Όλοι δημοσιογράφοι; Η πικρή αλήθεια για AI & social media
σχετικά άρθρα
Το Σαββατοκύριακο που πέρασε ήταν ειδησεογραφικά βαρύ. Η ομιλία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και η συνέντευξη Τύπου την Κυριακή, ο τραγικός θάνατος των δύο πιλότων της Πολεμικής Αεροπορίας στο Athens Flying Week. Στο παρελθόν, θα λέγαμε «έπεσε πολλή δουλειά στους δημοσιογράφους». Σήμερα, όμως, διαπιστώνω πως έπεσε ακόμα περισσότερη δουλειά σε όλους αυτούς που, χάρη στο Διαδίκτυο, αυτοανακηρύχθηκαν δημοσιογράφοι. Νιώθουν πλέον υποχρέωσή τους να αναπαράγουν και να σχολιάσουν όλα τα θέματα της επικαιρότητας. Με οίστρο, συχνά και με ψυχαναγκασμό, που ούτε εμείς οι επαγγελματίες δεν έχουμε. Αυτό είναι ένα κρίσιμο θέμα για την Πολιτική και την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου.
Ένας-ένας παιδιά, μη σπρώχνεστε. Η ευκαιρία υπάρχει για όλους. Τα «15 λεπτά δημοσιότητας» που έταζε πριν από σχεδόν εξήντα χρόνια ο Αντι Γουόρχολ, έχουν μετατραπεί σε «15 λεπτά ψευδαίσθησης» ότι είσαι, τουλάχιστον, αρχισυντάκτης των «Times». Μηχανολόγοι, ηλεκτρολόγοι, μικροβιολόγοι, αστρολόγοι, δασολόγοι, οδοντοτεχνίτες, εργολάβοι, πωλητές, μεσίτες, ξεναγοί, λογιστές, μάγειροι και πλήθος άλλων επαγγελματιών παίρνουν τόσο σοβαρά το «δημοσιογραφικό» τους λειτούργημα, που φτάνουν να απολογούνται αν μία μέρα δεν προλάβουν να γράψουν κάτι. Είναι μια τάση που ανατρέπει πολλά στον κόσμο των Επιχειρήσεων των ΜΜΕ.
«Δεν πήρα μέχρι τώρα θέση για το τάδε θέμα, διότι έπρεπε να ασχοληθώ με ένα οικογενειακό θέμα», γράφει η κυρία που πιστεύει ότι όπως άκουγαν στη Χούντα την Ντόιτσε Βέλε, έτσι στέκονται τώρα πάνω από τα κινητά τους για να διαβάσουν τη δική της άποψη. «Αυτό φωνάζω, καιρό τώρα, με τις παρεμβάσεις μου στους λογαριασμούς των αρχηγών των αριστερών κομμάτων», λέει ο κύριος που αγωνιά για το μέλλον της Αριστεράς, θεωρώντας ότι μόλις σχολιάσει στα δημόσια προφίλ των αρχηγών, χτυπά συναγερμός και συγκαλούνται έκτακτες συσκέψεις επιτελείων για να διαχειριστούν την… παρέμβασή του.
Και διαβάζεις αυτά που, στα παλιά χρόνια, άκουγες στα καφενεία και γελούσες. Ατεκμηρίωτες απόψεις που πλασάρονται ως θέσφατα, μη ελεγμένες πληροφορίες, άγνοια δεδομένων και γεγονότων, προτάσεις για λύσεις εξπρές σε σύνθετα προβλήματα. Και, κυρίως, επιθετικότητα όταν επισημαίνεται πως κάποιος δεν έχει τις ειδικές τεχνικές γνώσεις για να εκφέρει γνώμη. «Δηλαδή αν δεν έχει γνώμη για τον θάνατο των δύο πιλότων η κυρία που μένει στην Τανάγρα και όλη μέρα περνάνε τα αεροπλάνα πάνω από το σπίτι της, ποιος θα έχει;» Αναρωτιούνται.
Εν τω μεταξύ, η Τεχνητή Νοημοσύνη ήρθε και τα έκανε όλα ίσωμα. Σταθερά τον τελευταίο καιρό βλέπω «σεντόνια» πολλών εκατοντάδων λέξεων και αναρωτιέμαι αν αυτοί οι άνθρωποι εργάζονται, κάνουν κάτι στη ζωή τους, πώς, τέλος πάντων, βρίσκουν χρόνο να γράψουν όλα αυτά. Διότι εγώ που είναι η δουλειά μου, ζορίζομαι. Βέβαια, μετά τις πρώτες αράδες, αυτά τα κατεβατά γίνονται απίστευτα βαρετά, αφού βρίθουν τιποτολογίας. Είναι «βιομηχανοποιημένα» κείμενα χωρίς τη λοξή ματιά της καλής προσωπικής γραφής.
Πριν από λίγες εβδομάδες έκανα ένα πείραμα. Είχα γράψει ένα κείμενο για τη δεκαετία του 1980. Αφού δημοσιεύτηκε, ζήτησα από την AI να γράψει στο δικό μου ύφος για το ίδιο θέμα. Σε λίγα δευτερόλεπτα, μου ήρθε «στη μούρη». Το ύφος μου έφερνε λίγο, είναι η αλήθεια. Όμως, το περιεχόμενο ήταν άλλα αντ’ άλλων. Ένας αχταρμάς από τις γραφικές κοινοτοπίες που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο για κυριακάτικα οικογενειακά τραπέζια και χαλασμένες κασέτες που γυρίζαμε με το μολύβι. Κάτι που δεν θα έγραφα ποτέ. Όχι επειδή είμαι καλύτερη, αλλά επειδή είμαι εγώ.
Δεν φτάνει που όλοι θεωρούν εαυτούς δημοσιογράφους, αξιολογούν και τους πραγματικούς. Το διαπίστωσα ξανά στο διήμερο της Θεσσαλονίκης: «Γιατί αυτός έκανε την τάδε ερώτηση; Γιατί ο άλλος δεν έκανε τη δείνα; Γιατί ρώτησαν αυτό, ενώ θα έπρεπε να ρωτήσουν το άλλο;» Ψυχραιμία παιδιά. Το επάγγελμά μας ίσως δεν περνάει τις καλύτερες μέρες του, αλλά αυτό δεν αποτυπώνεται, όπως πιστεύουν οι «απέξω». Δημοσιογράφος δεν είναι αυτός που έγραφε καλές εκθέσεις στο Λύκειο. Υπάρχουν μέθοδοι, κανόνες, αρχές, δεξιότητες που αναπτύσσονται μόνο πάνω στη δουλειά. Και, όπως έλεγε ο αείμνηστος Λέων Καραπαναγιώτης, «Βιαζόσαστε και γράψατε τόσο μεγάλο κείμενο;». Το μέλλον της ενημέρωσης κρίνεται από το ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να ξεχωρίσει την πραγματική πληροφορία από τον θόρυβο. Εσείς, τι διαβάζετε;
