Κυψέλη: Το χάος που ‘κατάπιε’ τα παιδιά. Ποιος φταίει;
σχετικά άρθρα
Η Κυψέλη έγινε σύμβολο φρίκης: Τρία παιδιά χάθηκαν στις ρωγμές ενός διαλυμένου συστήματος παιδικής προστασίας, παρά τις αμέτρητες προειδοποιήσεις. Καταγγελίες, φάκελοι, εισαγγελικές εντολές, νοσηλείες – τίποτα δεν στάθηκε αρκετό για να τα σώσει. Ένα παζλ τρόμου που κανείς δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να ενώσει εγκαίρως.
Αντί για ένα δίχτυ ασφαλείας, η παιδική προστασία αποδείχθηκε ένα δίκτυο στα χαρτιά, «ξεγυμνώνοντας» τις αδυναμίες ενός κρατικού μηχανισμού. Διαθέτει θεσμικά εργαλεία και αρμοδιότητες, αλλά στην πράξη χωλαίνει τραγικά.
Στον πυρήνα του προβλήματος, σύμφωνα με τον ψυχίατρο Γιώργο Νικολαΐδη, διευθυντή στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, βρίσκεται ο κατακερματισμός. «Έχουμε 7 διαφορετικές δικτυώσεις κοινωνικοπρονοιακών υπηρεσιών από διαφορετικά υπουργεία, με διαφορετικές αρμοδιότητες και μοντέλα διοίκησης», τονίζει. Και το χειρότερο; Το 2/3 του προσωπικού είναι συμβασιούχοι, δηλαδή εναλλασσόμενο και υποστελεχωμένο.
Αυτό οδηγεί σε ένα δραματικό αποτέλεσμα: κανείς δεν έχει την πλήρη εποπτεία ενός περιστατικού. Ο κάθε αρμόδιος «αναδιπλώνεται στο μικρό κομματάκι που του αντιστοιχεί», με τον άνθρωπο που έχει το πρόβλημα να χάνεται μέσα στις γραφειοκρατικές ατραπούς. Αυτή η Πολιτική αδράνειας έχει ολέθριες συνέπειες.
Επιπλέον, η χώρα μας στερείται ενός ενιαίου εθνικού πρωτοκόλλου για την αντιμετώπιση της παιδικής κακοποίησης. Ένα τέτοιο πρωτόκολλο, με σαφή βήματα για κάθε εμπλεκόμενη υπηρεσία, κατατέθηκε τον Ιούλιο του 2023 από διακλαδική επιστημονική ομάδα, αλλά παραμένει… στα χαρτιά. Κανένας τύπος κακοποίησης ή παραμέλησης δεν έχει ένα δεσμευτικό, ενιαίο πρωτόκολλο.
Το τραγικό έλλειμμα επεκτείνεται και στην παρακολούθηση των παιδιών. Τα παιδιά της Κυψέλης βρίσκονται σε νοσοκομεία, χωρίς κανείς να έχει την εποπτεία του τι θα γίνει μετά. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, η επείγουσα αναδοχή προσφέρει άμεση λύση. Εδώ, παραμένουμε στο χάος.
Ο δικηγόρος και Δρ. εγκληματολογίας Παναγιώτης Παπαϊωάννου υπογραμμίζει την απουσία «ουσιαστικής συναρμογής» και τις «σοβαρές ελλείψεις προσωπικού», ειδικά στην Εισαγγελία Ανηλίκων. «Όταν χρειάζονται τρία άτομα και υπάρχει μόνο ένας, η δουλειά δεν γίνεται σωστά. Χρειαζόμαστε ενίσχυση στις πρώτες γραμμές».
Το πιο σκληρό ερώτημα: Πώς γίνεται να «πέφτουμε από τα σύννεφα» όταν οι κοινωνικές υπηρεσίες είχαν ήδη επισκεφθεί το περιβάλλον των παιδιών και είχαν καταγράψει την κατάσταση; «Κάποιοι έχουν ευθύνες», τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου, αναφερόμενος στην αδράνεια των Αρχών να μεταφέρουν τα παιδιά σε ασφαλές περιβάλλον. Ακόμα και η επιτήρηση στα νοσοκομεία αποδείχθηκε ανεπαρκής, με τον πατέρα να μπορεί να πάρει τα παιδιά.
Σύμφωνα με τον Κώστα Παπαδημητρόπουλο από τα Παιδικά Χωριά SOS, η διαδικασία μετά την αφαίρεση ενός παιδιού περιλαμβάνει παιδιατρικό έλεγχο και ψυχιατρική εκτίμηση σε νοσοκομείο. Μετά, αναζητείται ανάδοχη οικογένεια ή μονάδα παιδικής προστασίας μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (από το 2020).
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι σκληρή. Ο Μιχάλης Γιαννάκος, πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, αποκαλύπτει ότι 100 παιδιά (45 στην Αττική) παραμένουν σε νοσοκομεία για 5-8 μήνες, λόγω έλλειψης θέσεων στις προνοιακές δομές. «Είναι μια δεύτερη κακοποίηση», λέει, επιρρίπτοντας ευθύνες στο Υπουργείο Οικογένειας.
Η υπόθεση της Κυψέλης δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά η κορυφή του παγόβουνου ενός συστήματος που χρειάζεται επειγόντως ανασυγκρότηση. Αυτό αφορά την Πολιτική που εφαρμόζεται ή, μάλλον, δεν εφαρμόζεται. Μέχρι τότε, η ευθύνη πέφτει σε όλους μας να απαιτήσουμε αλλαγές, γιατί κάθε χαμένο παιδί είναι μια χαμένη ευκαιρία για μια καλύτερη κοινωνία. Ποιος θα σώσει το επόμενο παιδί;
