Έρχεται και τα αλλάζει όλα!

Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται για πρώτη φορά στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026. Η Κομισιόν αναγνωρίζει πλέον την ενεργειακή ασφάλεια ως βασικό πυλώνα οικονομικής και γεωπολιτικής σταθερότητας.

Τι είναι η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής

Η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής αποτελεί μηχανισμό των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ. Επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την εξαίρεση συγκεκριμένων δαπανών από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Μέχρι σήμερα, η ρήτρα κάλυπτε αποκλειστικά την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Με τη νέα πρόταση, τα κράτη-μέλη μπορούν να εντάξουν και επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Οι επενδύσεις που έρχονται

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το επενδυτικό πρόγραμμα αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ έως το 2028. Περιλαμβάνει:

• Έργα αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ

• Παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας

• Ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων

• Εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων

• Ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών

• Κρίσιμες ενεργειακές υποδομές

Η εξειδίκευση των έργων θα γίνει το επόμενο διάστημα σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.

Τι σημαίνει για τους πολίτες

Η ενεργοποίηση της ρήτρας δεν συνεπάγεται άμεσες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος. Δημιουργεί ωστόσο προϋποθέσεις για μείωση του ενεργειακού κόστους μεσοπρόθεσμα.

Η μεγαλύτερη δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ επιτρέπει καλύτερη αξιοποίηση της «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας. Τα έργα εξοικονόμησης μειώνουν την κατανάλωση και ενισχύουν την αποδοτικότητα.

Οι νέες διασυνδέσεις αυξάνουν την αξιοπιστία του συστήματος, ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές.

Γιατί αλλάζουν οι κανόνες

Η απόφαση της Κομισιόν συνδέεται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Η ταχύτερη αντικατάσταση εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων από καθαρή, εγχώρια παραγωγή προστατεύει τις οικονομίες από νέες κρίσεις.

Τα δημοσιονομικά όρια

Η ευελιξία συνοδεύεται από αυστηρά όρια: εξαίρεση δαπανών έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά για το 2026-2028. Οι δαπάνες εξακολουθούν να υπολογίζονται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και το χρέος.