Θανατική ποινή: ΟΗΕ ζητά αναστολή, οι εκτελέσεις εκτοξεύονται!

σχετικά άρθρα

ΣΟΚ: Αεροπλάνα συγκρούστηκαν στην πίστα στο Μαϊάμι!

Χάος στις ΗΠΑ: Πάνω από 16.000 ακυρώσεις πτήσεων λόγω παλιών καλωδίων – Έκκληση για 50 δισ. δολάρια

Κένυα: 200 χρόνια φυλάκιση στον αρχηγό αίρεσης για τον θάνατο 191 ανθρώπων

Ενώ ο πλανήτης κινείται διστακτικά προς την κατάργηση της θανατικής ποινής, με 133 χώρες στον ΟΗΕ να ζητούν επίσημα την αναστολή της, η πραγματικότητα σοκάρει: οι εκτελέσεις εκτοξεύτηκαν κατά 78% παγκοσμίως μέσα σε έναν μόνο χρόνο! Η Διεθνής Αμνηστία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αποκαλύπτοντας μια τρομακτική αντίφαση.

Η απόφαση της Τρίτης Επιτροπής της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η οποία συγκέντρωσε δύο περισσότερες θετικές ψήφους από την αντίστοιχη διαδικασία του 2024, επιβεβαιώνει τη διεύρυνση του μετώπου κατά της εσχάτης των ποινών. Η Ιταλία, με ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, χαιρέτισε την εξέλιξη, με τον υπουργό Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι να τονίζει πως η διεθνής κοινότητα απομακρύνεται από πρακτικές που παραβιάζουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στη ζωή.

Αυτή η διπλωματική νίκη, προϊόν συνεργασίας μεταξύ κρατών και οργανώσεων όπως η Διεθνής Αμνηστία και η Κοινότητα του Sant’Egidio, έρχεται όμως να σκοντάψει πάνω στα σκληρά νούμερα. Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2025 καταγράφει τουλάχιστον 2.707 εκτελέσεις σε 17 χώρες, αριθμός που αποτελεί αύξηση 78% σε σχέση με τις 1.518 του 2024. Είναι ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί από την οργάνωση από το 1981!

Το Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της τραγικής αύξησης, με τουλάχιστον 2.159 εκτελέσεις μέσα σε έναν χρόνο – υπερδιπλάσιες από το 2024. Ακολουθούν η Σαουδική Αραβία με τουλάχιστον 356, η Υεμένη με 51 και οι Ηνωμένες Πολιτείες με 47. Στις ΗΠΑ, ο αριθμός των εκτελέσεων το 2025 είναι ο υψηλότερος από το 2009, αναδεικνύοντας τη συνεχιζόμενη διχογνωμία γύρω από το ζήτημα, τόσο σε πολιτικό όσο και σε νομικό επίπεδο.

Η πραγματική παγκόσμια εικόνα είναι πιθανότατα ακόμη πιο ζοφερή. Η Κίνα, το Βιετνάμ και η Βόρεια Κορέα κρατούν τα στοιχεία ως κρατικό απόρρητο, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για χιλιάδες εκτελέσεις ετησίως. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εκτέλεση τουλάχιστον 1.257 ανθρώπων για αδικήματα σχετικά με ναρκωτικά στην Κίνα, το Ιράν, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τη Σιγκαπούρη. Αυτά τα αδικήματα δεν πληρούν τα διεθνή κριτήρια για τα «σοβαρότερα εγκλήματα» που θα επέτρεπαν τη διατήρηση της θανατικής ποινής.

Στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, οι εκτελέσεις εκτοξεύτηκαν από 1.442 το προηγούμενο έτος σε τουλάχιστον 2.611 το 2025. Αντίθετα, στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία δεν καταγράφηκαν νέες θανατικές καταδίκες ή εκτελέσεις, με τη Λευκορωσία –τη μόνη ευρωπαϊκή χώρα που τη διατηρεί– να μην προχωρά σε καμία εκτέλεση ή καταδίκη για πρώτη φορά από το 1994. Η Ρωσία και το Τατζικιστάν συνεχίζουν να εφαρμόζουν αναστολή.

Παρά τις ανησυχητικές εξελίξεις, η μακροπρόθεσμη τάση δείχνει προς την κατάργηση. Στο τέλος του 2025, 113 χώρες είχαν καταργήσει τη θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα, ενώ 145 την είχαν καταργήσει είτε νομοθετικά είτε στην πράξη. Η απόφαση του ΟΗΕ, αν και δεν είναι νομικά δεσμευτική, καλεί τα κράτη να σταματήσουν τις εκτελέσεις και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την οριστική κατάργησή της.

Η μάχη για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια συνεχίζεται. Τον Δεκέμβριο, η απόφαση θα τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Το ερώτημα παραμένει: πώς θα μετατρέψουμε την αυξανόμενη πολιτική συναίνεση κατά της θανατικής ποινής σε πραγματική μείωση των εκτελέσεων, ειδικά στις χώρες όπου η κατάσταση χειροτερεύει δραματικά; Η απάντηση θα κρίνει το μέλλον της δικαιοσύνης για χιλιάδες ανθρώπους.