Φωτιές: Οι κρυφές πληγές μετά τις φλόγες. Τι ΔΕΝ βλέπουμε;
σχετικά άρθρα
Οι φλόγες μπορεί να σβήνουν, όμως ο κίνδυνος παραμένει – και είναι αόρατος, απειλώντας την υγεία μας και το περιβάλλον για μήνες. Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια που αποκάλυψε ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών.
Οι πυρκαγιές δεν αφήνουν πίσω τους απλά καμένη γη. Προκαλούν σοβαρές και διαρκείς βλάβες στη λειτουργία των οικοσυστημάτων, πλήττοντας άμεσα την ανθρώπινη υγεία και την ποιότητα ζωής. Ειδικά στα μεσογειακά οικοσυστήματα, οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές υπονομεύουν την ικανότητα ανάκαμψης της βιοποικιλότητας.
Σκεφτείτε τη χαλέπιο πεύκη: Χρειάζεται 15 με 20 χρόνια για να δημιουργήσει μια βιώσιμη τράπεζα σπερμάτων. Αν ξανακαεί πριν αυτό το διάστημα, η φυσική αναγέννηση γίνεται αδύνατη, μετατρέποντας το δάσος σε θαμνώδη ή φρυγανική έκταση. Το βλέπουμε ήδη σε περιοχές της Αττικής και της Πελοποννήσου. Η κεφαλληνιακή ελάτη, μάλιστα, δεν αναβλαστάνει καθόλου, καθιστώντας την απώλειά της ουσιαστικά μη αναστρέψιμη για έναν αιώνα!
Οι επιπτώσεις δεν σταματούν στη χλωρίδα. Ο κατακερματισμός των βιοτόπων απομονώνει πληθυσμούς ζώων, όπως ερπετά και ασπόνδυλα, διακόπτοντας τη γενετική τους ροή και απειλώντας τη μακροπρόθεσμη επιβίωσή τους. Θυμηθείτε την πυρκαγιά στη Δαδιά το 2023, όπου χάθηκαν κρίσιμες θέσεις φωλιάσματος του σπάνιου μαυρόγυπα.
Και υπάρχει ο αέρας που αναπνέουμε. Οι μεγάλες πυρκαγιές εκτοξεύουν την ατμοσφαιρική ρύπανση. Συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 έφτασαν τα 190 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν το ασφαλές όριο είναι μόλις 10. Τα σωματίδια από την καύση βιομάζας έχουν μάλιστα μεγαλύτερο οξειδωτικό δυναμικό από αυτά των οχημάτων, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο αναπνευστικών προβλημάτων.
Αυτό που πολλοί ξεχνάμε είναι ότι δεν καίγονται μόνο τα δέντρα. Καίγονται κατοικίες, μονωτικά υλικά, ελαστικά, ηλεκτρονικές συσκευές, ακόμα και φωτοβολταϊκά. Όλα αυτά απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα διοξίνες, πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες και βαρέα μέταλλα – μια τοξική «βόμβα» για την Πολιτική δημόσιας υγείας και το περιβάλλον.
Προσοχή και στη στάχτη! Μετά την κατάσβεση, η παραμένουσα στάχτη είναι επικίνδυνη. Απομακρύνετέ την με μάσκα, γάντια και νερό χαμηλής πίεσης, για να αποφύγετε την επαναιώρηση των σωματιδίων.
Οι επιπτώσεις μιας μεγάλης πυρκαγιάς δεν τελειώνουν όταν σβήσει η τελευταία φλόγα. Η έκθεση στους ρύπους μπορεί να συνεχιστεί για μήνες, μέσω της επαναιώρησης της τέφρας, της μόλυνσης των υδάτων και της μεταφοράς επιβλαβών ουσιών στην τροφική αλυσίδα. Προστατέψτε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας, ακόμα καιρό μετά την καταστροφή. Η φύση έχει ανάγκη την προσοχή μας, πριν και *μετά* την καταστροφή.
