Ο Τζέι Ντι Βανς ακύρωσε τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία
Οι προγραμματισμένες για σήμερα συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας ακυρώθηκαν.
Ο Τζέι Ντι Βανς ακύρωσε τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώθηκε από το ελβετικό Υπουργείο Εξωτερικών, κατόπιν ανακοίνωσης από τον Λευκό Οίκο ότι ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δεν θα μεταβεί στην Ελβετία. Ο κ. Βανς επρόκειτο να συναντηθεί με Ιρανούς διαπραγματευτές για την έναρξη συνομιλιών σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου.
σχετικά άρθρα
Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος είχε υπερασπιστεί τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη. Σε ερώτηση σχετικά με το αν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον είχε τοποθετήσει ως «αποδιοπομπαίο τράγο» για μία συμφωνία που θεωρείται αντιδημοφιλής στους Ρεπουμπλικανούς στην Ουάσινγκτον, ο κ. Βανς απάντησε: «Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν», αναφερόμενος σε σχόλιο του κ. Τραμπ την προηγούμενη ημέρα ότι ίσως τον κατηγορήσει αν η συμφωνία καταρρεύσει.
Ο κ. Βανς είχε περάσει όλη την εβδομάδα υπερασπιζόμενος το μνημόνιο με το Ιράν, αν και συχνά βρέθηκε να επισκιάζεται ή να αντικρούεται από τον κ. Τραμπ. Η αβεβαιότητά του για τις λεπτομέρειες της τελετής υπογραφής που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία με Ιρανούς ηγέτες υπογράμμισε την περιορισμένη επιρροή του σε ένα ζήτημα καθοριστικό για την αντιπροεδρία του. Αργά την Πέμπτη, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο κ. Βανς τελικά δεν θα ταξιδέψει για την τελετή — τουλάχιστον προς το παρόν. Παρά τις προκλήσεις, ο ίδιος εξακολουθεί να υπερασπίζεται σθεναρά τη συμφωνία, ενώ προχώρησε και σε αυστηρή κριτική απέναντι στην αντίδραση του Ισραήλ, πιο έντονη από ό,τι ο ίδιος ο κ. Τραμπ τις τελευταίες ημέρες.
Η χρονική συγκυρία κρίνεται δύσκολη για τον κ. Βανς, ο οποίος πριν λίγες ημέρες δημοσίευσε έγγραφα που αναζωπύρωσαν τις εικασίες για πιθανή υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές του 2028. Το Ρεπουμπλικανικό κόμμα παραμένει διχασμένο ανάμεσα στους υποστηρικτές του κινήματος Maga, που αντιτίθενται σε παρεμβάσεις, και στους συντηρητικούς που θεωρούν ότι ο Λευκός Οίκος υποχώρησε έναντι της Τεχεράνης.
Την ίδια ώρα, ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης δεν αντιμετωπίζουν τις ίδιες πιέσεις με τον κ. Βανς. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πιθανός αντίπαλός του το 2028, έχει αποφύγει τα φώτα της δημοσιότητας, ενώ ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει στηρίξει δημόσια τη στρατιωτική εκστρατεία, χωρίς όμως να εμπλέκεται βαθιά στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις. Στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος εκτιμούν ότι ο φάκελος του κ. Βανς για τον πόλεμο στο Ιράν έχει εξελιχθεί σε μια αχάριστη αποστολή από έναν πρόεδρο γνωστό για την τάση του να μεταθέτει ευθύνες. «Δεν είναι στη φύση του προέδρου να παραχωρεί τα φώτα της δημοσιότητας — κι εδώ το έκανε», σχολίασε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Matt Mackowiak. Άλλος Ρεπουμπλικανός, επικριτικός προς τον κ. Τραμπ, σημείωσε: «Είναι κλασικός Τραμπ, που ρίχνει τον Βανς κάτω από το λεωφορείο».
Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει την Κυριακή ότι το Ιράν αποδέχθηκε το μνημόνιο κατανόησης, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες, προκαλώντας σύγχυση. Ο κ. Βανς προσπάθησε να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο, δηλώνοντας στο CBS News ότι το Ιράν «θα μπορούσε να έχει πρόσβαση» σε ταμείο ανοικοδόμησης 300 δισ. δολαρίων, εφόσον τηρήσει τους όρους. Λίγες ώρες αργότερα, ο κ. Τραμπ χαρακτήρισε τη δήλωση αυτή «Fake News» και δήλωσε πως «δεν θα δώσουμε ούτε δέκα σεντς». Ωστόσο, το τελικό κείμενο του συμφώνου, όταν δημοσιοποιήθηκε, περιλάμβανε πρόβλεψη για συνεργασία των ΗΠΑ με περιφερειακούς εταίρους προκειμένου να αναπτυχθεί σχέδιο ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν. Στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος, ο κ. Βανς επανέλαβε τη θέση του κ. Τραμπ ότι η συμφωνία αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, αν και οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν σε επόμενες διαπραγματεύσεις.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, ο κ. Βανς προωθούσε και το νέο του βιβλίο για την πίστη και τη μεταστροφή του στον καθολικισμό, όμως ακόμη και στις εμφανίσεις του αυτές δεν απέφυγε τις ερωτήσεις για τη συμφωνία. Ενώ ο κ. Τραμπ βρισκόταν στη Γαλλία για τη σύνοδο G7, ο κ. Βανς συνέχιζε την υπεράσπιση του συμφώνου. Ο πρόεδρος υπέγραψε συμβολικά το έγγραφο παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στο Παλάτι των Βερσαλλιών, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα για την ανάγκη δεύτερης τελετής στη Γενεύη — η οποία τελικά αναβλήθηκε.
Παράλληλα, Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές επέκριναν τη συμφωνία, με τον Μπιλ Κάσιντι να δηλώνει ότι «οι φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν» και τον πρόεδρο της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων Ρότζερ Γουίκερ να τη χαρακτηρίζει «εντελώς εκτός των στόχων του προέδρου». Ο κ. Βανς απάντησε επισημαίνοντας τη μείωση των τιμών των καυσίμων και εξέφρασε αισιοδοξία ότι η συμφωνία θα αποδώσει, εφόσον το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του. «Αν αλλάσουν τη συμπεριφορά τους, θα γίνουν μεγάλα πράγματα· αν όχι, δεν χάνουμε τίποτα. Έτσι κι αλλιώς, κερδίζουμε», δήλωσε.
Με τον κ. Βανς να ηγείται αυτών των διαπραγματεύσεων, όπως ξεκαθάρισε ο κ. Τραμπ, πολλά θα εξαρτηθούν από το αν η συμφωνία θα μετατραπεί σε επιτυχία ή αποτυχία — τόσο για την αμερικανική κυβέρνηση όσο και για το πολιτικό μέλλον του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ.
