Εμπειρογνώμονες αναδεικνύουν κενά στην πυροπροστασία μονάδων ανακύκλωσης
Εμπειρογνώμονες αναδεικνύουν κενά στην πυροπροστασία μονάδων ανακύκλωσης
Οι πρόσφατες πυρκαγιές σε μονάδες ανακύκλωσης ανά την Ελλάδα αναδεικνύουν ένα διαρκές πρόβλημα, με τις επιχειρήσεις κατάσβεσης να αποδεικνύονται ιδιαίτερα απαιτητικές λόγω των μεγάλων ποσοτήτων εύφλεκτων υλικών. Το φαινόμενο αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες λειτουργίας των εγκαταστάσεων. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η συσσώρευση μεγάλων όγκων υλικών, σε συνδυασμό με ανεπαρκή μέτρα πυροπροστασίας και ελλιπείς ελέγχους, μετατρέπει αυτές τις μονάδες σε εστίες κινδύνου, ικανές να προκαλέσουν εκτεταμένες καταστροφές.
σχετικά άρθρα
Όταν οι μονάδες αυτές βρίσκονται σε γειτνίαση με κατοικίες, αποθήκες ή δασικές εκτάσεις, ο κίνδυνος λαμβάνει ευρύτερες διαστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πυρκαγιά που ξέσπασε στις 4 Ιουλίου στη δυτική Θεσσαλονίκη, η οποία, αφού ξεκίνησε από χαμηλή βλάστηση, επεκτάθηκε σε μεγάλη μονάδα ανακύκλωσης στη Φιλοθέη Ευκαρπίας, οδηγώντας σε εκκένωση περιοχών μέσω του 112.
Η παράταξη «Οικολογία-Αλληλεγγύη», μέσω του επικεφαλής της Μιχάλη Τρεμόπουλου, έκανε λόγο για μια «επικίνδυνη γκρίζα ζώνη» που έχει αναπτυχθεί επί τριάντα χρόνια, όπου δασικές, αγροτικές εκτάσεις, κατοικίες και βιοτεχνικές μονάδες συνυπάρχουν χωρίς χωροταξικό σχέδιο και ζώνες ασφαλείας, ενώ οι έλεγχοι πυροπροστασίας χαρακτηρίζονται ελλιπείς.
Στις 9 Ιουλίου, μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στον Ασπρόπυργο, με την αρχική εκτίμηση να δείχνει ένα συνεργείο κατασκευής αναρτήσεων φορτηγών ως σημείο έναρξης, με την φωτιά να επεκτείνεται σε παρακείμενο οικόπεδο με σκραπ μετάλλου προς ανακύκλωση. Το περιστατικό προκάλεσε σοβαρές καταστροφές σε τρεις επιχειρήσεις και οδήγησε στον τραυματισμό 11 ατόμων, με έναν εξ αυτών να καταλήγει. Ο Σταύρος Χρηστίδης, μέλος της Διοίκησης του Εργατικού Κέντρου, έκανε λόγο για έλλειψη μέτρων προστασίας στην περιοχή.
Ακόμη μία πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 11 Ιουλίου σε εταιρεία ανακύκλωσης στο Ομορφοχώρι Λάρισας, όπου η παρουσία μεγάλων ποσοτήτων ανακυκλώσιμων υλικών, ελαστικών και οχημάτων δυσχέρανε την κατάσβεση. Σχετικά με αυτό το περιστατικό, διερευνάται το ενδεχόμενο εμπρησμού, αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Η επανειλημμένη εκδήλωση πυρκαγιών εγείρει ανησυχίες σχετικά με την τήρηση και εφαρμογή των πρωτοκόλλων πυρασφάλειας σε αυτές τις επιχειρήσεις. Ενδεικτικά, το 2025 καταγράφηκαν 9 σοβαρές πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις διαχείρισης ανακυκλώσιμων, με έξι περιστατικά να σημειώνονται τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Οι μονάδες αυτές αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες εύφλεκτων υλικών, όπως πλαστικά, χαρτί, ξύλο, υφάσματα, ελαστικά, ακόμη και μπαταρίες λιθίου. Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν αυτές οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε βιομηχανικές ζώνες, όπως στον Ασπρόπυργο, όπου συνυπάρχουν μονάδες καυσίμων, χημικές βιομηχανίες και αποθήκες, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης εξάπλωσης της φωτιάς.
