Σε εξέλιξη βρίσκονται οι συζητήσεις μεταξύ της διοίκησης του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ ΑΕ) και των υπουργείων Οικονομίας και Ναυτιλίας, γύρω από το πώς το ελληνικό δημόσιο θα μπορούσε να συνεισφέρει στην επίλυση του “γρίφου” των μη εκραγέντων πυρομαχικών, που εντοπίστηκαν στον βυθό του Θερμαϊκού. Τα ευρήματα, που ανιχνεύτηκαν με μαγνητική έρευνα κατά τη διάρκεια των εργασιών για την επέκταση της 6ης προβλήτας, χρειάζεται να απομακρυνθούν με ασφάλεια, προκειμένου τα επόμενα στάδια του έργου -οι εκσκαφές, ώστε να το λιμάνι να βαθύνει, για να υποδέχεται μεγαλύτερα πλοία- να συνεχιστούν απρόσκοπτα.
σχετικά άρθρα
Σύμφωνα με τη διοίκηση της ΟΛΘ ΑΕ, υπάρχει τρόπος να γίνει αυτό, αλλά με κόστος σε χρόνο -τουλάχιστον έξι μήνες, που θα προστεθούν στην ήδη εξάμηνη καθυστέρηση του πρότζεκτ- και χρήμα (το επιπλέον κόστος παραμένει άγνωστο). Πρώτιστη μέριμνα της διοίκησης του ΟΛΘ, που διατυπώνεται και σε επιστολή της προς τα συναρμόδια υπουργεία τον περασμένο Οκτώβριο, είναι η κυβέρνηση ν’ αναγνωρίσει ότι η διευθέτηση του θέματος με τα “απρόβλεπτα ευρήματα” αφορά το ελληνικό δημόσιο και όχι την ΟΛΘ ή τον ανάδοχο (κοινοπραξία ΜΕΤΚΑ-ΤΕΚΑΛ), αφού η έκταση του προβλήματος δεν μπορούσε να είναι γνωστή κατά την παραχώρηση του λιμανιού. Επιπλέον, θα πρέπει να συμφωνηθεί ο τρόπος για να καλυφθεί το πρόσθετο κόστος και οι καθυστερήσεις που πιθανώς θα ανακύψουν.
Τα παραπάνω προέκυψαν σήμερα, με αφορμή ξενάγηση στο εργοτάξιο της 6ης προβλήτας, από όσα ανέφεραν ο διευθύνων σύμβουλος της ΟΛΘ ΑΕ, δρ Ιωάννης Τσάρας και ο διευθυντής του έργου, Δημήτρης Μουτσάκης. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ.Τσάρα, η κυβέρνηση έχει πλέον αντιληφθεί την έκταση του προβλήματος και δεν αποκλείεται οι συζητήσεις να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις αρχές του 2027. “Δεν είναι εύκολο θέμα, χρειάζεται να δούμε, παραδείγματος χάριν, αν χρειάζεται ή όχι τροποποίηση της σύμβασης (του έργου)” σημείωσε ο κ.Τσάρας, διευκρινίζοντας πάντως προς το παρόν δεν έχει κατατεθεί κάποιο αίτημα για τροποποίηση, ώστε να δοθεί παράταση χρόνου για την ολοκλήρωση της επένδυσης.
Έως τον Φεβρουάριο η τοποθέτηση και των 21 caissons
Εν αναμονή των εξελίξεων πάντως, οι εργασίες στην 6η προβλήτα συνεχίζονται, με στόχο να ολοκληρωθεί -όπως έχει ήδη ανακοινωθεί- έως τον Φεβρουάριο η τοποθέτηση των 21 caissons (κιβωτίων από οπλισμένο σκυρόδεμα), που αποτελούν δομικό στοιχείο του έργου, σύμφωνα με τον κ.Μουτσάκη. Η τοποθέτηση των caissons* γίνεται ανεξάρτητα από το ζήτημα των πυρομαχικών, καθώς δεν επηρεάζεται από την ύπαρξή τους. ‘Οταν όμως αυτά ποντιστούν στο σύνολό τους στα νερά του Θερμαϊκού, θα εξαντληθούν οι δυνατότητες να καλυφθεί με εργασίες ο κενός χρόνος μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα των πυρομαχικών και να αρχίσει η εκσκαφή για την εκβάθυνση. Ο κ. Μουτσάκης διευκρίνισε ακόμη ότι το Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να παρέμβει αφότου αποκαλυφθεί ένα εύρημα, για την εξουδετέρωσή του, επομένως ο εντοπισμός και η διαχείριση των ευρημάτων δεν διαχωρίζονται από τη διαδικασία της εκσκαφής.
Ως προς το επιπλέον κόστος που θα απαιτήσει η απομάκρυνση των ευρημάτων, ο κ.Τσάρας ξεκαθάρισε ότι δεν θα ήθελε να δεσμευτεί σε ένα νούμερο, γιατί τα απαιτούμενα κεφάλαια θα προσδιοριστούν από ανεξάρτητο μηχανικό, όταν πλέον υπάρχει η βεβαιότητα για την τιμή μονάδας ανέλκυσης κάθε αντικειμένου, η οποία διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος και το είδος του ευρήματος, ώστε να βγει ο μέσος όρος. “Σε κάθε περίπτωση, εμείς δεν θέλουμε να σταματήσει το έργο” διαβεβαίωσε ο κ.Τσάρας, προσθέτοντας ότι παρότι τα ευρήματα φαίνεται πως είναι εντελώς ακίνδυνα, γιατί τα βλήματα είναι παλαιά και οξειδωμένα, πρέπει οπωσδήποτε να ληφθούν μέτρα ασφαλούς απομάκρυνσης για κάθε ενδεχόμενο.
