Η Eskom γύρισε στα κέρδη, αλλά οι δήμοι της κόβουν το ρεύμα από το μέλλον
Τα κέρδη διπλασιάστηκαν, αλλά το δημοτικό χρέος απειλεί το turnaround
Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Νότιας Αφρικής δείχνει turnaround, όμως το χρέος των δήμων απειλεί να ξαναγράψει το ίδιο έργο. The news: Η νοτιοαφρικανική Eskom υπερδιπλασίασε τα ετήσια καθαρά κέρδη της στα 30,3 δισ. rand, περίπου 1,9 δισ. δολάρια, από αναδιατυπωμένα 14,0 δισ. rand έναν χρόνο πριν. Η εταιρεία πέτυχε δεύτερη διαδοχική χρονιά κερδοφορίας, αφού για σχεδόν μία δεκαετία είχε συσσωρεύσει ζημιές. Το λειτουργικό περιβάλλον βελτιώθηκε θεαματικά: οι rolling blackouts περιορίστηκαν σε μόλις 4 ημέρες στο οικονομικό έτος, από 13 πέρυσι και ρεκόρ 329 ημερών το 2024. Τα έσοδα αυξήθηκαν 4,1%, χάρη σε μέση αύξηση τιμολογίων 12,7%, αν και οι πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν 6,2%. Το μεγάλο αγκάθι είναι το municipal debt: οι δήμοι χρωστούν 111,6 δισ. rand, αυξημένα 17,9%, με πρόβλεψη να φτάσουν τα 358 δισ. rand έως το οικονομικό έτος 2031 αν δεν υπάρξει αποφασιστική παρέμβαση. The backstage: Το παρασκήνιο είναι ότι η Eskom αποδεικνύει πως ένα utility μπορεί να γυρίσει, αλλά όχι μόνο με τεχνική βελτίωση. Η μείωση των blackouts είναι τεράστια νίκη για τη νοτιοαφρικανική οικονομία: σημαίνει λιγότερη χαμένη παραγωγή, μικρότερο κόστος για επιχειρήσεις και περισσότερη εμπιστοσύνη. Όμως τα κέρδη στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε υψηλότερα τιμολόγια, όχι σε έκρηξη ζήτησης. Όταν οι πωλήσεις πέφτουν 6,2%, το turnaround έχει όρια. Το πραγματικό πρόβλημα είναι πολιτικό: οι δήμοι αγοράζουν ρεύμα, αλλά δεν πληρώνουν εγκαίρως. Επειδή οι δήμοι και οι μητροπολιτικές περιοχές αντιστοιχούν σε πάνω από 40% των πωλήσεων της Eskom, το unpaid debt γίνεται συστημική απειλή. Η CFO είπε ότι τα κέρδη θα ήταν περίπου 15 δισ. rand υψηλότερα αν είχαν εισπραχθεί τα 15,8 δισ. rand που οφείλουν οι δήμοι. Άρα το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι πρόβλημα κρατικής ικανότητας. Η Eskom μπορεί να φτιάξει σταθμούς και δίκτυα, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει δημοτική διακυβέρνηση. Και εκεί θα κριθεί το επόμενο κεφάλαιο.
