Νίξον vs Τραμπ: Η ατίμωση των θεσμών στην καρδιά της δημοκρατίας
Ο Ρίτσαρντ Νίξον, ο πρόεδρος που παραιτήθηκε για το Γουότεργκεϊτ, θα κορόιδευε τον Ντόναλντ Τραμπ. Γιατί; Επειδή ο Τραμπ, με τις αμφισβητήσεις του για το εκλογικό αποτέλεσμα και την επίθεση στο Καπιτώλιο, διέλυσε τις άγραφες παραδόσεις που κρατούν ζωντανές τις δημοκρατίες. Η ομαλή λειτουργία δεν βασίζεται μόνο σε νόμους, αλλά και στον σεβασμό των κανόνων του παιχνιδιού.
Το 1960, η εκλογική μάχη Κένεντι-Νίξον ήταν θρίλερ. Ο Κένεντι κέρδισε με μόλις 131.000 ψήφους διαφορά (49,7% έναντι 49,6%) και 303 έναντι 219 εκλεκτόρων. Φήμες για νοθεία, ειδικά στο Ιλινόι (Σικάγο) και το Τέξας, έδιναν στον Νίξον κάθε δικαίωμα να αμφισβητήσει. Στο Τέξας, μια κομητεία με 4.895 ψηφοφόρους «έδωσε» 6.138 ψήφους στον Κένεντι! Οι τοπικές νοθείες ήταν συχνές τότε, αλλά η οριακή διαφορά του Κένεντι σε αυτές τις μεγάλες πολιτείες ανέδειξε ένα τεράστιο ερώτημα.
Και όμως, ο Νίξον αρνήθηκε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα. Θεώρησε ότι η αβεβαιότητα για την αμερικανική προεδρία εν μέσω Ψυχρού Πολέμου ήταν απαράδεκτη. Έβαλε το συμφέρον της χώρας πάνω από το προσωπικό του κέρδος, διαφυλάσσοντας την εμπιστοσύνη στους Πολιτική θεσμούς.
Αν ο Νίξον ζούσε σήμερα, θα πάγωνε με την άνευ προηγουμένου άρνηση του Τραμπ να παραδεχθεί την ήττα του το 2020. Δεκάδες ενστάσεις του προεκλογικού του επιτελείου απορρίφθηκαν ως αβάσιμες από ομοσπονδιακούς δικαστές – ακόμα και αυτούς που ο ίδιος είχε διορίσει. Το Ανώτατο Δικαστήριο, με έξι Ρεπουμπλικανούς διορισμένους δικαστές, αρνήθηκε ομόφωνα να ασχοληθεί. Ο ίδιος του ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Μπιλ Μπαρ, παραιτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020, δηλώνοντας ότι δεν βρέθηκε νοθεία.

Παρόλα αυτά, ο Τραμπ συνέχισε να υποδαυλίζει την αμφισβήτηση. Στις 6 Ιανουαρίου 2021, δεκάδες χιλιάδες οπαδοί του, οργανωμένοι από ακροδεξιές ομάδες όπως οι Oath Keepers και Proud Boys (των οποίων οι αρχηγοί καταδικάστηκαν σε 18 και 22 χρόνια κάθειρξη αντίστοιχα), εισέβαλαν στο Καπιτώλιο. Ήταν η χειρότερη επίθεση κατά του πολιτεύματος των ΗΠΑ μετά τον εμφύλιο πόλεμο.
Ο Τραμπ, στην δεύτερη προεδρική του θητεία, έδωσε χάρη σε σχεδόν όλους αυτούς τους κατάδικους. Μέχρι σήμερα, ισχυρίζεται ότι υπήρξε μαζική νοθεία, πείθοντας περίπου το ένα τρίτο των Αμερικανών. Αυτό υπονομεύει την εσωτερική νομιμοποίηση του αμερικανικού πολιτεύματος, κάτι που ο Νίξον θα θεωρούσε αδιανόητο. Είναι ένα θέμα που απασχολεί τα Διεθνή.
Στην τελετή επικύρωσης του 1960, ο αντιπρόεδρος Νίξον διάβασε την ήττα του και δήλωσε: «Είναι η πρώτη φορά εδώ και εκατό χρόνια, που ο ηττημένος μιας προεδρικής εκλογής ανακοινώνει εδώ τον νικητή. Αποτελεί σπουδαίο παράδειγμα της σταθερότητας του συνταγματικού συστήματός μας και της υπερήφανης παράδοσης του αμερικανικού λαού να σέβεται και να τιμά τους θεσμούς της διακυβέρνησής μας». Ο Τραμπ, δυστυχώς, δείχνει να μην καταλαβαίνει τίποτα από αυτά.
Η σημερινή κατάσταση στις ΗΠΑ αναδεικνύει τον κίνδυνο όταν οι πολιτικοί αρχηγοί αρνούνται να σεβαστούν τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας. Η αμφισβήτηση των θεσμών, έστω και για προσωπικό όφελος, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες ατραπούς και να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την κοινωνία και το μέλλον της πολιτικής.

