Η μεγάλη έξοδος στην OpenAI: Γιατί τα κορυφαία στελέχη εγκαταλείπουν πριν την εισαγωγή στο χρηματιστήριο
Η εξαγορά μετοχών ύψους 7 δισ. δολαρίων, το ξεκαθάρισμα λογαριασμών του Σαμ Όλτμαν, η διάλυση των ομάδων ασφαλείας και τα κρίσιμα ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης.
Η OpenAI μόλις κατέβαλε το αστρονομικό ποσό των 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ορισμένους από τους υπαλλήλους της, εξαγοράζοντας τις μετοχές τους. Αυτή η προσφορά εξαγοράς (tender offer) αποτίμησε την εταιρεία στα 852 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα νούμερο που παρέμεινε αμετάβλητο από τον γύρο χρηματοδότησης του Μαρτίου. Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι η OpenAI χρηματοδότησε ολόκληρη τη διαδικασία με ίδια κεφάλαια, αντί να προσελκύσει εξωτερικούς αγοραστές.
σχετικά άρθρα
Μέσα σε μόλις 72 ώρες από αυτή την κίνηση, ο Μπραντ Λάιτκαπ, γενικός διευθυντής λειτουργιών (COO) της εταιρείας επί οκτώ χρόνια, ανακοίνωσε την αποχώρησή του. Δύο ημέρες αργότερα, η επικεφαλής εσόδων (CRO) Ντενίς Ντρέσερ δήλωσε επίσης ότι αποχωρεί, έχοντας παραμείνει στη θέση της για μόλις οκτώ μήνες. Η επίσημη γραμμή της OpenAI ενδέχεται να κάνει λόγο για έναν απλό ανασχηματισμό ηγεσίας ενόψει μιας δημόσιας εγγραφής (IPO). Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για ένα «συμμάζεμα» πριν από αυτό που θα μπορούσε να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη εισαγωγή στο χρηματιστήριο στην ιστορία. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: θα ρευστοποιούσαν τα κορυφαία στελέχη τις μετοχές τους, τρέχοντας προς την έξοδο, αν πίστευαν πραγματικά ότι η εταιρεία ετοιμάζεται να ξεπεράσει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια σε αξία; Η απάντηση είναι προφανώς αρνητική.
Το παρασκήνιο της εξαγοράς μετοχών
Για να κατανοήσουμε την κατάσταση, πρέπει να αναλύσουμε αυτή την τεράστια πληρωμή των 7 δισεκατομμυρίων. Μια προσφορά εξαγοράς είναι ουσιαστικά ένας τρόπος για τους εργαζομένους να πουλήσουν τις κατοχυρωμένες μετοχές τους χωρίς να περιμένουν την παραδοσιακή οδό του IPO. Η OpenAI έχει εφαρμόσει ξανά αυτή την τακτική. Η προσφορά του Οκτωβρίου του 2025 ανήλθε σε περίπου 6,6 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά εκείνη είχε χρηματοδοτηθεί από εξωτερικούς επενδυτές, με εταιρείες όπως η Thrive, η SoftBank και η T. Rowe Price να συμμετέχουν ενεργά.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Δεν υπήρξαν καθόλου εξωτερικοί αγοραστές. Η OpenAI χρησιμοποίησε μετρητά που αντλήθηκαν από την αύξηση κεφαλαίου των 122 δισεκατομμυρίων του Μαρτίου 2026 –έναν γύρο που ηγήθηκαν η Amazon, η SoftBank και η Nvidia– για να αγοράσει μετοχές από το ίδιο της το προσωπικό. Και το έκανε στην ίδια ακριβώς αποτίμηση των 852 δισεκατομμυρίων.
Προστατεύοντας την αποτίμηση από την αγορά
Η πιο αισιόδοξη ερμηνεία αυτής της κίνησης είναι ότι η εταιρεία δείχνει γενναιοδωρία, παρέχοντας ρευστότητα στα στελέχη της πριν από την εισαγωγή στο χρηματιστήριο. Χρηματοδοτώντας μόνη της την εξαγορά, η OpenAI απέφυγε ένα εξωτερικό γεγονός τιμολόγησης που θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει την αξία της ακριβώς πριν γίνουν δημόσια τα έγγραφά της.
