Στα πρόθυρα της οριστικής κατάρρευσης βρίσκεται το προβληματικό πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS), που αναπτύσσεται από κοινού από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία, σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους αξιωματούχους σε Παρίσι και Βερολίνο που μίλησαν στο POLITICO.
σχετικά άρθρα
Όπως ανέφερε αξιωματούχος που γνωρίζει τη σκέψη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, «ένα ενδεχόμενο ανακοίνωσης ότι [το πρόγραμμα] τελειώνει είναι πιο πιθανό από μια επανεκκίνησή του». Την ίδια εκτίμηση συμμερίζεται και Γάλλος βουλευτής με εμπλοκή στη χάραξη αμυντικής πολιτικής. «Το FCAS είναι νεκρό, όλοι το ξέρουν, αλλά κανείς δεν θέλει να το πει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αποτυχία του εμβληματικού αυτού προγράμματος, που στόχευε στην ανάπτυξη μαχητικού έκτης γενιάς σε συνδυασμό με drones και ένα ενιαίο “combat cloud”, θα αποτελούσε σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Μακρόν. Ο ίδιος είχε εγκαινιάσει το σχέδιο το 2017 μαζί με την τότε καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, ωστόσο εδώ και σχεδόν έναν χρόνο το πρόγραμμα έχει παραλύσει λόγω σφοδρών βιομηχανικών συγκρούσεων, τροφοδοτώντας σενάρια για το μέλλον του.
«Μια κατάρρευση θα ήταν κακό μήνυμα – γι’ αυτό και ο Μακρόν πιέζει να σωθεί», σημείωσε ο ίδιος αξιωματούχος, που όπως και οι υπόλοιποι μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας. Το γερμανικό κυβερνητικό γραφείο Τύπου και το γαλλικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησαν άμεσα σε ερωτήματα του POLITICO σχετικά με το ενδεχόμενο άμεσου τέλους του FCAS.
Παρά ταύτα, Γάλλοι αξιωματούχοι δηλώνουν δημοσίως ότι εξακολουθούν να επιθυμούν τη διάσωση του προγράμματος. «Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να προσπαθήσουμε να σώσουμε αυτό το πρόγραμμα. Θα δούμε πού μπορούμε να καταλήξουμε», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο επικεφαλής της γαλλικής υπηρεσίας εξοπλισμών, Πατρίκ Παϊγιού.
Τα αδιέξοδα γύρω από το FCAS αναδεικνύουν ευρύτερα τα προβλήματα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη σπεύδει να επανεξοπλιστεί απέναντι σε μια αναζωπυρωμένη Ρωσία και στη σταδιακή στρατιωτική αποστασιοποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο επίκεντρο των έντονων αντιπαραθέσεων βρίσκεται το επανδρωμένο μαχητικό, με τις εταιρείες Dassault Aviation και Airbus να συγκρούονται για την ηγεσία, την τεχνολογία και την κατανομή του έργου, χωρίς να διαφαίνεται λύση. Η Dassault ζητά μεγαλύτερο έλεγχο στην ανάπτυξη του Next Generation Fighter (NGF), βασικού πυλώνα του FCAS.
Για μήνες, Παρίσι και Βερολίνο προσπαθούσαν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, θέτοντας μάλιστα ως καταληκτική ημερομηνία την 17η Δεκεμβρίου του περασμένου έτους. Η προθεσμία παρήλθε χωρίς συμφωνία.
Το αρνητικό κλίμα ενισχύεται καθώς το Βερολίνο φαίνεται να εξετάζει δραστικές εναλλακτικές. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει, σύμφωνα με κυβερνητικούς και βιομηχανικούς αξιωματούχους, μελετήσει σενάρια που κυμαίνονται από τον διαχωρισμό του επανδρωμένου μαχητικού σε δύο εθνικά αεροσκάφη έως –πιο πρόσφατα– την πλήρη αποχώρηση της Γερμανίας από το πρόγραμμα.
Ο Μερτς φέρεται να έχει μεταφέρει αυτές τις σκέψεις σε απεσταλμένους που επισκέφθηκαν το Παρίσι, αν και στο Βερολίνο αναζητείται ακόμη ο τρόπος διαχείρισης μιας τέτοιας ανακοίνωσης.
Η αναταραχή γύρω από το FCAS έχει στρέψει τα βλέμματα στο ανταγωνιστικό πρόγραμμα Global Combat Air Programme (GCAP), που υλοποιείται από την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία. Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άμυνας δήλωσαν στο POLITICO ότι η Γερμανία έχει διερευνήσει αθόρυβα τις προϋποθέσεις πιθανής συμμετοχής της στο GCAP.
Σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι εμφανίστηκε ανοιχτή σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο όταν ο Μερτς έθεσε το ζήτημα σε συνάντησή τους τον προηγούμενο μήνα.
Μετά τα δημοσιεύματα περί πιθανής γερμανικής στροφής προς το GCAP, ο Μακρόν φέρεται, σύμφωνα με τη Le Parisien, να απέστειλε επιστολή στον Μερτς ζητώντας τη θέση του για το FCAS. Οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν το θέμα στο περιθώριο του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτής της εβδομάδας.
Στο Βερολίνο, πάντως, Γερμανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η χώρα εξακολουθεί να θέλει να διατηρήσει τμήματα του προγράμματος, ιδίως το κοινό combat cloud και άλλα διαμοιραζόμενα συστήματα, ακόμη και αν το ίδιο το μαχητικό καταλήξει να χωριστεί σε δύο διαφορετικά αεροσκάφη.
