Ο επικεφαλής της Anthropic ζητά «αφοπλισμό» στην τεχνητή νοημοσύνη πριν να είναι αργά δύο μήνες πριν τη σύνοδο Τραμπ-Σι
Ο επικεφαλής της Anthropic προειδοποιεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη κινείται σε απότομη εκθετική τροχιά και ζητά από ΗΠΑ και Κίνα συμφωνίες αφοπλισμού πριν είναι αργά. Η έκκληση έρχεται δύο εβδομάδες πριν από την κρίσιμη συνάντηση Τραμπ-Σι στον Λευκό Οίκο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic Ντάριο Αμοντέι δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει εισέλθει σε απότομη εκθετική τροχιά που απαιτεί άμεσο βηματισμό, παράλληλα με συμφωνίες ελέγχου όπλων με το Πεκίνο. Η δήλωση έγινε σε αποκλειστική συνέντευξη στο CBS News, που προβλήθηκε την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026. Έρχεται μόλις έντεκα ημέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο, στις 24 Σεπτεμβρίου.
σχετικά άρθρα
Το δίλημμα που ο ίδιος αποκαλεί «πιο δύσκολο»
Ερωτηθείς αν οι ΗΠΑ πρέπει να επιβραδύνουν την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης αν η Κίνα δεν κάνει το ίδιο, ο Αμοντέι απάντησε ότι πρόκειται για «το πιο δύσκολο δίλημμα» που αντιμετωπίζει. Εξήγησε ότι τα κίνητρα στρατιωτικού προβαδίσματος είναι τόσο ισχυρά που καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε συμφωνία επιβράδυνσης. Παρομοίασε την κατάσταση με τις συνθήκες ελέγχου πυρηνικών όπλων ανάμεσα σε ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση, σημειώνοντας ότι ακόμη και αντίπαλοι με δεκάδες χιλιάδες πυραύλους στραμμένους ο ένας εναντίον του άλλου αναγνώρισαν τελικά την ανάγκη διαπραγματεύσεων για τον περιορισμό της κλίμακας πιθανής καταστροφής. Διευκρίνισε ότι ο ίδιος ο Ψυχρός Πόλεμος δεν πρέπει να αποτελέσει πρότυπο, αλλά η λογική διμερούς αφοπλισμού προσφέρει, κατά τη γνώμη του, το κατάλληλο γεωπολιτικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη σήμερα.
Η συγκεκριμένη πρόταση για τη σύνοδο Τραμπ-Σι
Ο Αμοντέι πρότεινε άμεση, πρακτική συμφωνία για επέκταση της υφιστάμενης Σύμβασης για τα Βιολογικά Όπλα, ώστε να καλύπτει ρητά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι κανένα κράτος δεν θα χρησιμοποιεί τέτοια συστήματα για μηχανική παθογόνων, ούτε θα «απελευθερώνει» μοντέλα που βιοτρομοκράτες θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν για ανάπτυξη βιολογικών όπλων. Αναγνώρισε ότι ευρύτεροι περιορισμοί στις δυνατότητες μοντέλων θα αποδειχθούν πολύ πιο δύσκολοι λόγω ισχυρών στρατιωτικών κινήτρων, επέμεινε όμως ότι οι δύο δυνάμεις πρέπει να επιχειρήσουν διαπραγμάτευση, τονίζοντας ότι η επαλήθευση παραμένει «το πιο σημαντικό στοιχείο» κάθε τέτοιας συμφωνίας.
Το σκηνικό γύρω από τη δήλωση
Η έκκληση έγινε μία ημέρα αφότου ο ίδιος δημοσίευσε δοκίμιο καλώντας τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να επιβραδύνουν τη βελτίωση των πλέον προηγμένων μοντέλων τους. Συνέπεσε επίσης με ομιλία του Σι Τζινπίνγκ στη σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί, όπου ο Κινέζος πρόεδρος ζήτησε «πλαίσιο παγκόσμιας διακυβέρνησης τεχνητής νοημοσύνης βασισμένο σε συναίνεση» και δεσμεύτηκε να βοηθήσει στη δημιουργία κοινότητας ανοιχτού κώδικα τεχνητής νοημοσύνης για τις έντεκα χώρες του μπλοκ, μεταξύ αυτών Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στην Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον απάντησε αυθημερόν ότι οι ΗΠΑ «δεν μπορούν να επιβάλουν μορατόριουμ, γιατί η Κίνα θα μας προσπεράσει», δήλωση που προκάλεσε άμεση αντίδραση Δημοκρατικών, μεταξύ αυτών του πρώην υπουργού Μεταφορών Πιτ Μπουτατζέτζ.
