Ορμούζ: Ο Τραμπ λύγισε στις απαιτήσεις του Ιράν;

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέκυψε στις σκληρές απαιτήσεις του Ιράν για την πλήρη απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ, αποκαλύπτει η Wall Street Journal. Η Τεχεράνη ζήτησε δισεκατομμύρια δολάρια, αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού, φέρνοντας τον Αμερικανό πρόεδρο σε δύσκολη θέση, με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν και τις τιμές της βενζίνης στα ύψη.
Αυτή η δραματική εξέλιξη περιορίζει δραστικά τις επιλογές του Τραμπ για έξοδο από τη σύγκρουση. Ενώ απειλούσε επανειλημμένα με μαζική κλιμάκωση, κάθε φορά έκανε πίσω. Το σημερινό αδιέξοδο δείχνει ότι το Ιράν είναι έτοιμο για μια μακρά και σκληρή αντιπαράθεση.
Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, τονίζει ότι οι ιρανικές απαιτήσεις δυσκολεύουν τον Τραμπ να βρει λύση χωρίς να χάσει το κύρος του. Ο Γκρέγκορι Μπρου της Eurasia Group προσθέτει: «Οι Ιρανοί πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρά».
Από τον Απρίλιο, το τελεσίγραφο του Λευκού Οίκου για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα «κρέμεται» πάνω από τις συνομιλίες. Ο Τραμπ προσπάθησε να εντάξει το πυρηνικό ζήτημα σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις, όμως η προσοχή τελικά στράφηκε στο άνοιγμα του Ορμούζ, καθώς η οικονομική πίεση αυξανόταν. Για περισσότερες εξελίξεις στη διεθνή σκηνή, επισκεφθείτε την κατηγορία Διεθνή.
Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε την ικανότητά της να παραλύει τη θαλάσσια οδό με επιθέσεις πυραύλων και drones, διαταράσσοντας την εμπορική κυκλοφορία και τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Οι αρχικές δηλώσεις του Τραμπ ότι τα Στενά ήταν ανοιχτά αποδείχθηκαν πρόωρες. Με λιγότερο από τρεις μήνες για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και τις τιμές της βενζίνης στα ύψη, ο Τραμπ αναζητά απεγνωσμένα μια «νίκη».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πρόσφατα ότι ήταν έτοιμος για τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά οι σύμμαχοι τον απέτρεψαν. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία, επέμεινε πως μια συμφωνία με το Ιράν ήταν «επικείμενη». Την Παρασκευή, υπαινίχθηκε στα social media ότι η νίκη είναι ήδη γεγονός, ακόμη και χωρίς πυρηνική συμφωνία, παραπέμποντας σε άρθρο με τίτλο «Ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τον πόλεμο με το Ιράν».
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν την Τεχεράνη για μακροπρόθεσμες αλλαγές. Το Ιράν, από την πλευρά του, αρνείται να επιτρέψει τη διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων από το Ορμούζ και διεκδικεί έσοδα από εμπορικά πλοία. Η Ουάσινγκτον απορρίπτει αυτούς τους περιορισμούς.
Οι ελπίδες για συμφωνία μειώθηκαν απότομα όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατήγγειλαν ιρανική πυραυλική επίθεση σε πλοίο τους. Ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, απαίτησε ξεκάθαρα: τερματισμό του πολέμου, άρση του αποκλεισμού, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων, άρση κυρώσεων και καταβολή αποζημιώσεων πριν ανοίξει το Ορμούζ, σύμφωνα με το πρακτορείο IRNA.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ παραμένει «υπομονετικός», αρκεί οι τιμές της βενζίνης να διατηρούνται σε ανεκτά επίπεδα. Το Σάββατο, η μέση τιμή της βενζίνης ήταν 4,02 δολάρια, υψηλότερα από πέρυσι, αλλά με μια μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν όλους τους στρατιωτικούς στόχους κατά του Ιράν, κάτι που ο Τραμπ πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει προεκλογικά.
Ο Τραμπ επικεντρώνεται πλέον στη διασφάλιση της παγκόσμιας ενεργειακής ροής μέσω του Ορμούζ, κρατώντας τις στρατιωτικές επιλογές ως εφεδρεία. Για το πυρηνικό πρόγραμμα, διαβεβαιώνει ιδιωτικά ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα το επανεκκινήσει κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, καθώς οι ΗΠΑ κατέστρεψαν τρεις βασικές εγκαταστάσεις πέρυσι. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά οποιαδήποτε απόπειρα ανακατασκευής ή κατασκευής βόμβας.
Εάν το πυρηνικό πρόγραμμα ελεγχθεί και η ναυτιλία στο Ορμούζ αποκατασταθεί, οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα παρατείνει την εκεχειρία και ίσως άρει τον στρατιωτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εφόσον η Τεχεράνη ανοίξει τα Στενά. Μείνετε ενημερωμένοι για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια Οικονομία.
Ωστόσο, τα οικονομικά και ενεργειακά «αγκάθια» παραμένουν. Το Ιράν ζητά δισεκατομμύρια ως αποζημιώσεις και αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων. Ο Τραμπ δηλώνει ότι δεν θα δώσει χρήματα των φορολογουμένων, αλλά μια συμφωνία χωρίς κάποια αποδέσμευση φαντάζει ανέφικτη. Υπάρχει επίσης διαφωνία για την πώληση ιρανικού πετρελαίου στην ελεύθερη αγορά, με τις εξαιρέσεις που είχαν δοθεί να έχουν αποσυρθεί μετά τις επιθέσεις.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ δείχνουν μια αναζήτηση διεξόδου. Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών σημαίνει ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «κατά κάποιον τρόπο ανοιχτά», ενώ αναγνωρίζει τον κίνδυνο νέων επιθέσεων. Ο πρόεδρος υπαινίχθηκε στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ότι τα αποθέματα ουρανίου του Ιράν δεν αποτελούν άμεση απειλή, αφού βρίσκονται βαθιά θαμμένα και «κανείς δεν θα είναι σε θέση να τα πάρει εκτός από εμάς».
Το παζάρι στην περιοχή συνεχίζεται, με το Ιράν να δείχνει τα δόντια του και τον Τραμπ να παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι ισορροπιών, προσπαθώντας να αποφύγει ένα οικονομικό «έμφραγμα» που θα μπορούσε να στοιχίσει ακριβά και στην προεδρική του καριέρα. Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την τσέπη κάθε πολίτη παγκοσμίως.

