Συμμαχία 1 δισ. ευρώ για να μη μείνει η οθόνη μόνο στο Hollywood: Γαλλία και Νότια Κορέα χτίζουν κοινό μέτωπο
Παρίσι και Σεούλ δεσμεύουν από €500 εκατ. έως το 2031, εγκαινιάζοντας τη Lumière Partnership σε μια προσπάθεια ενίσχυσης παραγωγών, χρηματοδότησης και διεθνών συνεργασιών
Ο κινηματογράφος μπορεί να είναι τέχνη, αλλά για τη Γαλλία και τη Νότια Κορέα είναι ταυτόχρονα βιομηχανία, εξαγώγιμο προϊόν και εργαλείο πολιτιστικής επιρροής. Οι δύο χώρες αποφάσισαν τώρα να βάλουν πίσω από αυτή την αντίληψη έναν ιδιαίτερα συγκεκριμένο αριθμό: €1 δισ. μέσα σε πέντε χρόνια.
σχετικά άρθρα
Οι πρόεδροι Emmanuel Macron και Lee Jae Myung ανακοίνωσαν στο πρώτο Lumière Summit, που πραγματοποιήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου στο Saint-Paul-de-Vence της Γαλλίας, ότι κάθε χώρα θα επενδύσει €500 εκατ. από το 2027 έως το 2031 στις δικές της βιομηχανίες κινηματογράφου και κινούμενης εικόνας. Η συμφωνία εντάσσεται στη νέα Lumière Partnership, με στόχο όχι απλώς περισσότερες εγχώριες παραγωγές, αλλά τη δημιουργία ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για διεθνείς συμπαραγωγές, επενδύσεις και διανομή.
Η διάκριση έχει σημασία. Δεν δημιουργείται ένα κοινό ταμείο €1 δισ. από το οποίο θα χρηματοδοτούνται γαλλοκορεατικές ταινίες. Πρόκειται για δύο παράλληλες δεσμεύσεις €500 εκατ., οι οποίες συνδέονται πολιτικά και στρατηγικά μέσα από τη συνεργασία των δύο χωρών.
Δύο πολιτιστικές δυνάμεις με €500 εκατ. η καθεμία
Η επιλογή των δύο εταίρων δεν είναι τυχαία. Η Γαλλία διαθέτει ένα από τα ισχυρότερα συστήματα δημόσιας υποστήριξης κινηματογράφου στον κόσμο και αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες την οπτικοακουστική παραγωγή ως τμήμα της πολιτιστικής της κυριαρχίας. Η Νότια Κορέα έχει ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή, μετατρέποντας μέσα σε λίγες δεκαετίες το εγχώριο entertainment σε παγκόσμιο εξαγώγιμο προϊόν, από τον κινηματογράφο και τις τηλεοπτικές σειρές έως την K-pop.
Η κοινή πρωτοβουλία αποκτά έτσι χαρακτήρα βιομηχανικής πολιτικής. Η Σεούλ έχει δεσμευτεί ότι η κρατική υποστήριξη θα χρησιμοποιηθεί για να ενθαρρύνει διεθνείς συμπαραγωγές, επενδύσεις και δίκτυα διανομής. Ο Lee δήλωσε ότι η κυβέρνηση θέλει να λειτουργήσει ως «αξιόπιστος εταίρος» τόσο για τους Κορεάτες όσο και για τους διεθνείς δημιουργούς.
Στη γαλλική πλευρά, τα €500 εκατ. δεν αποτελούν εξ ολοκλήρου νέο κρατικό χρήμα. Σύμφωνα με τη Le Monde, θα προέλθουν από υφιστάμενους πόρους της δημόσιας επενδυτικής τράπεζας Bpifrance. Αυτό είναι σημαντικό για την ακριβή ανάγνωση της ανακοίνωσης: το πολιτικό μήνυμα είναι μεγάλο, αλλά τουλάχιστον ένα μέρος της χρηματοδότησης προκύπτει από ανακατεύθυνση διαθέσιμων επενδυτικών εργαλείων.
Ένα «Νταβός» για την κινούμενη εικόνα
Το €1 δισ. ήταν η πιο χειροπιαστή ανακοίνωση μιας πολύ μεγαλύτερης προσπάθειας. Το Lumière Summit σχεδιάστηκε ως η πρώτη διεθνής σύνοδος αφιερωμένη αποκλειστικά στο μέλλον του κινηματογράφου και της κινούμενης εικόνας. Στο Saint-Paul-de-Vence βρέθηκαν περισσότεροι από 200 δημιουργοί, στελέχη, πολιτικοί και εκπρόσωποι οργανισμών από δεκάδες χώρες. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες υπήρχαν μεγάλα κινηματογραφικά στούντιο, τηλεοπτικοί όμιλοι και πλατφόρμες, από Disney και Sony Pictures έως Netflix, μαζί με ευρωπαϊκούς broadcasters και εταιρείες από άλλους κλάδους της δημιουργικής οικονομίας.
Το εύρος δεν περιορίστηκε στις ταινίες. Η γαλλική προεδρία είχε εξαρχής τοποθετήσει κάτω από την ίδια ομπρέλα κινηματογράφο, τηλεοπτικές σειρές, animation και videogames, αντιμετωπίζοντάς τα ως διαφορετικά τμήματα μιας ευρύτερης βιομηχανίας κινούμενης εικόνας.