Με άλλα λόγια, η αποτίμηση της εταιρείας δεν δοκιμάστηκε στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Ταυτόχρονα, όμως, ένας κυνικός παρατηρητής θα έλεγε ότι μια εταιρεία που ανυπομονεί να μην δει την αποτίμησή της να δοκιμάζεται, είναι μια εταιρεία που δεν έχει την αυτοπεποίθηση ότι ο επόμενος αγοραστής θα προσφέρει περισσότερα χρήματα. Ποιοι ήταν λοιπόν αυτοί που πήραν τα χρήματα και αποχώρησαν;
Οι ηχηρές αποχωρήσεις και το άλλοθι της ενηλικίωσης
Η λίστα των αποχωρήσεων είναι μακρά και εντυπωσιακή. Ο Κέβιν Γουάιλ, επικεφαλής προϊόντος, μετακινήθηκε αρχικά στο τμήμα έρευνας για να λανσάρει το “OpenAI for Science”, και τον Απρίλιο αποχώρησε για να ιδρύσει τη δική του εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, στοχεύοντας σε αποτίμηση τουλάχιστον 750 εκατομμυρίων. Ο Μπιλ Πιμπλς, που «έτρεχε» το μοντέλο Sora, και ο Σρίνιβας Ναραγιανάν, τεχνικός διευθυντής επιχειρηματικών εφαρμογών, έφυγαν περίπου την ίδια περίοδο.
Η Φίτζι Σίμο εντάχθηκε στην ομάδα τον Μάιο του 2025 ως διευθύνουσα σύμβουλος εφαρμογών, μια θέση που δημιουργήθηκε ειδικά γι’ αυτήν, έχοντας σχεδόν τα δύο τρίτα του οργανισμού υπό την επίβλεψή της. Αποχώρησε 14 μήνες αργότερα τον Ιούλιο του 2026, επικαλούμενη χρόνια ασθένεια. Στη συνέχεια, έχουμε την Κλόι Μπακαλάρ, η οποία προσελήφθη από τη Meta τον Αύγουστο του 2025 ως η μοναδική επικεφαλής ηθικής (ethics) της OpenAI, και μέχρι τον Ιούλιο του 2026 είχε αποχωρήσει χωρίς καμία απολύτως δημόσια ανακοίνωση.
Το τέλος της εταιρικής εποπτείας
Όλες αυτές οι προσλήψεις είχαν κάτι κοινό: ανακοινώθηκαν από τον Σαμ Όλτμαν ως περίτρανη απόδειξη της «ενηλικίωσης» της εταιρείας. Ήταν τα στελέχη που υποτίθεται ότι θα παρείχαν σοβαρή εταιρική εποπτεία κάτω από έναν ιδρυτή που είχε ήδη απολυθεί μία φορά στο παρελθόν. Η Ντρέσερ ήρθε από τη διοίκηση του Slack. Η Σίμο προερχόταν από το Instacart. Η Μπακαλάρ ήταν επικεφαλής ηθικής στη Meta.
Καθεμία από αυτές τις ηχηρές ανακοινώσεις είχε μικρότερη διάρκεια ζωής από ένα συμβόλαιο κινητής τηλεφωνίας. Φαίνεται ότι η OpenAI έχει σοβαρό πρόβλημα να διατηρήσει τους ανθρώπους που στρατολόγησε για να αποδείξει στους επενδυτές ότι έχει ωριμάσει. Αυτή η εικόνα, σε καμία περίπτωση, δεν εκπέμπει σταθερότητα.
Οι διπλωματικές δικαιολογίες της εξόδου
Αναλύοντας τις δηλώσεις πίσω από κάθε αποχώρηση, η έλλειψη πειστικότητας είναι εμφανής. Η Ντρέσερ δήλωσε ότι φεύγει «για να κυνηγήσει άλλες ευκαιρίες». Ο Λάιτκαπ χαρακτήρισε την αποχώρησή του «γλυκόπικρη», αναφέροντας ότι προχωρά σε κάτι νέο. Ο Γουάιλ μίλησε για δύο χρόνια «που διεύρυναν το μυαλό του».
