Το ζήτημα της διατήρησης των διατηρητέων κτηρίων επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς ένα σημαντικό μέρος του κτηριακού αποθέματος της Ελλάδας αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις. Ημερίδα, την οποία διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων στις 29 Απριλίου 2026, με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», αναδεικνύει την πολυσύνθετη φύση του ζητήματος, το οποίο υπερβαίνει τα όρια της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και αφορά την ιστορική ταυτότητα των πόλεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
σχετικά άρθρα
Η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, σε δηλώσεις της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, επισημαίνει την επιτακτική ανάγκη για ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο στήριξης. Τονίζει την απαίτηση για ένα μόνιμο και λειτουργικό πλαίσιο που να περιλαμβάνει οικονομική ενίσχυση, φορολογικές ελαφρύνσεις και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, σε άμεση συνάρτηση με τη διατήρηση και αποκατάσταση των διατηρητέων. Σύμφωνα με την ίδια, η ευθύνη δεν μπορεί να επιβαρύνει αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες, αλλά άπτεται συνολικά της πολιτείας, ενώ υπογραμμίζει την αναγκαιότητα ενεργοποίησης θεσμικών εργαλείων που παραμένουν ανενεργά επί σειρά ετών.
Η συντήρηση των διατηρητέων κτηρίων είναι σημαντικά ακριβότερη σε σχέση με σύγχρονα ακίνητα, υπολογιζόμενη δύο έως και τέσσερις φορές υψηλότερη. Το κόστος εκκινεί από 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και δύναται να υπερβεί τα 4.000 ευρώ, ανάλογα με την κατάσταση του κτηρίου. Η δυσχέρεια ανταπόκρισης στο οικονομικό βάρος, οι χρονοβόρες εγκρίσεις και η έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων, οδηγούν συχνά σε αδράνεια ή εγκατάλειψη των ακινήτων, εν αναμονή ουσιαστικής κρατικής στήριξης ή ευρωπαϊκών πόρων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο φορολογικό ζήτημα. Επισημαίνεται ότι τα διατηρητέα ακίνητα δεν δύνανται να αντιμετωπίζονται ισοδύναμα με τα υπόλοιπα, δεδομένων των περιορισμών χρήσης και των αυξημένων υποχρεώσεων συντήρησης που φέρουν. Για τον λόγο αυτό, τίθεται ως βασική προτεραιότητα η διαμόρφωση ενός δικαιότερου φορολογικού πλαισίου, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για ένα σταθερό πρόγραμμα χρηματοδότησης αποκαταστάσεων, με σαφείς κανόνες και διαρκείς πόρους.
Η κ. Βρεττάκου τονίζει ότι η χώρα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου ελλοχεύει ο κίνδυνος οριστικής απώλειας ενός μεγάλου μέρους του ιστορικού κτηριακού αποθέματος και, μαζί του, της σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν της Ελλάδας.
Σημαντική είναι επίσης η συμβολή του τεχνικού κόσμου. Οι ιδιοκτήτες υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα ενεργότερης συμμετοχής μηχανικών, μελετητών και επιστημονικών φορέων, τόσο στη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτύπων αποκατάστασης, όσο και στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένων επαγγελματιών. Σημειώνεται ότι, χωρίς αυτή τη συνεργασία, οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία δυσκολεύεται να αποδώσει στην πράξη.
Η Ημερίδα με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», διοργανώνεται από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων και θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026, ώρα 16:00, στο ΤΕΕ.
