Στην Κρήτη, το βράδυ της Ανάστασης χαρακτηρίζεται από ξεχωριστά έθιμα, περιλαμβάνοντας φιλικούς ανταγωνισμούς μεταξύ των ενοριών κάθε χωριού. Στόχος είναι η δημιουργία της μεγαλύτερης φουνάρας, συμβολίζοντας το «κάψιμο του Ιούδα» κατά το άκουσμα του «Χριστός Ανέστη».
σχετικά άρθρα
Στα Ανώγεια της Κρήτης, παρατηρείται ένα ιδιαίτερο φαινόμενο. Ενώ το χωριό διαθέτει πέντε επίσημες ενορίες – το Μετόχι, τον Άι-Γιώργη, τον Άι-Γιάννη, το Περαχώρι και τα Σείσαρχα – τη νύχτα του Μεγάλου Σαββάτου εμφανίζεται μία έκτη, άτυπη αλλά εξαιρετικά ενεργή κοινότητα, αυτή του Λαγγού.
Οι κάτοικοι του Λαγγού, αν και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους συμμετέχουν στις λειτουργίες των γειτονικών εκκλησιών, κατά την περίοδο του Πάσχα «αυτονομούνται», διοργανώνοντας τη δική τους ξεχωριστή γιορτή και προσδίδοντας ένα ιδιαίτερο χρώμα στον ανωγειανό εορτασμό. Οι υπόλοιποι Ανωγειανοί τους αναφέρουν χιουμοριστικά ως «Παλαιστίνιους», λόγω της ύπαρξης «πατρίδας» χωρίς επίσημα αναγνωρισμένη ενορία, δηλαδή χωρίς δικό τους ιερέα ή ναό. Ωστόσο, το βράδυ της Ανάστασης, η κοινότητα του Λαγγού δίνει δυναμικό παρόν με το δικό της εντυπωσιακό αρφανό.
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, τα παιδιά κάθε ενορίας ξεκινούν από νωρίς την προετοιμασία. Μεταφέρουν με επιμέλεια τα αρφανόξυλα, τα οποία έχουν συγκεντρωθεί επί εβδομάδες, στις προκαθορισμένες θέσεις πέριξ του χωριού. Εκεί τα τοποθετούν και τα συμπιέζουν, δημιουργώντας μεγάλους κυλινδρικούς σωρούς. Στην κορυφή κάθε σωρού τοποθετείται ένα αυτοσχέδιο ομοίωμα του Ιούδα, το οποίο αναμένει να καεί με το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης.
Με το άκουσμα του «Χριστός Ανέστη» από τον ιερέα, οι φωτιές ανάβουν ταυτόχρονα, φωτίζοντας ολόκληρα τα Ανώγεια. Η νύχτα μετατρέπεται σε μέρα, οι καμπάνες ηχούν αδιάκοπα και το χωριό κατακλύζεται από ενθουσιασμό, λίγο πριν το παραδοσιακό πασχαλινό τραπέζι.
Μετά την ολοκλήρωση της αναστάσιμης λειτουργίας, κάθε ενορία πραγματοποιεί νέα περιφορά της εικόνας της Ανάστασης. Οι πιστοί συνοδεύουν την πομπή, ανταλλάσσοντας ευχές με όσους αναμένουν έξω από τις οικίες τους, σε μία συγκινητική κορύφωση του ανωγειανού εορτασμού.