Εκτός κι αν κάποιος λατρεύει την ξύλινη γλώσσα του LinkedIn, αυτά τα λόγια δεν πείθουν. Δεν είναι δυνατόν τόσα ανώτερα στελέχη να αναπτύσσουν αυθόρμητα την ίδια τάση φυγής σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Όπως σημείωσε ο Τζεφ Παρκ της Parafi, «απλώς δεν είναι τόσο συνηθισμένο να αποχωρούν τόσα πολλά στελέχη πριν από ένα πολυαναμενόμενο IPO, εκτός αν…». Και άφησε την πρόταση του σκόπιμα ημιτελή.
Τα φαντάσματα της ανταρσίας του 2023
Για πολλούς, αυτή η κινητικότητα είναι απλώς ένα σύμπτωμα. Η εργασιακή κουλτούρα και η συμπεριφορά που πολλοί κατηγορούν σήμερα για αυτές τις αποχωρήσεις, είχαν επισημανθεί τρία χρόνια νωρίτερα από τους ανθρώπους που βρίσκονταν πιο κοντά στον Σαμ Όλτμαν.
Τον Νοέμβριο του 2023, το τότε μη κερδοσκοπικό διοικητικό συμβούλιο της OpenAI τον απομάκρυνε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου. Ο λόγος δεν ήταν κάποια διαφωνία στρατηγικής φύσης. Η κατηγορία του συμβουλίου ήταν ότι ο Όλτμαν τους κρατούσε επανειλημμένα στο σκοτάδι, υπονομεύοντας την ικανότητά τους να επιβλέπουν την εταιρεία. Πέντε μέρες αργότερα, επέστρεψε στη θέση του, αφού εκατοντάδες εργαζόμενοι απείλησαν να παραιτηθούν.
Το υπόμνημα της αλήθειας και η κάθαρση
Όμως τα έγγραφα άρχισαν να βγαίνουν στην επιφάνεια. Τον Οκτώβριο του 2025, αποχαρακτηρισμένα πρακτικά αποκάλυψαν ότι ο Ίλια Σούτσκεβερ (τότε επικεφαλής επιστήμονας) είχε περάσει σχεδόν έναν χρόνο συντάσσοντας ένα υπόμνημα 52 σελίδων για τη συμπεριφορά του Όλτμαν. Το υπόμνημα περιέγραφε ένα συνεχές μοτίβο ψεμάτων, υπονόμευσης στελεχών και διχόνοιας.
Σήμερα, κάθε ένας από τους ανθρώπους που αμφισβήτησαν ανοιχτά αν ο Όλτμαν μπορούσε να θεωρηθεί αξιόπιστος, αποτελεί παρελθόν. Ο Σούτσκεβερ έφυγε τον Μάιο του 2024. Η Χέλεν Τόνερ, η Τάσα ΜακΚόλεϊ, ο Γιαν Λέικε, και φυσικά η πρώην επικεφαλής τεχνολογίας Μίρα Μουράτι, έχουν όλοι αποχωρήσει. Ο μόνος που παραμένει αλώβητος είναι ο ίδιος ο Σαμ Όλτμαν.
Η συστηματική διάλυση της ασφάλειας
Τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, η OpenAI αναδιοργάνωσε πλήρως τον τομέα της ασφάλειας (safety). Αυτό σήμαινε ότι ο οργανισμός ασφαλείας έχασε την ανεξαρτησία του και ενσωματώθηκε υπό τον επικεφαλής έρευνας. Σχεδόν αμέσως, ο επικεφαλής συστημάτων ασφαλείας, Γιοχάνες Χάιντεκε, ανακοίνωσε την αποχώρησή του. Το ίδιο έπραξαν και άλλα κρίσιμα στελέχη, όπως η Σαντίνι Αγκαγουάλ και ο Τζόσουα Ακιάμ.
Στα τέλη Ιουλίου, η ομάδα ετοιμότητας (preparedness team), η μονάδα της οποίας η αποκλειστική δουλειά ήταν η αξιολόγηση καταστροφικών κινδύνων, διαλύθηκε πλήρως. Πρόκειται για την τρίτη ομάδα εστιασμένη στην ασφάλεια που διαλύεται από το 2024. Η εταιρεία που ιδρύθηκε με την πεποίθηση ότι αυτή η τεχνολογία είναι πολύ επικίνδυνη για να κυβερνάται σαν μια συνηθισμένη επιχείρηση, σταδιακά αφαίρεσε κάθε δικλείδα ασφαλείας.
