Η τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά διλήμματα για τη βιομηχανία των μέσων ενημέρωσης: πώς θα πληρώνονται οι εκδότες όταν το περιεχόμενό τους χρησιμοποιείται για την παραγωγή απαντήσεων, χωρίς ο χρήστης να χρειάζεται να επισκεφθεί την αρχική ιστοσελίδα; Το Yahoo επιχειρεί τώρα να δώσει μια διαφορετική απάντηση, συμμετέχοντας ως πρώτος εμπορικός πελάτης σε ένα συλλογικό σύστημα αδειοδότησης που φιλοδοξεί να λειτουργήσει για την AI όπως οι πλατφόρμες μουσικής για τους κατόχους δικαιωμάτων.
σχετικά άρθρα
Στις 12 Νοεμβρίου, το Internet Licensing Collective (ILC) ανακοίνωσε την επίσημη έναρξη λειτουργίας του, με τη συμμετοχή περισσότερων από 3.000 εμπορικών σημάτων ενημέρωσης, ιδιοκτητών περιεχομένου και εκδοτικών πλατφορμών. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός, που προηγουμένως ονομαζόταν RSL Collective, προσφέρει στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης τη δυνατότητα να αποκτούν πρόσβαση σε μεγάλο όγκο αδειοδοτημένου υλικού μέσω μίας ενιαίας συμφωνίας, αντί να διαπραγματεύονται ξεχωριστά με κάθε εκδότη.
Πρώτος πελάτης είναι το Yahoo Scout, η υπηρεσία αναζήτησης και απαντήσεων με AI του Yahoo. Η συμφωνία θα του επιτρέπει να χρησιμοποιεί περιεχόμενο συμμετεχόντων εκδοτών για τον εμπλουτισμό των απαντήσεών του, ενώ οι κάτοχοι δικαιωμάτων θα αποζημιώνονται βάσει κανόνων που συνδέουν τις πληρωμές με τη χρήση και την αξία του υλικού τους. Οι οικονομικοί όροι δεν δημοσιοποιήθηκαν, επομένως παραμένει άγνωστο πόσα χρήματα θα εισπράξουν στην πράξη οι συμμετέχοντες.
Μία άδεια για χιλιάδες ιστοσελίδες
Η βασική καινοτομία του ILC βρίσκεται στη συλλογική διαχείριση. Όπως ένα μουσικό συνδρομητικό μοντέλο επιτρέπει την πρόσβαση σε τεράστιους καταλόγους τραγουδιών, έτσι και το νέο σύστημα επιχειρεί να συγκεντρώσει δικαιώματα χρήσης διαδικτυακού περιεχομένου κάτω από μια κοινή εμπορική υποδομή. Η αναλογία, ωστόσο, έχει όρια: ένα τραγούδι αναπαράγεται ως ολοκληρωμένο έργο, ενώ η AI μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα δημοσίευμα για να επιβεβαιώσει μια πληροφορία, να συνθέσει μια απάντηση ή να αντλήσει συγκεκριμένα δεδομένα.
Για τον λόγο αυτό, το ILC έχει σχεδιάσει διαφορετικούς κανόνες κατανομής των εσόδων. Κάθε εταιρεία AI που υπογράφει συμφωνία δημιουργεί τη δική της δεξαμενή δικαιωμάτων, από την οποία πληρώνονται οι εκδότες των οποίων το περιεχόμενο αξιοποιείται από τα προϊόντα της. Τα χρήματα δεν συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο ταμείο για όλους, ανεξαρτήτως της πραγματικής χρήσης.
Σύμφωνα με τον συνιδρυτή του οργανισμού Doug Leeds, η αποζημίωση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον όγκο των δημοσιευμάτων. Λαμβάνονται υπόψη ο τρόπος αξιοποίησης, η συχνότητα χρήσης, η αναφορά της πηγής και η οικονομική αξία του προϊόντος που χρησιμοποιεί το περιεχόμενο. Έτσι, ένα εξειδικευμένο ιατρικό μέσο θα μπορούσε να αμείβεται περισσότερο για περιορισμένο αλλά ιδιαίτερα πολύτιμο υλικό, σε σύγκριση με έναν μεγαλύτερο εκδότη που προσφέρει γενικότερες πληροφορίες.