Ο Μιχάλης Χάλαρης, καθηγητής Ανάλυσης & Διαχείρισης Ανθρωπογενών και Φυσικών Καταστροφών και αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, τονίζει την έλλειψη εξειδικευμένου κανονιστικού πλαισίου πυροπροστασίας για τις εγκαταστάσεις ανακύκλωσης στην Ελλάδα, οι οποίες επί του παρόντος υπάγονται σε γενικούς κανονισμούς. Προτείνει την καθιέρωση συγκεκριμένων προδιαγραφών για το ύψος και την απόσταση των αποθηκευμένων αποβλήτων, την εγκατάσταση θερμικών καμερών, τη χρήση νέων κατασβεστικών υλικών και συστημάτων έγκαιρης ανίχνευσης, καθώς και τη διενέργεια συνεχών και διαφανών ελέγχων. Επισημαίνει, επίσης, την επιφανειακή προσέγγιση του χωροταξικού σχεδιασμού όσον αφορά την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα υστερεί στην εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων.
Ο Ανδρέας Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, υπογραμμίζει την ανάγκη έκδοσης ειδικής πυροσβεστικής διάταξης για τα μέτρα πυροπροστασίας των μονάδων ανακύκλωσης, δεδομένου του υψηλού κινδύνου. Προτείνει τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για τη νομιμότητα αυτών των επιχειρήσεων πανελλαδικά, καθώς ορισμένα περιστατικά χαρακτηρίζονται ύποπτα. Επισημαίνει, επίσης, ότι η συνύπαρξη μονάδων ανακύκλωσης με αγροτοδασικές εκτάσεις, αποθήκες και κατοικίες είναι καταστροφική και υποστηρίζει ότι δεν θα έπρεπε να χορηγούνται άδειες λειτουργίας χωρίς την τήρηση αυστηρότατων μέτρων ασφαλείας.
Ο Δρ. Φίλιππος Κυρκίτσος, Περιβαλλοντολόγος και πρόεδρος της «Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης», εκτιμά ότι ο εμπρησμός δεν αποτελεί το συνηθέστερο αίτιο, καθώς οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται εμπορεύσιμα υλικά. Ωστόσο, επισημαίνει τη μη τήρηση προδιαγραφών ασφαλείας, θεωρώντας πολλές μονάδες παράνομες ή ανεπαρκείς ως προς τις αποστάσεις, τα σκέπαστρα και τα συστήματα κατάσβεσης. Κάνει λόγο για έναν φαύλο κύκλο ελλιπών ελέγχων λόγω υποστελέχωσης των υπηρεσιών και τονίζει τον κίνδυνο από την ακατάλληλη στοίβαξη και αποθήκευση υλικών, που μετατρέπουν τις ποσότητες σε «βόμβες».
Η Δρ. Αλεξάνδρα Σοφία Τόγια, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), ο οποίος εποπτεύει τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, χαρακτήρισε ανησυχητικά τα συμβάντα, εκφράζοντας φόβους για μείωση των υποδομών διαχείρισης αποβλήτων. Διευκρίνισε ότι οι έλεγχοι δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του ΕΟΑΝ και είναι δύσκολοι λόγω υποστελέχωσης. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι πιθανώς υπάρχουν ανεπαρκή μέτρα πυροπροστασίας, τονίζοντας τον εύφλεκτο χαρακτήρα των υλικών και την αρνητική επίδραση της κλιματικής κρίσης σε συνδυασμό με την ελλιπή αποθήκευση. Πρότεινε την επαναξιολόγηση των μέτρων, την υιοθέτηση ασφαλέστερων πρακτικών αποθήκευσης και τη δημιουργία μητρώου συμβάντων για την παρακολούθηση της κατάστασης.