Ο δρόμος προς τη Wall Street
Παρά τον εσωτερικό αναβρασμό, η πορεία προς το χρηματιστήριο συνεχίζεται. Το εμπιστευτικό έντυπο S-1 κατατέθηκε στην αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) στις 8 Ιουνίου, με τράπεζες όπως η Goldman Sachs, η Morgan Stanley και η JP Morgan να ηγούνται της διαδικασίας. Οι τραπεζίτες μιλούν για μια αποτίμηση μεταξύ 830 δισεκατομμυρίων και 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα έχει ήδη μετατεθεί από τα τέλη του 2026 προς το 2027. Ο Όλτμαν φέρεται να πίεζε για ντεμπούτο τον Σεπτέμβριο με αποτίμηση ενός τρισεκατομμυρίου, αλλά η οικονομική διευθύντρια Σάρα Φράιερ και οι τράπεζες συνέστησαν υπομονή, ίσως βλέποντας την ευρύτερη εικόνα της αγοράς.
Το παγκόσμιο στοίχημα των υποδομών
Αυτό μας οδηγεί στο τελικό και πιο κρίσιμο ερώτημα: ποιος είναι πραγματικά εκτεθειμένος αν το αφήγημα της OpenAI καταρρεύσει; Τα νούμερα προκαλούν ίλιγγο. Μόνο το τελευταίο τρίμηνο, η Amazon ξόδεψε 54 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιακές δαπάνες (capex), η Google 45 δισ., η Microsoft 35 δισ. και η Meta 30 δισ. Μιλάμε για 165 δισεκατομμύρια δολάρια από τέσσερις μόνο εταιρείες σε διάστημα 90 ημερών.
Το πιο πρόσφατο τρίμηνο της Nvidia έδειξε έσοδα 81 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων τα 75 δισεκατομμύρια προήλθαν από κέντρα δεδομένων (data centers). Σχεδόν όλη η αξία της πολυτιμότερης εταιρείας στον κόσμο στηρίζεται σε μία μόνο κατηγορία δαπανών. Και ένα τεράστιο μέρος αυτών των δαπανών δικαιολογείται από το στοίχημα ότι εταιρείες όπως η OpenAI θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς.
Η φούσκα, η Nvidia και η σκληρή πραγματικότητα
Σε αυτό το στάδιο του «ράλι» της τεχνητής νοημοσύνης, η κυκλικότητα είναι οφθαλμοφανής. Η Nvidia επενδύει 30 δισεκατομμύρια στον γύρο χρηματοδότησης του Μαρτίου και στη συνέχεια πουλάει στην OpenAI τα τσιπ που χρειάζεται. Εν τω μεταξύ, έρευνα από το MIT αποκάλυψε ότι το 95% των πιλοτικών προγραμμάτων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρήσεις δεν είχε κανέναν μετρήσιμο αντίκτυπο στα κέρδη τους.
Οι δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται ραγδαία, αλλά οι αποδόσεις παραμένουν αυστηρά θεωρητικές. Ολόκληρο αυτό το οικοδόμημα βασίζεται σε μια εταιρεία που πρέπει να λειτουργεί άψογα, υπό την καθοδήγηση μιας διοικητικής ομάδας που, όπως είδαμε, συνεχώς διαλύεται.
Ένα ριψοκίνδυνο στοίχημα
Οι άνθρωποι με τη μεγαλύτερη πληροφόρηση και τα μεγαλύτερα μετοχικά μερίδια πήραν τα μετρητά τους σε μια αποτίμηση που όρισε η ίδια η εταιρεία τους, και αποχώρησαν πριν επιτραπεί σε οποιονδήποτε τρίτο να εξετάσει τα οικονομικά βιβλία της OpenAI. Ο Σαμ Όλτμαν μιλάει διαρκώς για ένα «νέο κεφάλαιο», αλλά φαίνεται πως είναι το ένατο κεφάλαιο που ανοίγει μόνο φέτος.
Η OpenAI τελικά θα μπει στο χρηματιστήριο και θα το κάνει με μια κολοσσιαία αποτίμηση. Το αν θα μπορέσει να δικαιολογήσει αυτό το αστρονομικό νούμερο στους επενδυτές, όταν θα κληθεί να παρουσιάσει πραγματικά κέρδη και όχι απλώς υποσχέσεις για το μέλλον, παραμένει το μεγαλύτερο ερωτηματικό της δεκαετίας.