Ο ακριβής μαθηματικός τύπος κατανομής δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ο Leeds εξήγησε στο Digiday ότι οι κανόνες σχεδιάστηκαν ώστε να ανταμείβεται η ουσιαστική συνεισφορά μιας πηγής και όχι απλώς η ποσότητα του περιεχομένου της.
Ποιος θα εισπράττει και πόσα;
Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο αφορά τον έλεγχο που διατηρούν οι εκδότες. Η συμμετοχή στο ILC είναι δωρεάν και μη αποκλειστική, ενώ κάθε οργανισμός μπορεί να επιλέγει σε ποιες εταιρείες AI θα παραχωρεί δικαιώματα και για ποιες χρήσεις. Μπορεί, επίσης, να συνεχίσει να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τεχνολογικούς ομίλους, χωρίς να δεσμεύεται αποκλειστικά από το συλλογικό μοντέλο.
Η αδειοδότηση μπορεί να καλύπτει διαφορετικές δραστηριότητες, από την εκπαίδευση μοντέλων έως την ανάκτηση πληροφοριών για τη σύνθεση απαντήσεων και τις εφαρμογές ψηφιακών βοηθών. Το ILC βασίζεται εν μέρει στο τεχνικό πρότυπο Really Simple Licensing (RSL), το οποίο επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ιστοσελίδων να δηλώνουν με τρόπο αναγνώσιμο από μηχανές τους όρους χρήσης του περιεχομένου τους.
Το μεγαλύτερο ερώτημα, πάντως, αφορά το οικονομικό μέγεθος της νέας αγοράς. Σε ανεξάρτητη μελέτη που δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα με την ανακοίνωση, η Mather Economics εκτιμά ότι ένα συλλογικό σύστημα αδειοδότησης θα μπορούσε να δημιουργήσει έσοδα για τους εκδότες αντίστοιχα με το 15% έως 35% των εσόδων των εταιρειών AI. Με βάση το μοντέλο της, η δυνητική αγορά θα μπορούσε να φτάσει σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και, μέσα στην επόμενη τριετία, να ξεπεράσει σε αξία την αμερικανική αγορά διαφημίσεων προβολής του 2025.
Οι προβλέψεις αυτές δεν αποτελούν εκτίμηση των πραγματικών πληρωμών που έχουν συμφωνηθεί. Βασίζονται σε οικονομικά μοντέλα και παραδοχές για τη μελλοντική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, επομένως η επαλήθευσή τους θα εξαρτηθεί από το πόσες εταιρείες θα υιοθετήσουν τελικά το σύστημα και πόσα θα είναι διατεθειμένες να καταβάλουν.
Ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας του ILC προβλέπει ότι τα λειτουργικά έξοδα θα διατηρούνται στο 10% ή χαμηλότερα, με τα υπόλοιπα έσοδα να κατευθύνονται στους δικαιούχους. Παράλληλα, ο οργανισμός βρίσκεται σε συζητήσεις με άλλες μεγάλες εταιρείες AI, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινώσει νέους εμπορικούς πελάτες.
Για τους εκδότες, το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο από μια πρόσθετη πηγή εσόδων. Καθώς οι μηχανές αναζήτησης μετατρέπονται σταδιακά σε συστήματα που παρέχουν απευθείας απαντήσεις, η παραδοσιακή σχέση ανάμεσα στην παραγωγή περιεχομένου, την επισκεψιμότητα και τη διαφήμιση δέχεται πιέσεις. Το συλλογικό μοντέλο επιχειρεί να δημιουργήσει έναν εναλλακτικό μηχανισμό αμοιβής, ακόμη και όταν ο αναγνώστης δεν φτάνει ποτέ στην ιστοσελίδα του εκδότη.
Η συμφωνία με το Yahoo αποτελεί το πρώτο εμπορικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Το κατά πόσο θα εξελιχθεί σε ένα πραγματικό «Spotify των εκδοτών» θα κριθεί από τη διαφάνεια των πληρωμών, την αξία που θα αποδίδεται σε κάθε πηγή και, κυρίως, από τη συμμετοχή περισσότερων τεχνολογικών εταιρειών.
