Η Κομισιόν ξανανοίγει το ζήτημα των ρωσικών κεφαλαίων, με τον Πιερρακάκη στο τιμόνι

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχθηκε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 ότι επανεξετάζει την απευθείας χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Ο εκπρόσωπος Μπάλαζς Ουϊβάρι δήλωσε ότι η άμεση προτεραιότητα είναι ο προσδιορισμός των πρόσθετων χρηματοδοτικών αναγκών του Κιέβου, σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, πριν συζητηθούν συγκεκριμένα εργαλεία. Η επικεφαλής εκπρόσωπος Πάουλα Πίνιο διευκρίνισε ότι η επιλογή «ποτέ δεν ήταν εκτός συζήτησης».

σχετικά άρθρα

Το νέο όπλο της Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές βόμβες – Το στοίχημα για χιλιάδες πυρομαχικά

Ο Πούτιν θέλει όλο το Ντονέτσκ: Τι πραγματικά συζητήθηκε στο Κρεμλίνο

Έχει η «Ασπίδα του Αχιλλέα» την Αχίλλειο πτέρνα της; Η Κύπρος μπαίνει στην εξίσωση

Το νέο στοιχείο: η επιστολή των 100+ ευρωβουλευτών

Ο Ουϊβάρι επιβεβαίωσε κάτι που δεν είχε γίνει ακόμη γνωστό δημόσια σε αυτή την έκταση: η Επιτροπή έχει λάβει και εξετάζει επιστολή από πάνω από εκατό μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίοι προτείνουν διαφορετικό, νέο μηχανισμό ειδικά για τα ρωσικά κεφάλαια που τηρούνται στην Euroclear στις Βρυξέλλες. Η Επιτροπή δήλωσε ότι προς το παρόν «επικεντρώνεται στη διαπίστωση των γεγονότων», όχι στην αξιολόγηση συγκεκριμένων μηχανισμών, στοιχείο που δείχνει ότι η πρόταση των ευρωβουλευτών παραμένει σε πρώιμο στάδιο εξέτασης. Δεν έχει διευκρινιστεί δημόσια ποιοι ακριβώς ευρωβουλευτές υπογράφουν την επιστολή, ούτε από ποιες πολιτικές ομάδες προέρχονται, στοιχείο που θα δείξει αν πρόκειται για πρωτοβουλία περιορισμένου πολιτικού φάσματος ή για ευρύτερη, διακομματική πίεση.

Γιατί ξανανοίγει τώρα ένα «κλειστό» ζήτημα

Το ζήτημα θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό διευθετημένο από τον Δεκέμβριο του 2025, όταν οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν σε εναλλακτικό σχήμα δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτούμενο μέσω κοινού δανεισμού στις αγορές και όχι μέσω απευθείας χρήσης των ρωσικών κεφαλαίων, μετά από βελγικό βέτο στο αρχικό σχέδιο άμεσης κατάσχεσης. Το γεγονός ότι η Επιτροπή δηλώνει τώρα, εννέα μήνες αργότερα, πως το εργαλείο «παραμένει στο τραπέζι» σημαίνει ότι ο συμβιβασμός του Δεκεμβρίου δεν έκλεισε οριστικά το ζήτημα, όπως πολλοί θεωρούσαν. Η επανεμφάνιση του θέματος υποδηλώνει ότι το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων, όσο κι αν αποφεύγει την απευθείας κατάσχεση, μπορεί να αποδεικνύεται ανεπαρκές για τις πραγματικές ανάγκες του Κιέβου, ή ότι η νομική αρχιτεκτονική του παραμένει πιο εύθραυστη απ’ όσο παρουσιάστηκε αρχικά.

Το νομικό αγκάθι που παραμένει άλυτο

Η βασική αντίρρηση του Βελγίου δεν έχει εξαλειφθεί απλώς επειδή υιοθετήθηκε το εναλλακτικό σχήμα δανεισμού. Το Βέλγιο εξακολουθεί να ζητά ισχυρές, δεσμευτικές εγγυήσεις από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, ώστε να μην επωμιστεί μόνο του τον νομικό κίνδυνο αν η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα κερδίσει αγωγή εναντίον της Euroclear ή αν η κατάσταση αλλάξει απρόβλεπτα στο μέλλον. Η ρωσική πλευρά έχει ήδη κινήσει νομική διαδικασία εναντίον της Euroclear, πίεση που ο βελγικός πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ επικαλέστηκε επανειλημμένα ζητώντας από τους εταίρους της χώρας του «αλεξίπτωτο» πριν συμφωνήσει σε οτιδήποτε άγγιζε άμεσα τα κεφάλαια. Η επιστολή των ευρωβουλευτών, εφόσον αφορά ειδικά μηχανισμό γύρω από την ίδια την Euroclear, αναπόφευκτα θα χρειαστεί να απαντήσει ξανά σε αυτές τις ίδιες ανησυχίες, όχι να τις παρακάμψει.

