Το νέο διαστημικό «μάτι» της NASA ψάχνει το μεγαλύτερο μυστήριο του σύμπαντος – Τι είναι η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια
Η NASA ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να εκτοξεύσει το τηλεσκόπιο νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό, μεταφέροντας την αποστολή για τον Σεπτέμβριο του 2026
Η NASA ετοιμάζεται να στείλει στο διάστημα ένα από τα πιο φιλόδοξα τηλεσκόπια που έχει κατασκευάσει ποτέ, με στόχο να εξερευνήσει δύο από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος: τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια.
Πρόκειται για το Nancy Grace Roman Space Telescope, ένα διαστημικό τηλεσκόπιο κόστους περίπου 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θεωρείται ο επόμενος μεγάλος «διάδοχος» των ιστορικών αποστολών του Hubble και του James Webb Space Telescope.
Η NASA ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να εκτοξεύσει το τηλεσκόπιο νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό, μεταφέροντας την αποστολή για τον Σεπτέμβριο του 2026, αντί για τον Μάιο του 2027.
Οι επιστήμονες που εργάζονται στο πρόγραμμα εκτιμούν ότι το Roman θα μπορέσει να καταγράψει εκατοντάδες εκατομμύρια γαλαξίες, δισεκατομμύρια άστρα και περίπου 100.000 εξωπλανήτες, δηλαδή πλανήτες που βρίσκονται εκτός του ηλιακού μας συστήματος.
Παράλληλα, υπάρχει η ελπίδα ότι θα εντοπίσει κοσμικά φαινόμενα που δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ ξανά από τον άνθρωπο, αλλάζοντας όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τη δομή και την εξέλιξη του σύμπαντος.
Ο επικεφαλής της NASA, Jared Isaacman, χαρακτήρισε το έργο «μια σχεδόν αδύνατη αποστολή που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο», υπογραμμίζοντας ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης του τηλεσκοπίου αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας δημόσιων επενδύσεων, επιστημονικών ιδρυμάτων και ιδιωτικών εταιρειών.
Το μεγάλο μυστήριο της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας
Κεντρικός στόχος της αποστολής είναι η μελέτη της λεγόμενης σκοτεινής ύλης, την οποία η NASA περιγράφει ως την «αόρατη κόλλα» που κρατά ενωμένο το σύμπαν.

Παρότι οι επιστήμονες γνωρίζουν ελάχιστα για τη φύση της, θεωρούν ότι βρίσκεται παντού γύρω μας και ότι επηρεάζει τη δομή των γαλαξιών και τη διαμόρφωση του σύμπαντος σε τεράστια κλίμακα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της NASA, περίπου το 27% του σύμπαντος αποτελείται από σκοτεινή ύλη.
Ακόμη μεγαλύτερο μυστήριο θεωρείται η σκοτεινή ενέργεια, η οποία εκτιμάται ότι αποτελεί περίπου το 68% του σύμπαντος.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακριβώς τι είναι, γνωρίζουν όμως ότι συνδέεται με την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος. Σύμφωνα με τις θεωρίες που επικρατούν σήμερα, η σκοτεινή ενέργεια είναι αυτό που έκανε το σύμπαν να αρχίσει να διαστέλλεται όλο και πιο γρήγορα πριν από περίπου εννέα δισεκατομμύρια χρόνια.
Η NASA αναφέρει ότι η σκοτεινή ενέργεια είναι ουσιαστικά η ονομασία που δόθηκε σε αυτό το «άγνωστο κάτι» που φαίνεται να ωθεί τον χωροχρόνο προς τα έξω.
Οι επιστήμονες εξετάζουν διάφορα πιθανά σενάρια για τη φύση της, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη οριστική απάντηση.

Η αποστολή και η κληρονομιά του Hubble
Το Roman Space Telescope θα χρησιμοποιεί υπερσύγχρονη τεχνολογία υπέρυθρης απεικόνισης, επιτρέποντας την καταγραφή τεράστιων περιοχών του σύμπαντος με εξαιρετική λεπτομέρεια.
Η αποστολή αναμένεται να διαρκέσει περίπου πέντε χρόνια και θα πραγματοποιηθεί με πύραυλο SpaceX Falcon Heavy από το Kennedy Space Center στη Φλόριντα.
Το τηλεσκόπιο πήρε το όνομά του από τη Nancy Grace Roman, πρώην επικεφαλής αστρονομίας της NASA, η οποία είχε καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble και ήταν γνωστή ως η «Μητέρα του Hubble» πριν από τον θάνατό της το 2018.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το Roman μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία στην προσπάθεια κατανόησης των πιο σκοτεινών και άγνωστων περιοχών του σύμπαντος, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην εξερεύνηση του διαστήματος.