Πώς άρχισε να ξετυλίγεται το νήμα των εξελίξεων με τα ευρήματα; Κατά τον κ.Μουτσάκη, ο βυθός στο σημείο όπου πραγματοποιείται το έργο της επέκτασης είναι στην ουσία ένας αργιλώδης βούρκος ιζημάτων, χωρίς φέρουσα ικανότητα, εν ολίγοις δεν μπορεί να στηρίξει ένα μεγάλο λιμενικό έργο. Με την έναρξη των εργασιών για την 6η προβλήτα αποκαλύφθηκαν σε αυτόν τον “βούρκο”, με τη βοήθεια δυτών και “δράγας” (βυθοκόρου), περίπου 100 πραγματικοί στόχοι, μεταξύ των οποίων και κιβώτια με πυρομαχικά, μη εκραγέντα ή εγκατελειφθέντα, τα οποία το Πολεμικό Ναυτικό τότε περισυνέλλεξε. Ακολούθησε νέα έρευνα, τον Αύγουστο, και τα πρώτα της αποτελέσματα (τέλος Σεπτεμβρίου- αρχές Οκτωβρίου) έδειξαν την ύπαρξη άνω των 1000 αντικειμένων, μεταξύ των οποίων ενδέχεται να υπάρχει μεγάλος αριθμός μη εκραγέντων πυρομαχικών, τα οποία βρίσκονται κάτω από τον πυθμένα, αλλά δεν είναι δυνατόν να ταυτοποιηθούν πλήρως στην παρούσα φάση και θα μπορούσαν για παράδειγμα να είναι μια μπαταρία μολύβδου ή μια βόμβα.
Πρωτοφανής εικόνα
“Δεν τα παρατήσαμε ποτέ όμως, είμαστε εδώ και συνεχίζουμε το έργο, με ό,τι μπορεί να γίνει χωρίς να επηρεάζεται από την ανεύρεση των πυρομαχικών, δηλαδή με την τοποθέτηση των caissons” τόνισε ο κ.Μουτσάκης και πρόσθεσε: “Σε κάθε περίπτωση αυτό (τα ευρήματα) αλλάζει τα οικονομικά και χρονικά δεδομένα. Υπάρχει τρόπος να συνεχίσουμε το έργο, αλλά με άλλο κόστος και χρόνο. Το δημόσιο εξετάζει το αίτημά μας (…) Αυτή τη στιγμή έχουμε ήδη έξι μήνες καθυστέρησης, γιατί δεν σκάβουμε για πρόδρομες εργασίες. Κανονικά η εκσκαφή θα κρατούσε τρεις μήνες, με τα νέα δεδομένα ο απαιτούμενος χρόνος θα είναι λίγο παραπάνω από το διπλάσιο”. Πρόσθεσε πως ο ειδικός μελετητής που έκανε τη μαγνητική έρευνα χαρακτήρισε την εικόνα των ευρημάτων ως κάτι πρωτοφανές για την Ελλάδα, που προσομοιάζει με την κατάσταση σε λιμάνια της Πολωνίας, που βομβαρδίστηκαν τόσο από τους Γερμανούς, όσο από τους συμμάχους. Ο διευθυντής του έργου επισήμανε ακόμη ότι πριν την αποστολή της επιστολής στα αρμόδια υπουργεία είχε υπάρξει τον Ιούλιο ενημέρωση των αρμόδιων υπουργείων για τα ευρήματα.
Πέρα από το ζητημα των πυρομαχικών, το έργο της 6ης προβλήτας αντιμετωπίζει ένα ακόμη ζήτημα: την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση της απόφασης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία εγκρίθηκε η αμμοληψία 4.000.000 κυβικών μέτρων από τον πυθμένα του ακρωτηρίου Επανομής, ώστε να υποστηριχθεί τεχνικά το έργο κατασκευής της επέκτασης. Η αμμοληψία έχει παγώσει, καθώς έγινε δεκτό το αίτημα αναστολής της, που κατέθεσε ο δήμος Θερμαϊκού. Οπως διευκρίνισε ο κ.Τσάρας, έχουν υποβληθεί νέα στοιχεία στη Διεύθυνση Περιβαλλοντκής Αδειοδότησης από πλευράς του ΟΛΘ ΑΕ, προκειμένου να ληφθεί υπόψη ευρύτερο φάσμα επιστημονικλων τεκμηρίων σε σχέση με την αμμοληψία. Ακολούθως και κατόπιν της νέας Mελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, που υποβλήθηκε στο υπουργείο το καλοκαίρι, στόχος είναι να εκδοθεί νέα ‘Αδεια Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ). Κατά τον δρα Τσάρα, ο ΟΛΘ αφουγκράστηκε τις παρατηρήσεις κατοίκων και επιστημόνων, καθώς και ζητήματα που αναδείχθηκαν σχετικά με την προηγούμενη αδειοδότηση.