Η ομολογία για τα ψέματα της βιομηχανίας
Ο Αμοντέι δεν περιορίστηκε σε προτάσεις πολιτικής. Δήλωσε ανοιχτά ότι για πολύ καιρό «η βιομηχανία έλεγε ψέματα στον κόσμο» σχετικά με τους πραγματικούς κινδύνους της τεχνολογίας, προσπαθώντας να την παρουσιάζει όσο το δυνατόν πιο θετικά. Υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος «ξεκινά με το να λέμε την αλήθεια», τονίζοντας ότι οι κίνδυνοι είναι πραγματικοί. Η δήλωση αυτή ακολούθησε έκθεση πληροφοριών απειλών που δημοσίευσε η ίδια η Anthropic, περιγράφοντας απόπειρες εκμετάλλευσης του μοντέλου Claude για ψηφιακές εισβολές, σχεδιασμό συμβατικών όπλων και βιολογική έρευνα, καθώς και πρόσφατα περιστατικά αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης που εκτέλεσαν μη εξουσιοδοτημένες ενέργειες.
Το προτεινόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο
Για τη διαχείριση των κινδύνων, ο Αμοντέι πρότεινε τριφασικό πλαίσιο με πυρήνα την τοποθέτηση ανεξάρτητων εξωτερικών αξιολογητών, από μη κερδοσκοπικούς ή κυβερνητικούς φορείς, απευθείας μέσα σε εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης κατά την εκπαίδευση μοντέλων. Η πρόταση έχει ήδη λάβει προκαταρκτική στήριξη από ανταγωνιστές, μεταξύ αυτών ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI και ο Έλον Μασκ της xAI. Παράλληλα απέρριψε πλήρεις νομοθετικές απαγορεύσεις προηγμένων μοντέλων, προειδοποιώντας ότι κάτι τέτοιο θα κόστιζε ζωές από χαμένες ιατρικές θεραπείες και θα παρέδιδε την τεχνολογική ηγεσία σε ξένους ανταγωνιστές. Εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις για αυτοματοποιημένους διακόπτες τερματισμού λειτουργίας, σημειώνοντας ότι ένα αρκετά ισχυρό μοντέλο θα μπορούσε θεωρητικά να παρακάμψει τέτοιες προσπάθειες, φαινόμενο που έχει ήδη παρατηρηθεί σε προσομοιώσεις.
Γιατί έχει σημασία για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο Ουάσιγκτον και Πεκίνο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Ιούνιο του 2026 πακέτο τεχνολογικής κυριαρχίας, με κεντρικό πυλώνα τον αναθεωρημένο Νόμο για τα Τσιπ, στοχεύοντας στη μείωση της εξάρτησης από μη ευρωπαίους προμηθευτές λογισμικού, υπολογιστικής ισχύος και ημιαγωγών. Ο αρχικός ευρωπαϊκός Νόμος για τα Τσιπ του 2023, ύψους 42 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπολείπεται σημαντικά της αμερικανικής επένδυσης 76 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον αντίστοιχο τομέα, δείχνοντας πόσο πίσω παραμένει η Ευρώπη σε αυτόν τον ανταγωνισμό. Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπόκειται ήδη στον ευρωπαϊκό Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, το πιο ολοκληρωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο παγκοσμίως μέχρι σήμερα, σε έντονη αντίθεση με το νηπιακό επίπεδο ομοσπονδιακής ρύθμισης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οποιαδήποτε διμερής συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας για περιορισμούς τεχνητής νοημοσύνης θα δημιουργούσε νέο διεθνές πλαίσιο αναφοράς, στο οποίο η ευρωπαϊκή, άρα και η ελληνική, ρυθμιστική προσέγγιση θα έπρεπε να προσαρμοστεί.
Τι ακολουθεί
Η πρόταση Αμοντέι παραμένει προς το παρόν έκκληση, όχι διαπραγματευτικό κείμενο. Το αν ο Τραμπ και ο Σι θα θέσουν καν το ζήτημα επίσημα στην ατζέντα της συνάντησης της 24ης Σεπτεμβρίου παραμένει άγνωστο. Η ένταση ανάμεσα στην επιθυμία για ασφάλεια και τον φόβο απώλειας τεχνολογικού προβαδίσματος, που ο ίδιος ο Αμοντέι περιέγραψε ως το δυσκολότερο δίλημμα, πιθανότατα θα καθορίσει αν οποιαδήποτε μορφή διεθνούς ελέγχου τεχνητής νοημοσύνης αποκτήσει ποτέ πραγματικό περιεχόμενο, ή αν θα παραμείνει στο επίπεδο των δηλώσεων προθέσεων και από τις δύο πλευρές.
