Το ΕΔΑΔ εξετάζει για πρώτη φορά καταγγελία κακομεταχείρισης μεταναστών

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), με έδρα το Στρασβούργο, εξετάζει για πρώτη φορά στην ιστορία του προσφυγή που αφορά καταγγελλόμενη κακομεταχείριση σε ισπανικό Κέντρο Κράτησης Αλλοδαπών (CIE).

Το ΕΔΑΔ εξετάζει για πρώτη φορά καταγγελία κακομεταχείρισης μεταναστών
Το ΕΔΑΔ εξετάζει για πρώτη φορά καταγγελία κακομεταχείρισης μεταναστών

Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου ελέγχου σχετικά με τις συνθήκες κράτησης μεταναστών στην Ισπανία.

σχετικά άρθρα

Το Δικαστήριο ζήτησε από την ισπανική κυβέρνηση να υποβάλει λεπτομερείς εξηγήσεις για ένα περιστατικό που φέρεται να συνέβη τον Ιανουάριο του 2020 στο Κέντρο Κράτησης της Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου (Zona Franca) της Βαρκελώνης. Επιπρόσθετα, ζητήθηκε η αποστολή του πλήρους βιντεοληπτικού υλικού του συμβάντος, καθώς και πληροφορίες για τα τρέχοντα μέτρα που εφαρμόζονται στο εν λόγω κέντρο για την πρόληψη περιστατικών βίας και κακομεταχείρισης.

Η προσφυγή κατατέθηκε από την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Irídia, η οποία εκπροσωπεί έναν μετανάστη που κρατούνταν στο κέντρο και κατήγγειλε ότι δέχτηκε βίαιη επίθεση από αστυνομικό.

Οι καταγγελίες

Σύμφωνα με την προσφυγή, μετά από λεκτική αντιπαράθεση με αστυνομικούς, ένας αστυνομικός φέρεται να ακολούθησε τον κρατούμενο στο δωμάτιό του και να τον χτύπησε στον λαιμό, με αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία του και να πέσει στο έδαφος. Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι ακολούθως σύρθηκε στις σκάλες, ακινητοποιήθηκε με το γόνατο αστυνομικού στον λαιμό και, με τη συνδρομή και άλλων αστυνομικών, μεταφέρθηκε στο ιατρείο του κέντρου, όπου του χορηγήθηκε ηρεμιστική αγωγή. Κατά την αφήγησή του, μετά την επιστροφή του στο δωμάτιο, αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει χρησιμοποιώντας τα κορδόνια των παπουτσιών του. Μεταφέρθηκε εκ νέου στο ιατρείο και τέθηκε σε απομόνωση, ενώ λίγο μετά το περιστατικό απελάθηκε από την Ισπανία.

Η στάση της ισπανικής Δικαιοσύνης

Η υπόθεση είχε αρχειοθετηθεί από τον ανακριτή, ο οποίος εκτίμησε ότι δεν υπήρχαν επαρκείς ενδείξεις για την άσκηση δίωξης. Σύμφωνα με την απόφαση, η συμπεριφορά των αστυνομικών κρίθηκε συμβατή με τους ισχυρισμούς τους ότι στόχευαν στην ηρέμηση του κρατουμένου, χωρίς την άσκηση σωματικής βίας. Τον Νοέμβριο του 2024, το Εφετείο της Βαρκελώνης επικύρωσε την αρχειοθέτηση της υπόθεσης.

Μέχρι στιγμής, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν έχει εκδώσει απόφαση ούτε για το παραδεκτό ούτε για την ουσία της προσφυγής. Ωστόσο, με την κοινοποίηση της προσφυγής στις ισπανικές αρχές, ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα. Συγκεκριμένα, καλεί την ισπανική κυβέρνηση να παράσχει εξηγήσεις για τα μέτρα που έχουν ληφθεί προς αποτροπή περιστατικών κακομεταχείρισης στα Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών. Επίσης, ζητά πληροφορίες για την εκπαίδευση που έχουν λάβει οι εμπλεκόμενοι αστυνομικοί σχετικά με τις τεχνικές ακινητοποίησης και την πρόληψη της υπερβολικής χρήσης βίας. Τέλος, το Δικαστήριο ερευνά εάν η ισπανική Δικαιοσύνη διερεύνησε την υπόθεση με τον απαιτούμενο βαθμό ανεξαρτησίας και πληρότητας πριν την αρχειοθέτησή της. Επιπλέον, ζητείται το πλήρες υλικό από τις κάμερες ασφαλείας του κέντρου, καθώς η οργάνωση Irídia ισχυρίζεται ότι τα διαθέσιμα βίντεο δεν διαφυλάχθηκαν επαρκώς κατά την αρχική έρευνα.

Υπόθεση με ευρωπαϊκές προεκτάσεις

Η συγκεκριμένη υπόθεση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί την πρώτη φορά που το Στρασβούργο καλείται να εξετάσει καταγγελία για βασανιστήρια ή κακομεταχείριση σε ισπανικό Κέντρο Κράτησης Αλλοδαπών. Η αναμενόμενη απόφαση του Δικαστηρίου αναμένεται να θέσει ένα σημαντικό προηγούμενο όχι μόνο για την Ισπανία αλλά και για όλα τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς θα διευκρινίσει τις υποχρεώσεις των κρατών σχετικά με την προστασία των ατόμων που στερούνται την ελευθερία τους και τη διεξαγωγή αποτελεσματικών, ανεξάρτητων και ουσιαστικών ερευνών σε περιπτώσεις καταγγελιών για βασανιστήρια ή απάνθρωπη μεταχείριση, ένα ζήτημα με ευρείες διεθνείς προεκτάσεις. Προς το παρόν, η διαδικασία βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο, με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να έχει περιοριστεί στην αποστολή ερωτημάτων προς τις ισπανικές αρχές, χωρίς να έχει εκφράσει οποιαδήποτε κρίση για την ευθύνη του ισπανικού κράτους ή το βάσιμο των καταγγελιών, θίγοντας παράλληλα θέματα που αφορούν την εθνική Πολιτική.