Αττική: 42% των δασών στάχτη – 50 χρόνια για ανάκαμψη
Αττική στο κόκκινο: 42% των δασών στάχτη σε μια δεκαετία – Ο Κιθαιρώνας θα μας «στοιχειώνει» για 50 χρόνια
Η Αττική μετρά τις πληγές της, καθώς πάνω από 800.000 στρέμματα δασών έγιναν στάχτη τα τελευταία δέκα χρόνια, με την πρόσφατη καταστροφή στον Κιθαιρώνα να προσθέτει 130.000 καμένα στρέμματα στον ήδη θλιβερό απολογισμό. Αυτό σημαίνει ότι το 42% της συνολικής δασικής έκτασης της ηπειρωτικής Αττικής έχει πλέον χαθεί, μια απώλεια που θα στοιχειώνει την περιοχή για τουλάχιστον μισό αιώνα.
σχετικά άρθρα
Η πύρινη λαίλαπα που έπληξε το Πόρτο Γερμενό, την Ψάθα, τον Άγιο Βασίλειο και μεγάλο μέρος της Βοιωτίας, αφάνισε ένα ζωτικής σημασίας δασικό σύμπλεγμα. Σύμφωνα με τα δορυφορικά δεδομένα του Copernicus, που επεξεργάστηκε το meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μόνο αυτή η πυρκαγιά άφησε πίσω της 102.000 στρέμματα στάχτης στην Αττική και επιπλέον 31.000 στη Βοιωτία.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Από το 2017, δεκαπέντε μεγάλες πυρκαγιές έχουν μετατρέψει την άλλοτε καταπράσινη «πίσω αυλή» της Αττικής σε ένα απέραντο καμένο τοπίο. Από τα 1.230.000 στρέμματα δάσους, τα 512.000 έχουν πλέον εξαφανιστεί.
Το δάσος του Κιθαιρώνα δεν ήταν απλά πεύκα. Ήταν ένα σύνθετο οικοσύστημα με χαλέπιο πεύκη, πουρνάρια, κουμαριές, σχίνους, δρύες και κυπαρίσσια. Ένας ζωντανός βιολογικός διάδρομος για εκατοντάδες είδη φυτών και ζώων, που εξελίχθηκε επί αιώνες. Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στη βιοποικιλότητα της Στερεάς Ελλάδας.
Πέρα από την οικολογική του αξία, το δάσος λειτουργούσε ως φυσικός ρυθμιστής του κλίματος. Αποθήκευε διοξείδιο του άνθρακα, συνεισφέροντας στην καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου, και απελευθέρωνε υδρατμούς, δροσίζοντας την ατμόσφαιρα. Η απώλεια αυτού του «κλιματιστικού» θα εντείνει τις ακραίες θερμοκρασίες, ενώ η μειωμένη φυλλική επιφάνεια θα επιδεινώσει την ποιότητα του αέρα, καθιστώντας τον λιγότερο φιλτραρισμένο από ρύπους και σωματίδια.
Οι άμεσες συνέπειες δεν αργούν. Με τις πρώτες έντονες βροχοπτώσεις, ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων στις χαμηλότερες περιοχές της δυτικής Αττικής και της Βοιωτίας εκτοξεύεται. Οι κατεστραμμένες ρίζες των δέντρων δεν συγκρατούν πλέον το έδαφος, και η στάχτη εμποδίζει την απορρόφηση του νερού, οδηγώντας σε διάβρωση και μεταφορά φερτών υλικών. Η κατάσταση απαιτεί άμεση προσοχή στην Πολιτική διαχείρισης φυσικών καταστροφών.
Η φύση διαθέτει μηχανισμούς άμυνας. Η χαλέπιος πεύκη απελευθερώνει σπόρους μετά τη φωτιά, και κάποιοι θάμνοι αναβλαστάνουν γρήγορα. Ωστόσο, για να επανέλθει η περιοχή σε ένα πυκνό δάσος με πλήρεις οικολογικές λειτουργίες, θα χρειαστούν τουλάχιστον τρεις έως πέντε δεκαετίες. Εάν νέες πυρκαγιές πλήξουν τις ίδιες εκτάσεις πριν ολοκληρωθεί η αναγέννηση, το δάσος κινδυνεύει να χαθεί για πάντα, αντικαθιστώμενο από αραιή θαμνώδη βλάστηση ή ακόμα και βραχώδεις ερήμους.
Αυτή η καταστροφή δεν αφορά μόνο τα δέντρα και τα ζώα. Αφορά την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Αττικής, την υγεία μας, το κλίμα μας, την Οικονομία μας. Είναι ένα ηχηρό καμπανάκι για την ανάγκη για πραγματική προστασία του περιβάλλοντος και για την άμεση εφαρμογή σχεδίων πρόληψης και αποκατάστασης, ώστε οι επόμενες γενιές να μην κληρονομήσουν ένα καμένο τοπίο, αλλά μια ζωντανή και πράσινη Ελλάδα.
