Ο επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προειδοποίησε σαφώς για τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης και μιας «πολύ σοβαρής κατάστασης», ως απόρροια του πολέμου στο Ιράν. Η προειδοποίηση διατυπώθηκε κατά την έκτακτη τηλεδιάσκεψη των αρμόδιων υπουργών της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε χθες. Η σύνοδος έλαβε χώρα στη σκιά του ντε φάκτο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και της έντονης ανησυχίας για τις επιπτώσεις στην οικονομία και την επάρκεια της ενεργειακής τροφοδοσίας τους προσεχείς εβδομάδες και μήνες.
σχετικά άρθρα
Ο Νταν Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη-μέλη να λάβουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, τονίζοντας την ανάγκη «έγκαιρης προετοιμασίας της Ευρώπης ενόψει μιας δυνάμει παρατεταμένης περιόδου διαταραχής». Εισηγήθηκε στις κυβερνήσεις των «27» να εξετάσουν «μέτρα εθελοντικής μείωσης της κατανάλωσης», με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των μεταφορών, όπως η εφαρμογή μέτρων μονά-ζυγά στα αστικά κέντρα. Επίσης, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμού μεταξύ των εθνικών κυβερνήσεων και των Βρυξελλών για την αποτελεσματικότητα των δράσεων.
Μετά το πέρας της συνόδου, ο επίτροπος ξεκαθάρισε ότι «ακόμη και εάν η ειρήνη επιτευχθεί αύριο, δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο ορατό μέλλον, καθώς οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές», προσθέτοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «πολύ σοβαρή κατάσταση». Κάλεσε τους πολίτες να εξοικονομήσουν πετρέλαιο, ειδικά καύσιμα για την κίνηση και τα αεροσκάφη. Επίσης, ανέφερε ότι η Επιτροπή προετοιμάζει διάφορα σενάρια και προτάσεις, παρόμοια με τα μέτρα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2022, η οποία ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Παράλληλα, ο επίτροπος υιοθέτησε σχεδόν πλήρως το «Σχέδιο Δέκα Σημείων» που διατύπωσε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) πριν από μερικές ημέρες. Αυτό περιλαμβάνει μέτρα όπως η τηλεργασία όπου είναι εφικτό, η μείωση της ανώτατης ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους, οι μετακινήσεις με δημόσια αντί ιδιωτικά μέσα και ο διαμοιρασμός οχημάτων.
Στη σχετική ενημέρωση που ακολούθησε τη σύνοδο, υπογραμμίζεται επίσης ότι οι υπουργοί συμφώνησαν στην ανάγκη έγκαιρης και ομαλής προετοιμασίας για τον επικείμενο χειμώνα του 2026-27. Κάτι που συνεπάγεται την πλήρωση των δεξαμενών φυσικού αερίου και LNG νωρίτερα από τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα. Υπενθυμίζεται ότι από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, οι τιμές στην ΕΕ έχουν αυξηθεί έως και 70% για το φυσικό αέριο και έως 50% για το πετρέλαιο και τους τελικούς καταναλωτές. Οι κυβερνήσεις έχουν αναγκαστεί να λάβουν έκτακτα μέτρα, με σκοπό την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων και την αποφυγή ενός νέου κύματος ακρίβειας στα είδη πρώτης ανάγκης.
Ο Νταν Γιόργκενσεν διαβεβαίωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα εργαλειοθήκη μέτρων για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κρίσης. Αυτή θα περιλαμβάνει νομικές προτάσεις για τα τιμολόγια δικτύου και τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και χρηματοπιστωτικά μέσα που υπάρχουν ήδη για την αποσύνδεση των τιμών φυσικού αερίου από τις τελικές τιμές και τις συμβάσεις προμήθειας. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης φόρους στα απροσδόκητα κέρδη, καθώς και ανώτατο όριο τιμών φυσικού αερίου.
Από την πλευρά της Ελλάδας, ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε κατά το άτυπο συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ ότι «οφείλουμε να απαντήσουμε στις ανησυχίες των πολιτών, καθώς βρισκόμαστε πλέον τέσσερα χρόνια μετά την προηγούμενη κρίση και διακυβεύονται τόσο η κοινωνική συνοχή όσο και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας». Σε αυτό το πλαίσιο, πρότεινε «τα προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης για την ενέργεια να εξαιρεθούν από τον δείκτη καθαρών δαπανών του δημοσιονομικού πλαισίου, ως εφάπαξ παρεμβάσεις». Επίσης, αναφέρθηκε στο κρίσιμο δίλημμα σχετικά με την αποθήκευση φυσικού αερίου: είτε άμεση κίνηση, αποδεχόμενοι υψηλότερες τιμές, για να διασφαλιστεί η επάρκεια για τον επόμενο χειμώνα, είτε αναμονή, ελπίζοντας σε χαμηλότερες τιμές, διακινδυνεύοντας, ωστόσο, νέες αυξήσεις στις τιμές και έναν πιο δύσκολο χειμώνα.
