Η κυβέρνηση ανακοίνωσε έκτακτα μέτρα στήριξης για τους αγρότες, οι οποίοι πλήττονται από την ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου έχει οδηγήσει σε αυξημένο κόστος παραγωγής και διακίνησης αγροτικών προϊόντων.
σχετικά άρθρα
Τα μέτρα, τα οποία ανέρχονται συνολικά σε περίπου 306 εκατομμύρια ευρώ, περιλαμβάνουν επιχορήγηση για την αγορά λιπασμάτων και επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης.
Ειδικότερα, προβλέπεται επιχορήγηση 15% επί του ύψους των παραστατικών για την αγορά λιπασμάτων, η οποία υπολογίζεται επί της τελικής αξίας του τιμολογίου μετά τον ΦΠΑ. Το κονδύλι για αυτή την επιχορήγηση ανέρχεται σε 15 εκατομμύρια ευρώ και θα εφαρμοστεί αρχικά για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες αγρότες και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα. Η διαδικασία θα γίνει κατόπιν αίτησης σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ. Το μέτρο αυτό στοχεύει στην αντιστάθμιση των αυξήσεων που προκαλούνται από την ενεργειακή κρίση, καθώς το κόστος των λιπασμάτων συνδέεται άμεσα με τις τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου.
Παράλληλα, θεσπίζεται επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης στην αντλία, η οποία ανέρχεται σε 16 λεπτά ανά λίτρο, μεταφραζόμενη σε όφελος 20 λεπτών ανά λίτρο στην τελική τιμή με ΦΠΑ. Το συνολικό κόστος για αυτό το μέτρο εκτιμάται στα 106 εκατομμύρια ευρώ. Αρχικά θα αφορά τον Απρίλιο του 2026, με πιθανή επέκταση για τον Μάιο, εφόσον κριθεί αναγκαίο και επανεξεταστεί η κατάσταση.
Εκπρόσωποι των αγροτών αναγνωρίζουν τη σημασία των ανακοινωθέντων μέτρων, ωστόσο εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με την επάρκειά τους, δεδομένης της διάρκειας και της έντασης της κρίσης. Τονίζουν ότι το αυξημένο κόστος παραγωγής παραμένει βασική πρόκληση, επηρεάζοντας άμεσα τόσο το εισόδημα των παραγωγών όσο και τις τιμές των τροφίμων. Αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «εάν συνεχιστεί ο πόλεμος τα μέτρα αυτά δεν θα φθάνουν».
Οι επιπτώσεις στο κόστος παραγωγής είναι σημαντικές, καθώς τα λιπάσματα αποτελούν έως και το 25% του συνολικού κόστους. Η αύξηση των τιμών τους προκαλεί άμεση πίεση στις τιμές και απώλεια εισοδήματος, ιδίως σε μια περίοδο όπου πολλές εκμεταλλεύσεις δοκιμάζονται ήδη από αυξημένα ενεργειακά και μεταφορικά κόστη. Ως αποτέλεσμα, αγρότες αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τα πλάνα τους, μειώνοντας τη χρήση λιπασμάτων, στρεφόμενοι σε λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες ή εγκαταλείποντας μέρος της παραγωγής τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών και εκπροσώπων των αγροτών, τέτοιες προσαρμογές ενδέχεται να οδηγήσουν σε χαμηλότερες αποδόσεις και αλλαγές στη διάρθρωση της γεωργίας, με πιθανή δραματική μείωση των αποδόσεων σε βασικές καλλιέργειες, που μπορεί να φτάσει έως 50% σε ακραία σενάρια, αν η σύγκρουση παραταθεί.
