Ο Νετανιάχου εκφράζει ανησυχία για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, επέλεξε τη σιωπή την Τετάρτη, κατά την ανακοίνωση και υπογραφή συμφωνίας από τον πρόεδρο Τραμπ, την οποία Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ως στρατηγικά και πολιτικά επιζήμια. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένου ότι ο κ. Νετανιάχου είχε υποσχεθεί στο εσωτερικό του Ισραήλ «ολοκληρωτική νίκη» έναντι του Ιράν. Αντιθέτως, βρίσκεται αντιμέτωπος με τη συμφωνία του Αμερικανού προέδρου και τις συνεχιζόμενες επικρίσεις του, τέσσερις μόλις μήνες πριν από τις εκλογές.
σχετικά άρθρα
Σε διεθνές επίπεδο, ο κ. Νετανιάχου εμφανίζεται απομονωμένος στην άποψή του ότι η συμφωνία είναι εσφαλμένη και ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις θα έπρεπε να συνεχιστούν, σύμφωνα με το Axios. Ακόμη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία είχαν τηρήσει σκληρή στάση στον Κόλπο, ευθυγραμμίστηκαν τελικά με τη γενικότερη περιφερειακή συναίνεση υπέρ της συμφωνίας.
Στην Ουάσιγκτον, οι Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοι του κ. Νετανιάχου και τα μέσα ενημέρωσης αποφεύγουν να επικρίνουν ανοιχτά τη συμφωνία, η οποία φέρει την υπογραφή του προέδρου Τραμπ. Δεν αναμένεται να επαναληφθεί η ομιλία του Ισραηλινού πρωθυπουργού στο Κογκρέσο, όπως είχε συμβεί το 2015 κατά τις διαπραγματεύσεις επί προεδρίας Ομπάμα. Ο κ. Νετανιάχου δεν δύναται να εμφανιστεί σε τηλεοπτικά δίκτυα για να καταδικάσει τη συμφωνία, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε ρήξη στις σχέσεις του με τον πρόεδρο Τραμπ.
Παρασκηνιακά, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν σοβαρή ανησυχία σε ενημερώσεις προς δημοσιογράφους. Παράλληλα, μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στον κ. Νετανιάχου, τα οποία μέχρι πρότινος υποστήριζαν τον πρόεδρο Τραμπ, έχουν αρχίσει να επικρίνουν τον Αμερικανό πρόεδρο και την ομάδα του. Ένας παρουσιαστής του φιλοκυβερνητικού Channel 14 χρησιμοποίησε προσβλητικούς χαρακτηρισμούς για τον αντιπρόεδρο Βανς και αντισημιτικό σχόλιο για τους απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, κατηγορώντας τους για προδοσία του Ισραήλ έναντι οικονομικών οφελών.
Κατά τη σύνοδο της G7, ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τον κ. Νετανιάχου για τη συνεργασία τους αναφορικά με το Ιράν, ωστόσο δεν παρέλειψε να διατυπώσει αιχμές. Συγκεκριμένα, δήλωσε: «Ο Μπίμπι είναι καλός άνθρωπος. Μερικές φορές ενθουσιάζεται λίγο. Έχουμε μια εκπληκτική συνεργασία. Εμείς είμαστε ο μεγάλος εταίρος και αυτός ο πολύ μικρός εταίρος». Λίγες ημέρες νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Axios, ο κ. Τραμπ είχε δηλώσει ότι ο κ. Νετανιάχου «δεν έχει καθόλου κρίση», αναφερόμενος σε επίθεση στη Βηρυτό που είχε απειλήσει την επίτευξη της συμφωνίας.
Ο κ. Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση της συμφωνίας εκ μέρους του προέδρου Τραμπ, καθώς Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωναν έως και την Τρίτη ότι δεν είχαν δει το τελικό κείμενο του μνημονίου. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενδέχεται να μην είχε πρόσβαση στην τελική εκδοχή, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το Ισραήλ ενημερωνόταν αναλυτικά καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Στην ίδια ενημέρωση, ο αξιωματούχος ανέφερε ότι, παρά τον αρχικό του σκεπτικισμό, ο κ. Νετανιάχου είχε δηλώσει στους Βανς, Κούσνερ και Γουίτκοφ πως, εφόσον το Ιράν τηρήσει τις πυρηνικές του δεσμεύσεις, η συμφωνία «θα πρόκειται για μια εξαιρετική συμφωνία».
Το ζήτημα του Λιβάνου παραμένει το σημαντικότερο σημείο διαφωνίας για τον κ. Νετανιάχου. Το μνημόνιο προβλέπει ότι η εκεχειρία συμπεριλαμβάνει τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ, ενώ στο τελικό στάδιο η συμφωνία απαιτεί την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από το έδαφος του Λιβάνου. Σύμβουλος του Ισραηλινού πρωθυπουργού ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ δεν θεωρεί δεσμευτικό το συγκεκριμένο σκέλος, τονίζοντας ότι δεν θα υπάρξει αποχώρηση χωρίς τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Ο κ. Τραμπ σχολίασε σχετικά: «Έχουμε μια μικρή διαφωνία για τον Λίβανο».
Ο Λευκός Οίκος τονίζει ότι δεν πρόκειται για «μονομερή εκεχειρία» και ότι το Ισραήλ θα έχει το δικαίωμα να απαντήσει σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ. Ταυτόχρονα, εκφράζει την ελπίδα για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις Ισραήλ-Λιβάνου εντός των επόμενων 60 ημερών για την επίτευξη πολιτικής λύσης, με σκοπό η αποχώρηση να προέλθει από αυτήν και όχι από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν. Ο πρόεδρος Τραμπ άσκησε εκ νέου κριτική στις επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, δηλώνοντας ότι είναι απαράδεκτο «να γκρεμίζεται μια πολυκατοικία κάθε φορά που αναζητείται ένας ύποπτος». Ακόμη και προηγούμενοι πρόεδροι με τους οποίους ο κ. Νετανιάχου είχε διαφωνήσει, δεν είχαν εκφραστεί με τόσο αιχμηρό τρόπο, γεγονός που υποδηλώνει μια νέα, δύσκολη φάση στις σχέσεις των δύο ηγετών.