Το ελληνικό διαβατήριο συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα παγκοσμίως
Το ελληνικό διαβατήριο συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα ταξιδιωτικά έγγραφα παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας περίοπτη θέση στον Παγκόσμιο Δείκτη Διαβατηρίων.
Το ελληνικό διαβατήριο συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα παγκοσμίως
Η Ελλάδα τοποθετείται στην 3η κατηγορία του δείκτη, με σκορ κινητικότητας 174, παρέχοντας στους κατόχους του τη δυνατότητα πρόσβασης σε ένα ευρύ φάσμα προορισμών ανά τον κόσμο.
σχετικά άρθρα
Το εν λόγω σκορ κινητικότητας μεταφράζεται σε δυνατότητα ταξιδιού σε 120 χώρες χωρίς την ανάγκη θεώρησης εισόδου. Επιπλέον, οι κάτοχοι ελληνικού διαβατηρίου μπορούν να λάβουν βίζα κατά την άφιξη σε 28 χώρες, ενώ για άλλες 12 απαιτείται ταχεία ηλεκτρονική αίτηση (ΕΤΑ). Σε 27 προορισμούς απαιτείται ηλεκτρονική αίτηση και υποβολή σχετικών εγγράφων, ενώ για 11 χώρες η διαδικασία περιλαμβάνει την αυτοπρόσωπη παρουσία σε προξενείο για την υποβολή αίτησης και εγγράφων. Σημειώνεται ότι δεν υφίσταται χώρα που να αρνείται την είσοδο σε ταξιδιώτη με ελληνικό διαβατήριο.
Στην κορυφή της κατάταξης, στην 1η κατηγορία, βρίσκεται το διαβατήριο των ΗΠΑ με σκορ κινητικότητας 182. Στη 2η κατηγορία συγκαταλέγονται τα διαβατήρια της Γαλλίας και της Ισπανίας, αμφότερα με σκορ 175. Η Ελλάδα, με σκορ 174, βρίσκεται στην ίδια κατηγορία με χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Μαλαισία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Σιγκαπούρη, η Σουηδία και η Ελβετία.
Η ισχύς ενός διαβατηρίου, όπως αποτυπώνεται στο σκορ κινητικότητας, δεν είναι απλώς συμβολική. Αντιθέτως, αντανακλά την πραγματικότητα των παγκόσμιων ανισοτήτων και των διαρκώς μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών εξελίξεων. Οι θέσεις των χωρών στην κατάταξη αυτή επηρεάζονται από αυτούς τους παράγοντες, οδηγώντας σε αυξομειώσεις στην ισχύ των διαβατηρίων.
Κατά την τελευταία δεκαετία, παρατηρείται αύξηση του αριθμού των χωρών που βελτιώνουν τη θέση τους στην κατάταξη. Αυτό, αρχικά, μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ενός ολοένα και πιο ανοιχτού κόσμου για ταξίδια αναψυχής ή επαγγελματικά. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ο Αρμάν Αρτόν, διαχειριστής του Παγκόσμιου Δείκτη Διαβατηρίων, επισημαίνει ότι τα στατιστικά στοιχεία υποδεικνύουν την υπογραφή ενός αυξανόμενου αριθμού συμφωνιών για είσοδο χωρίς θεώρηση.
Ο κ. Αρτόν εξηγεί ότι η ισχύς των διαβατηρίων μικρών νησιωτικών εθνών ενισχύθηκε, καθώς τους παραχωρήθηκε καθεστώς απαλλαγής από θεώρηση από αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό αποδίδεται, ενδεχομένως, στους μικρούς πληθυσμούς τους, οι οποίοι δεν θεωρούνται απειλή για την εθνική ασφάλεια, καθώς και στην αντίληψη ορισμένων κυβερνήσεων ότι αποτελεί ηθική υποχρέωση να παρέχουν ταξίδια χωρίς βίζα σε πληθυσμούς που επηρεάζονται άμεσα από την κλιματική κρίση. Διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν και την πορεία άλλων διαβατηρίων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Βανουάτου, το οποίο υποχώρησε κατά 14 μονάδες, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο το αφαίρεσαν από τον κατάλογο απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, λόγω ανησυχιών σχετικά με το πρόγραμμα υπηκοότητας επενδυτών του. Οι ΗΠΑ, παρά την κορυφαία τους θέση, σημείωσαν απώλεια πέντε μονάδων, κυρίως λόγω της εφαρμογής αμοιβαιότητας στα συστήματα θεωρήσεων από άλλες χώρες, ως απάντηση στην αυστηροποίηση των απαιτήσεων έκδοσης βίζας από την Ουάσιγκτον.
Αντιθέτως, χώρες όπως το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Συρία, το Πακιστάν και η Σομαλία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς στην ταξιδιωτική πρόσβαση. Ενδεικτικά, οι κάτοχοι αφγανικού διαβατηρίου μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς βίζα σε μόλις τρεις χώρες, ενώ απαιτείται αίτηση για βίζα σε προξενείο για ταξίδια σε 113 χώρες. Η αδυναμία ενός διαβατηρίου μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια ακόμα και σε άτομα με σημαντικά επιτεύγματα, όπως στην περίπτωση του Ομάρ Αρτάν, του πρώτου διαιτητή από τη Σομαλία που θα συμμετείχε σε Μουντιάλ, στον οποίο απαγορεύτηκε η είσοδος στις ΗΠΑ. Αντίστοιχα, ο εικαστικός καλλιτέχνης Σάιεντ Χουσεΐν από το Πακιστάν χρειάστηκε τρεις προσπάθειες για να του χορηγηθεί βίζα για τις ΗΠΑ το 2024, παρότι είχε λάβει άδεια παραμονής από το 2019.
Συχνά, παρατηρείται μια αντιστροφή στην προσβασιμότητα των χωρών. Έθνη όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία διαθέτουν μερικά από τα ισχυρότερα διαβατήρια παγκοσμίως, ωστόσο διατηρούν σχετικά κλειστά σύνορα. Αντιθέτως, χώρες με αδύναμα διαβατήρια, όπως το Νότιο Σουδάν, η Νιγηρία, η Αιθιοπία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου οι πολίτες τους απαιτούν βίζα για τους περισσότερους προορισμούς, δέχονται σχετικά εύκολα ξένους επισκέπτες.
Η συμφωνία Σένγκεν, στην οποία συμμετέχουν 29 ευρωπαϊκές χώρες (συν τέσσερις που εφαρμόζουν παρόμοιους κανόνες), διευκολύνει την πρόσβαση χωρίς βίζα σε περίπου τις μισές χώρες του πλανήτη. Παρόλα αυτά, πολίτες από συγκεκριμένες περιοχές, όπως η νότια και νοτιοανατολική Ασία, η βόρεια Αφρική, η κεντρική Ασία, η Μέση Ανατολή και το μεγαλύτερο μέρος της Υποσαχάριας Αφρικής, οι οποίοι δεν καλύπτονται από αυτή τη διευκόλυνση, οφείλουν να εξασφαλίσουν βίζα εκ των προτέρων από το εκάστοτε προξενείο. Αυτές οι πολιτικές ταξιδιωτικής πρόσβασης αναδεικνύουν τη σύνθετη φύση της παγκόσμιας κινητικότητας.