Αυτή ακριβώς η διεύρυνση εξηγεί γιατί η πρωτοβουλία έχει ενδιαφέρον για το media business. Η μάχη δεν αφορά πλέον απλώς το πόσες ταινίες θα παράγει κάθε χώρα, αλλά το ποιος χρηματοδοτεί, δημιουργεί, κατέχει και τελικά εξάγει το περιεχόμενο που καταναλώνεται στις οθόνες.
Η χρηματοδότηση γίνεται στρατηγικό ζήτημα
Το Lumière Summit πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία το παραδοσιακό οικονομικό μοντέλο του κινηματογράφου βρίσκεται υπό πίεση. Οι διοργανωτές έθεσαν στο τραπέζι την αποδυνάμωση των αιθουσών, τις αλλαγές στις συνήθειες του κοινού, την οικονομία της προσοχής, τη συγκέντρωση της αγοράς και τη δυσκολία εξεύρεσης νέων μοντέλων χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν γύρω από τη σύνοδο, η παγκόσμια προσέλευση στις κινηματογραφικές αίθουσες παραμένει περίπου 40% χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι μόνο πολιτιστικό. Αν η παραδοσιακή διαδρομή από την παραγωγή στη διανομή και στο box office αποδίδει λιγότερο, οι ανεξάρτητοι παραγωγοί χρειάζονται άλλες πηγές κεφαλαίου.
Εδώ ακριβώς αποκτούν σημασία τα €500 εκατ. από κάθε χώρα. Γαλλία και Κορέα επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν δημόσια και θεσμικά κεφάλαια ως μοχλό για μεγαλύτερη παραγωγή και διεθνή συνεργασία, αντί να αφήσουν την επενδυτική κατεύθυνση της βιομηχανίας αποκλειστικά στα μεγάλα αμερικανικά στούντιο και στις παγκόσμιες πλατφόρμες.
Από τα χρήματα σε ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας
Η σύνοδος δεν σταμάτησε στη χρηματοδότηση. Η Διακήρυξη Lumière, που προέκυψε από τις συζητήσεις, έχει πλέον υιοθετηθεί από περισσότερους από 120 υπογράφοντες και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα κοινό πλαίσιο γύρω από την πολιτιστική πολυμορφία, τα πνευματικά δικαιώματα, τη διατήρηση της κινηματογραφικής κληρονομιάς, την ισότητα και τη βιωσιμότητα.
Ανακοινώθηκε επίσης η International Resilience Initiative for Independent Screens, με στόχο την υποστήριξη ανεξάρτητων κινηματογραφικών αιθουσών, ενώ σε συνεργασία με την UNESCO προωθείται διεθνής πρωτοβουλία εκπαίδευσης γύρω από την εικόνα και τα μέσα. Υπάρχει και ένα λιγότερο αναμενόμενο σκέλος: η Γαλλία ανακοίνωσε τη δημιουργία διεθνούς φεστιβάλ videogames, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατηγική δεν αντιμετωπίζει πλέον το gaming ως ξένο σώμα σε σχέση με τον κινηματογράφο.
Είναι μόνο η αρχή, όχι το αποτέλεσμα
Το πραγματικό τεστ θα έρθει μετά τις ανακοινώσεις. Μια κρατική επενδυτική δέσμευση δεν εγγυάται επιτυχημένες ταινίες, διεθνή hits ή βιώσιμες εταιρείες παραγωγής. Ούτε είναι ακόμη σαφές πόσο από το συνολικό ποσό θα μεταφραστεί σε πραγματικά νέο κεφάλαιο και με ποιους ακριβώς μηχανισμούς θα διοχετευθεί στην αγορά.
Υπάρχει όμως ένα σαφές μήνυμα πίσω από τη Lumière Partnership. Δύο χώρες που έχουν καταφέρει, με πολύ διαφορετικούς τρόπους, να αποκτήσουν πολιτιστική επιρροή δυσανάλογη προς το μέγεθος των εγχώριων αγορών τους αντιμετωπίζουν πλέον την παραγωγή εικόνας ως στρατηγικό οικονομικό κλάδο.
Η Γαλλία διαθέτει την παράδοση, τους θεσμούς και ένα βαθιά οργανωμένο σύστημα χρηματοδότησης. Η Νότια Κορέα διαθέτει ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα διεθνοποίησης εγχώριου περιεχομένου των τελευταίων δεκαετιών. Τώρα βάζουν στο τραπέζι €1 δισ. συνολικά και επιχειρούν να μετατρέψουν αυτή τη συμπληρωματικότητα σε συστηματική συνεργασία.
Το ενδιαφέρον επομένως δεν είναι μόνο αν τα χρήματα θα δημιουργήσουν την επόμενη μεγάλη ταινία. Είναι αν μπορούν να δημιουργήσουν ένα ισχυρότερο παραγωγικό και χρηματοδοτικό αντίβαρο σε μια παγκόσμια αγορά εικόνας όπου το κεφάλαιο, η διανομή και η πρόσβαση στο κοινό συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο σε λίγες εταιρείες.
