Κώμα: Η «γκρίζα ζώνη» που κανείς δε βλέπει! Το βουβό δράμα
Είναι μια «γκρίζα ζώνη» που κανείς δεν θέλει να βλέπει, μια πραγματικότητα που συνήθως χάνεται ανάμεσα σε ψυχρούς αριθμούς και ατελείωτες λίστες αναμονής. Όμως, πίσω από αυτή την αόρατη γραμμή, μεταξύ ζωής και θανάτου, κρύβεται ένα βουβό δράμα που αγγίζει χιλιάδες οικογένειες στην Ελλάδα.
σχετικά άρθρα
Η Μαρία Τερνέζη το βιώνει εδώ και 23 ολόκληρα χρόνια, στο πλευρό του γιου της, Σπύρου, ο οποίος παραμένει καθηλωμένος σε κώμα. Ο Σπύρος, στα 32 του, έπεσε θύμα ενός σοβαρού τροχαίου. Ένα χτύπημα στο κεφάλι, στο πιο ευαίσθητο σημείο, του άλλαξε τη ζωή για πάντα.
Η Μαρία θυμάται τον Γολγοθά της φροντίδας του: «Παραμείναμε σε ιδιωτικό κέντρο για οχτώ μήνες. Το κόστος ήταν 35.000 ευρώ! Εδώ, όμως, στα ιδιωτικά ζητούν 300 ευρώ την ημέρα». Μιλάμε για εξωφρενικά ποσά που συνθλίβουν οικονομικά μια οικογένεια.
Σήμερα, η κ. Τερνέζη είναι η αφοσιωμένη φροντιστής του Σπύρου στο σπίτι, το οποίο μετατράπηκε σε ένα ιδιότυπο νοσοκομείο. «Έχω αφιερώσει τη ζωή μου στον γιο μου», λέει εμφανώς φορτισμένη. Το οικονομικό βάρος είναι ασήκωτο: «Μετά το 2011, το ταμείο δεν του χορηγεί τις φυσικοθεραπείες που χρειάζεται τρεις φορές την εβδομάδα. Ο ΕΟΠΠΥ δίνει περίπου 800 ευρώ, το επίδομα των παραπληγικών. Είναι ελάχιστα για το τεράστιο κόστος.
Η Ζαφειρία Μάστορα, πνευμονολόγος-εντατικολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας, ξεκαθαρίζει: «Όσο ο ασθενής χρειάζεται εντατική θεραπεία, η ΜΕΘ είναι ο κατάλληλος χώρος». Όμως, τα κρεβάτια είναι πολύτιμα. Κάθε κλίνη που παραμένει κατειλημμένη χωρίς άμεση ανάγκη εντατικής θεραπείας, σημαίνει καθυστέρηση για κάποιον άλλο που τη χρειάζεται απεγνωσμένα.
Η υποστελέχωση των ΜΕΘ αποτελεί τροχοπέδη. Νέοι συνάδελφοι φεύγουν στο εξωτερικό, νοσηλευτές αναζητούν ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Οι αποδοχές δεν αντιστοιχούν στο βάρος της ευθύνης. Το Πολιτικό σύστημα οφείλει να δώσει λύσεις. Στην Ελλάδα, η αποκατάσταση παραμένει «ιδιωτική υπόθεση», με τους φροντιστές να μετατρέπουν τα σπίτια τους σε νοσοκομειακά δωμάτια, επωμιζόμενοι τεράστιο ψυχολογικό και οικονομικό κόστος.
Και ποιος αποφασίζει για το τέλος της ζωής; Η Κατερίνα Φουντεδάκη, καθηγήτρια Νομικής στο ΑΠΘ, τονίζει την ανάγκη για νομοθετικό πλαίσιο στις «προγενέστερες οδηγίες». Ο ασθενής πρέπει να έχει το δικαίωμα να ορίσει την τύχη του πριν απολέσει τη συνείδησή του. Διαφορετικά, «ο γιατρός θα κατηγορηθεί για ανθρωποκτονία», ένα βάρος που δεν πρέπει να πέφτει στους συγγενείς.
Αυτή η «γκρίζα ζώνη» απαιτεί άμεση προσοχή. Δεν είναι απλά ιατρικό ζήτημα, αλλά κοινωνικό, ηθικό, και βαθιά ανθρώπινο. Η αξιοπρέπεια στη ζωή και στο τέλος της, είναι ένα δικαίωμα που πρέπει να διασφαλιστεί για όλους.