Το ενδιάμεσο μέτρο που ήδη αποδίδει

Ενώ η μεγάλη μάχη συνεχίζεται, μικρότερος μηχανισμός τόκων λειτουργεί ήδη παράλληλα, χωρίς να χρειάζεται τη βελγική συναίνεση στον ίδιο βαθμό. Τον Αύγουστο του 2026 η ΕΕ διένειμε 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τόκους των παγωμένων κεφαλαίων, με το 95% να κατευθύνεται στην Ουκρανία μέσω μηχανισμού αποπληρωμής δανείων μακροοικονομικής βοήθειας και χρεών προς δανειστές της Ομάδας των Επτά, και το υπόλοιπο 5% στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ειρήνης για στήριξη της ουκρανικής άμυνας. Αυτό δείχνει ότι μερική αξιοποίηση είναι ήδη εφικτή, ανεξάρτητα από την τύχη του μεγάλου δανείου, και λειτουργεί ως απόδειξη ότι το σύστημα μπορεί να παράγει χρηματοδότηση χωρίς να λύσει το θεμελιώδες νομικό ερώτημα για το κύριο κεφάλαιο.

Ο Έλληνας στο τιμόνι της διαπραγμάτευσης

Πρόεδρος του Eurogroup, του οργάνου που συντονίζει τη θέση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης σε τέτοια ζητήματα, είναι σήμερα ο Έλληνας υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης. Η σημερινή δήλωση της Επιτροπής τον τοποθετεί άμεσα στο κέντρο μιας διαπραγμάτευσης που θα καθορίσει τόσο τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας όσο και τη σχέση της ΕΕ με το Βέλγιο, χώρα που εξακολουθεί να ζητά ισχυρές εγγυήσεις πριν συναινέσει σε οποιαδήποτε λύση αγγίζει άμεσα τα κεφάλαια της Euroclear. Ο ρόλος αυτός δεν είναι διακοσμητικός. Το Eurogroup λειτουργεί ως ο χώρος όπου διαμορφώνεται η κοινή γραμμή των είκοσι υπουργών Οικονομικών πριν φτάσει οποιοδήποτε σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τελική απόφαση, καθιστώντας την ελληνική προεδρία κομβικό σημείο διαμεσολάβησης ανάμεσα σε Επιτροπή, Βέλγιο και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη που πιέζουν για ταχύτερη λύση.

Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα

Ως κράτος-μέλος της Ευρωζώνης, η Ελλάδα μοιράζεται το ρίσκο εγγύησης του υπάρχοντος δανείου των 90 δισεκατομμυρίων, ανεξάρτητα από το αν προστεθεί νέο εργαλείο. Κάθε επέκταση ή τροποποίηση του μηχανισμού θα επηρεάσει άμεσα το μέγεθος της ελληνικής δημοσιονομικής έκθεσης ως εγγυήτριας χώρας. Παράλληλα, η ελληνική προεδρία του Eurogroup σημαίνει ότι κάθε εξέλιξη σε αυτή τη διαπραγμάτευση περνά πλέον, τυπικά και ουσιαστικά, από ελληνικά χέρια σε επίπεδο συντονισμού, ενισχύοντας τη διεθνή βαρύτητα της ελληνικής θέσης σε ζητήματα πέρα από το καθαρά εγχώριο οικονομικό ενδιαφέρον. Η θέση αυτή δίνει επίσης στην Αθήνα άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες και διαβουλεύσεις σε στάδιο πολύ πρωιμότερο απ’ ό,τι θα είχε ως απλό κράτος-μέλος, δυνατότητα που μπορεί να αξιοποιηθεί και για ζητήματα καθαρά ελληνικού ενδιαφέροντος στο περιθώριο των συνεδριάσεων.

Τι ακολουθεί

Η Επιτροπή δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα για το πότε θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των αναγκών του Κιέβου, ούτε πότε θα εξεταστεί συγκεκριμένα η πρόταση των εκατό ευρωβουλευτών. Το Βέλγιο παραμένει το βασικό εμπόδιο σε οποιαδήποτε λύση που θα απαιτούσε άμεση έκθεση της Euroclear σε νομικό κίνδυνο, και καμία ένδειξη δεν υπάρχει ότι η στάση του έχει μαλακώσει από τον Δεκέμβριο. Μέχρι να καθοριστεί η επόμενη κίνηση, το ζήτημα παραμένει επίσημα ανοιχτό, εννέα μήνες μετά τον συμβιβασμό που πολλοί θεωρούσαν οριστικό, με τον Πιερρακάκη να καλείται να διαχειριστεί μια ισορροπία που ούτε ο προκάτοχός του κατάφερε να κλείσει πλήρως.