Ο ΕΟΔΥ παρουσιάζει τα συχνότερα συμπτώματα του ιού Δυτικού Νείλου
Το πρώτο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου για την τρέχουσα περίοδο επιβεβαιώνει την εδραίωση και την εποχική επανεμφάνιση του ιού στην Ελλάδα. Αν και η πλειονότητα των ατόμων που μολύνονται παραμένει ασυμπτωματική, ένα μέρος αναπτύσσει σοβαρή λοίμωξη. Επομένως, τίθενται ζητήματα σχετικά με τα συχνότερα συμπτώματα και τα σημεία που χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης.
Σύμφωνα με την ετήσια επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ για το έτος 2025, αναδεικνύονται τα συχνότερα συμπτώματα και το προφίλ των ασθενών που εμφάνισαν σοβαρή νόσο. Από τα 96 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα που καταγράφηκαν πέρυσι, τα 76 παρουσίασαν νευροδιεισδυτική νόσο.
Η εγκεφαλίτιδα αποτέλεσε την επικρατέστερη κλινική μορφή, καταγράφηκε στο 58% των ασθενών με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η μηνιγγοεγκεφαλίτιδα ακολούθησε με 34% των περιπτώσεων, ενώ το 8% εμφάνισε μηνιγγίτιδα. Αυτή η κατανομή επιβεβαιώνει τη θέση του ιού ως μία από τις σημαντικότερες αιτίες εποχικής ιογενούς εγκεφαλίτιδας στην Ευρώπη.
Η λεπτομερής ανάλυση των συμπτωμάτων υποδεικνύει ότι η κλινική εικόνα της σοβαρής νόζου είναι πιο σύνθετη από έναν απλό πυρετό. Πρακτικά όλοι οι ασθενείς με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος (99%) εμφάνισαν πυρετό. Συχνή ήταν επίσης η έντονη καταβολή και η γενικευμένη αδυναμία (97%), το ρίγος (88%) και η ανορεξία (85%).
Τα νευρολογικά συμπτώματα λειτούργησαν ως δείκτες σοβαρής νόσου. Υπνηλία παρουσίασε το 74% των ασθενών, σύγχυση ή διαταραχές του επιπέδου συνείδησης το 69%, ενώ το 67% ανέφερε έντονη κεφαλαλγία. Αίσθημα ζάλης καταγράφηκε στο 52% των περιπτώσεων, ενώ άνω του ενός τρίτου των ασθενών εμφάνισαν αυχενική δυσκαμψία ή μηνιγγισμό, ενδείξεις που συχνά συνδέονται με υποψία μηνιγγίτιδας.
Τα λιγότερα συχνά συμπτώματα
Πέραν των προαναφερθέντων, καταγράφηκαν και άλλα συμπτώματα. Αρθραλγίες και μυαλγίες παρουσίασε το 38% των ασθενών, εμέτους το 42%, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις εμφάνισε τρόμο/εξωπυραμιδικά σημεία, εξάνθημα ή αστάθεια στη βάδιση. Θάμβος όρασης αναφέρθηκε στο 19% των περιστατικών, ενώ σπανιότερες αλλά σοβαρές εκδηλώσεις περιλάμβαναν την πάρεση των άκρων (6%), την αναπνευστική ανεπάρκεια ή δύσπνοια (8%) και καρδιαγγειακές επιπλοκές (1%). Αξίζει να σημειωθεί ότι το 87% των ασθενών με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος έπασχε από κάποιο χρόνιο υποκείμενο νόσημα, υπογραμμίζοντας τον ρόλο των παραγόντων κινδύνου στη σοβαρή έκβαση της λοίμωξης.
Στους ασθενείς που δεν εμφάνισαν νευρολογικές επιπλοκές, η κλινική εικόνα διέφερε σημαντικά. Από τα 20 περιστατικά χωρίς προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, τρία ήταν ασυμπτωματικά και διαγνώστηκαν τυχαία. Στους υπόλοιπους 17, κυριάρχησε ο πυρετός (94%), ακολουθούμενος από έντονη καταβολή (80%) και κεφαλαλγία (69%). Πάνω από το 50% ανέφερε αρθραλγίες ή μυαλγίες, ενώ το 50% παρουσίασε ρίγος. Εξάνθημα εμφάνισε περίπου το ένα τρίτο, ενώ ανορεξία καταγράφηκε στο 40%. Ηπιότερες εκδηλώσεις, όπως ζάλη, οπισθοβολβικός πόνος, έμετοι, ναυτία ή διάρροια, είχαν μικρότερη συχνότητα. Σε αυτή την ομάδα, το 59% των ασθενών έφερε επίσης κάποιο χρόνιο υποκείμενο νόσημα.
Το προφίλ των ασθενών
Ως προς το προφίλ των ασθενών, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η διάμεση ηλικία των ατόμων με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα ήταν τα 73 έτη. Ωστόσο, ο νεότερος ασθενής πέρυσι ήταν 26 ετών, γεγονός που υπογραμμίζει ότι παρότι οι ηλικιωμένοι παραμένουν η πλέον ευάλωτη ομάδα, καταγράφονται και εξαιρέσεις. Επιπλέον, σχεδόν τα δύο τρίτα (64%) των καταγεγραμμένων περιστατικών αφορούσαν άνδρες, έναντι 36% των γυναικών.
Κατά την ίδια περίοδο, καταγράφηκαν εννέα θάνατοι σε ασθενείς άνω των 65 ετών με λοίμωξη από τον ιό και προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι περίπου οκτώ στους δέκα μολυσμένους παραμένουν ασυμπτωματικοί, ενώ περίπου δύο στους δέκα εκδηλώνουν ήπια εμπύρετη λοίμωξη. Τα περιστατικά που καταγράφονται από το σύστημα επιτήρησης αφορούν κυρίως εκείνα που απαιτούν νοσηλεία και εργαστηριακό έλεγχο, με αποτέλεσμα οι σοβαρές μορφές της νόσου να υπερεκπροσωπούνται στις ετήσιες εκθέσεις. Συνεπώς, οι ιατροί συνιστούν την άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε κάθε άτομο που εμφανίζει υψηλό πυρετό σε συνδυασμό με σύγχυση, υπνηλία, έντονη κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία ή μυϊκή αδυναμία, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες και μετά από έκθεση σε κουνούπια.
Η γεωγραφία των κουνουπιών
Η ίδια έκθεση του ΕΟΔΥ για την περυσινή περίοδο επιβεβαιώνει την πανελλαδική δυνητική καταγραφή του ιού του Δυτικού Νείλου. Ειδικότερα, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2025 εντοπίστηκαν ανθρώπινα κρούσματα με ευρεία γεωγραφική κατανομή, σε δέκα Περιφέρειες: Αττικής, Δυτικής Ελλάδας, Θεσσαλίας, Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Ηπείρου, Πελοποννήσου, Στερεάς Ελλάδας, Κρήτης και Ιονίων Νήσων. Σε επίπεδο Περιφέρειας, οι μεγαλύτερες επιπτώσεις νευροδιεισδυτικής νόσου καταγράφηκαν στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία αναδείχθηκε σε βασικό επίκεντρο της εποχικής έξαρσης, μαζί με επιμέρους περιφερειακές ενότητες και δήμους στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Δυτικής Ελλάδας και Αττικής.
Σημειώνεται, τέλος, ότι σύμφωνα με επιδημιολογική μελέτη του 2010, για κάθε ένα κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, αντιστοιχούν περίπου 140 μολυνθέντες με ήπια συμπτωματολογία ή ασυμπτωματικοί.

