Σημαντικές δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων στην Ελλάδα αναφορικά με την ανέγερση αποθηκευτικών χώρων, καθώς η πλειονότητα των περίπου 35 εκατομμυρίων καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων έχει έκταση μικρότερη των τεσσάρων στρεμμάτων. Το ισχύον πολεοδομικό πλαίσιο για την εκτός σχεδίου δόμηση επιτρέπει την κατασκευή αγροτικών αποθηκών μόνο σε γήπεδα ελάχιστου εμβαδού τεσσάρων στρεμμάτων και με πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο.
σχετικά άρθρα
Η αδυναμία ανέγερσης αποθηκών εκθέτει τον απαραίτητο αγροτικό εξοπλισμό σε κινδύνους κλοπών και φθορών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην εγκατάλειψη των καλλιεργειών, επηρεάζοντας τόσο τους αγρότες όσο και τους ιδιοκτήτες που διατηρούν κήπους.
Ενώ μια παλαιότερη υπουργική απόφαση (69701/4461/18) επέτρεπε την κατασκευή μικρών αγροτικών αποθηκών σε γήπεδα από 1.000 τετραγωνικά μέτρα, αυτή η ρύθμιση καταργήθηκε το 2020. Η εφαρμογή της είχε αποδείξει τη δυνατότητα ανέγερσης τέτοιων αποθηκών χωρίς πολεοδομικά ή περιβαλλοντικά προβλήματα, και η κατάργησή της έχει δημιουργήσει πρακτικές δυσκολίες στην αγροτική παραγωγή. Η σύνδεση της δυνατότητας κατασκευής μιας μικρής αγροτικής αποθήκης με την αρτιότητα των 4.000 τ.μ. και τον αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο δεν είναι λειτουργικά τεκμηριωμένη, δεδομένου ότι πρόκειται για βοηθητικό κτίσμα αγροτικής χρήσης και όχι για οικιστική ανάπτυξη.
Πρόσθετα προβλήματα προκαλεί η υποχρεωτική κατασκευή των αγροτικών αποθηκών με λιθοδομή. Παρατηρείται σημαντική έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών, το κόστος κατασκευής είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με συμβατικά υλικά, ενώ οι τοίχοι μεγάλου πάχους (περίπου 50-60 εκατοστά) μειώνουν τον ωφέλιμο εσωτερικό χώρο σε μικρά κτίσματα. Σύγχρονα δομικά υλικά, όπως ο τσιμεντόλιθος, εξασφαλίζουν επαρκή στατική επάρκεια, χαμηλότερο κόστος και ταχύτερη κατασκευή.
Η άδεια για λιθόκτιστη αγροτική αποθήκη σε εκτός σχεδίου περιοχή εκδίδεται μέσω Έγκρισης Εργασιών Μικρής Κλίμακας (ΕΕΜΚ), υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Επιτρέπεται μία μόνο λιθόκτιστη αποθήκη ανά καλλιεργούμενο αγρόκτημα, άρτιο και οικοδομήσιμο, με μέγιστη επιφάνεια 15 τετραγωνικά μέτρα και συνολικό ύψος με τη στέγη έως τρία μέτρα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μην χρησιμοποιείται οπλισμένο σκυρόδεμα στην οροφή και να κατασκευάζεται ανεξάρτητα από τυχόν υπάρχουσα κύρια οικοδομή, έπειτα από έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Γεωργίας.
Για την έκδοση της ΕΕΜΚ απαιτούνται γενικά και ειδικά δικαιολογητικά. Τα γενικά περιλαμβάνουν την αίτηση ιδιοκτήτη, εγκρίσεις αρμόδιων υπηρεσιών (όπως Υπουργείο Πολιτισμού), βεβαίωση-τεχνική έκθεση μηχανικού, προϋπολογισμό έργου, απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος, φωτογραφίες ακινήτου, δήλωση συναίνεσης συνιδιοκτητών (αν απαιτείται) και σχέδιο/φάκελο ασφάλειας και υγείας.
Τα ειδικά δικαιολογητικά για λιθόκτιστη αποθήκη 15 τ.μ. είναι η έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη σκοπιμότητα της αποθήκης, το τοπογραφικό διάγραμμα (με αποτύπωση θέσης, διαστάσεων, αποστάσεων) και το διάγραμμα κάλυψης.
Πρόσθετες επισημάνσεις αφορούν το συνολικό ύψος των 3 μέτρων (που περιλαμβάνει τη στέγη ή το στηθαίο του δώματος), την προσμέτρηση της τοιχοποιίας στα 15 τ.μ. και την υποχρεωτική κατασκευή αποκλειστικά με λιθοδομή (όχι σκυρόδεμα, τούβλα, κ.λπ.). Σε περιοχές με ειδικά διατάγματα (π.χ. Πήλιο, Κυκλάδες) απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Εάν υπάρχει ήδη κτίσμα στο αγροτεμάχιο, ζητούνται τα στοιχεία νομιμότητάς του.
Η έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ανάγκη ύπαρξης αποθήκης ζητείται με αίτηση στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα. Τα δικαιολογητικά για αυτή την έγκριση σκοπιμότητας και λειτουργικότητας περιλαμβάνουν έντυπη αίτηση (με είδος, τοποθεσία και έκταση καλλιέργειας ή δήλωση ΟΣΔΕ), αντίγραφα Ε1 και Ε9, τρία αντίγραφα τοπογραφικού διαγράμματος (με σημειωμένη τη θέση της αποθήκης 10 μέτρα από τα όρια, χρήσεις γης και όρους δόμησης), τρία αντίγραφα αρχιτεκτονικών σχεδίων (κάτοψη, όψεις, τομή με φεγγίτες αερισμού και πόρτα φορτοεκφόρτωσης), κατάσταση-υπεύθυνη δήλωση με παραστατικά των προς αποθήκευση μηχανημάτων, αντίγραφο τελευταίας δήλωσης καλλιέργειας, τίτλους ιδιοκτησίας με βεβαίωση Υποθηκοφυλακείου, και υπεύθυνη δήλωση (Ν1599/86) για αποκλειστική αγροτική χρήση της αποθήκης.
